Memfis było jednym z największych miast świata starożytnego. W okresie Starego Państwa (III-VI dynastia) było stolicą Egiptu. W późniejszych latach jeszcze długo nie traciło na znaczeniu. Dziś o jego wielkości świadczą już niestety tylko ruiny. 

memfis1

Egipt | Gigantyczny posąg Ramzesa II, Memfis (2007-06-438 by Vyacheslav Argenberg na licencji CC BY 2.0)

Historia Memfis

Wedle legend i tradycji Memfis zostało założone przez Menesa – faraona, który zjednoczył Górny i Dolny Egipt. Informację taką przekazuje też Herodot.

Pierwsza nazwa miasta brzmiała Inebu-Hedż i oznaczała „Biały Mur”. W czasach Średniego Państwa upowszechniła się nazwa Anch-taui („Którym żyją oba kraje” – dwoma krajami określano zjednoczony Egipt), która podkreślała położenie miasta pomiędzy Górnym a Dolnym Egiptem. 

„Memfis” jest grecką wersją nazwy „Men-nefer” („Doskonałe Trwanie”). Nazwa ta, początkowo używana tylko w odniesieniu do zbudowanej niedaleko piramidy Pepi I, za panowania XVIII dynastii utożsamiana była już z całym miastem.

Miasto zyskało na znaczeniu w czasach III dynastii. Manethon, kapłan żyjący w III w. p.n.e., który napisał historię Egiptu i sporządził listę władców, nazywa III i IV dynastię dynastiami memfickimi. O wadze miasta świadczy też jego rozległa, ciągnąca się przez 30 km nekropola. Obejmuje ona Dahszur, Sakkarę, Abusir, Abu Gurab, Gizęi Abu Roasz.

memfis3

Egipt | Posąg Ramzesa II w Memfis (2007-06-435 by Vyacheslav Argenberg na licencji CC BY 2.0)

Najistotniejszą budowlą Memfis była świątynia Ptaha, najważniejszego bóstwa memfickiego, patrona rzemieślników i stwórcy człowieka. Świątynia została wzniesiona już w czasach Starego Państwa, a faraonowie rozbudowywali ją aż do Epoki Późnej. Niedaleko świątyni wzniesiono mniejsze budowle o charakterze religijnym oraz pałac faraona Merenptaha z XIX dynastii.

Rola miasta była wciąż bardzo duża w czasach Średniego i Nowego Państwa. Niektórzy badacze wysuwają nawet hipotezę, że w Nowym Państwie to Memfis było centrum politycznym państwa, a Teby odgrywały jedynie rolę centrum religijnego. Zresztą również w kwestiach religijnych Memfis nie pozostawało w tyle – Ptah nadal był jednym z głównych bóstw panteonu egipskiego. Miasto było ponadto ważnym ośrodkiem handlowym i edukacyjnym. Wiele budynków wzniósł w Memfis Ramzes II.

Choć Aleksander Wielki został koronowany na faraona w memfickiej świątyni Ptaha, a miasto utrzymało swoje znaczenie za panowania Ptolemeusza I, okres ptolemejski oznaczał dla Memfis usunięcie się w cień i ustąpienie miejsca innym ośrodkom, z Aleksandrią na czele. W epoce rzymskiej miasto miało już znaczenie marginalne, a w czasach bizantyjskich i koptyjskich praktycznie przestało istnieć.

memfis2

Egipt | Częściowo ocalała piramida, Memfis (Memphis Pyramid by llee_wu na licencji CC BY-ND 2.0)

Dzisiejsze Memfis

Ruiny Memfis znajdują się na zachodnim brzegu Nilu, ok. 20 km na południe od Kairu, niedaleko wioski Mit Rahina. Dziś z ogromnego niegdyś miasta pozostały już tylko ruiny pochodzące z czasów Nowego Państwa oraz późniejszych. Wiele zabytków było stopniowo rozbieranych, a budulec wykorzystywano do wznoszenia nowszych domostw. Najwięcej kosztowało Memfis powstanie nowych stolic Egiptu arabskiego – najpierw Fustatu, a następnie Kairu.

Na terenie dawnego Memfis powstało muzeum open air, w którym obejrzeć można ocalałe zabytki oraz pozostałości starożytnych budowli. Do najbardziej imponujących artefaktów znajdujących się na terenie muzeum należą 10-metrowy wapienny posąg Ramzesa II oraz ważący ponad 80 ton alabastrowy sfinks, stojący niegdyś przed świątynią Ptaha. W muzeum można podziwiać również granitowe posągi Ramzesa II.

Oprócz wielkiego posągu sfinksa i kolosów Ramzesa niewiele pozostało z monumentalnej niegdyś świątyni Ptaha. Na terenie muzeum można obejrzeć elementy architektoniczne i posągi pochodzące ze świątyni.

W Memfis znajdują się również ruiny innych, mniejszych świątyń.

Zainteresują Cię również

Znani Portugalczycy Znani Portugalczycy
Portugalia to kraj marzycieli, którzy osiągają swoje cele i spełniają odważne pragnienia! Oto kilka sylwetek...
Portugalskie imiona i nazwiska Portugalskie imiona i nazwiska
Portugalczycy, to ludzie o co najmniej dwóch nazwiskach. Zapisywane w pierwszej kolejności, ale wbrew pozorom...
Kubański taniec Kubański taniec
Każdy, kto widział drugą część głośnego „Dirty Dancing – Havana Nights” – nie mógł nie zapamiętać, że Amerykanie to...
Historia Hiszpanii Historia Hiszpanii
Nazwa „Półwysep Iberyjski” pochodzi od Iberów, którzy zamieszkiwali tereny Hiszpanii 1000 lat p.n.e. Następnie na...
Filmy z Chorwacją w tle Filmy z Chorwacją w tle
Chorwacja to piękny i malowniczy kraj, pełen fascynujących zabytków, urokliwych miejsc i urzekających krajobrazów....
Ludność Portugalii Ludność Portugalii
Portugalczycy określają swój kraj mianem "brandos costumes", co oznacza ziemię „łagodnych obyczajów”. Jest to...

 

Afryka - lista krajów