Memfis było jednym z największych miast świata starożytnego. W okresie Starego Państwa (III-VI dynastia) było stolicą Egiptu. W późniejszych latach jeszcze długo nie traciło na znaczeniu. Dziś o jego wielkości świadczą już niestety tylko ruiny.

memfis1

Egipt | Gigantyczny posąg Ramzesa II, Memfis (2007-06-438 by Vyacheslav Argenberg na licencji CC BY 2.0)

Historia Memfis

Wedle legend i tradycji Memfis zostało założone przez Menesa – faraona, który zjednoczył Górny i Dolny Egipt. Informację taką przekazuje też Herodot.

Pierwsza nazwa miasta brzmiała Inebu-Hedż i oznaczała „Biały Mur”. W czasach Średniego Państwa upowszechniła się nazwa Anch-taui („Którym żyją oba kraje” – dwoma krajami określano zjednoczony Egipt), która podkreślała położenie miasta pomiędzy Górnym a Dolnym Egiptem.

 

„Memfis” jest grecką wersją nazwy „Men-nefer” („Doskonałe Trwanie”). Nazwa ta, początkowo używana tylko w odniesieniu do zbudowanej niedaleko piramidy Pepi I, za panowania XVIII dynastii utożsamiana była już z całym miastem.

Miasto zyskało na znaczeniu w czasach III dynastii. Manethon, kapłan żyjący w III w. p.n.e., który napisał historię Egiptu i sporządził listę władców, nazywa III i IV dynastię dynastiami memfickimi. O wadze miasta świadczy też jego rozległa, ciągnąca się przez 30 km nekropola. Obejmuje ona Dahszur, Sakkarę, Abusir, Abu Gurab, Gizęi Abu Roasz.

memfis3

Egipt | Posąg Ramzesa II w Memfis (2007-06-435 by Vyacheslav Argenberg na licencji CC BY 2.0)

Najistotniejszą budowlą Memfis była świątynia Ptaha, najważniejszego bóstwa memfickiego, patrona rzemieślników i stwórcy człowieka. Świątynia została wzniesiona już w czasach Starego Państwa, a faraonowie rozbudowywali ją aż do Epoki Późnej. Niedaleko świątyni wzniesiono mniejsze budowle o charakterze religijnym oraz pałac faraona Merenptaha z XIX dynastii.

Rola miasta była wciąż bardzo duża w czasach Średniego i Nowego Państwa. Niektórzy badacze wysuwają nawet hipotezę, że w Nowym Państwie to Memfis było centrum politycznym państwa, a Teby odgrywały jedynie rolę centrum religijnego. Zresztą również w kwestiach religijnych Memfis nie pozostawało w tyle – Ptah nadal był jednym z głównych bóstw panteonu egipskiego. Miasto było ponadto ważnym ośrodkiem handlowym i edukacyjnym. Wiele budynków wzniósł w Memfis Ramzes II.

Choć Aleksander Wielki został koronowany na faraona w memfickiej świątyni Ptaha, a miasto utrzymało swoje znaczenie za panowania Ptolemeusza I, okres ptolemejski oznaczał dla Memfis usunięcie się w cień i ustąpienie miejsca innym ośrodkom, z Aleksandrią na czele. W epoce rzymskiej miasto miało już znaczenie marginalne, a w czasach bizantyjskich i koptyjskich praktycznie przestało istnieć.

memfis2

Egipt | Częściowo ocalała piramida, Memfis (Memphis Pyramid by llee_wu na licencji CC BY-ND 2.0)

Dzisiejsze Memfis

Ruiny Memfis znajdują się na zachodnim brzegu Nilu, ok. 20 km na południe od Kairu, niedaleko wioski Mit Rahina. Dziś z ogromnego niegdyś miasta pozostały już tylko ruiny pochodzące z czasów Nowego Państwa oraz późniejszych. Wiele zabytków było stopniowo rozbieranych, a budulec wykorzystywano do wznoszenia nowszych domostw. Najwięcej kosztowało Memfis powstanie nowych stolic Egiptu arabskiego – najpierw Fustatu, a następnie Kairu.

Na terenie dawnego Memfis powstało muzeum open air, w którym obejrzeć można ocalałe zabytki oraz pozostałości starożytnych budowli. Do najbardziej imponujących artefaktów znajdujących się na terenie muzeum należą 10-metrowy wapienny posąg Ramzesa II oraz ważący ponad 80 ton alabastrowy sfinks, stojący niegdyś przed świątynią Ptaha. W muzeum można podziwiać również granitowe posągi Ramzesa II.

Oprócz wielkiego posągu sfinksa i kolosów Ramzesa niewiele pozostało z monumentalnej niegdyś świątyni Ptaha. Na terenie muzeum można obejrzeć elementy architektoniczne i posągi pochodzące ze świątyni.

W Memfis znajdują się również ruiny innych, mniejszych świątyń.

Zainteresują Cię również

Kubański taniec Kubański taniec
Każdy, kto widział drugą część głośnego „Dirty Dancing – Havana Nights” – nie mógł nie zapamiętać, że Amerykanie to...
Portugalskie imiona i nazwiska Portugalskie imiona i nazwiska
Portugalczycy, to ludzie o co najmniej dwóch nazwiskach. Zapisywane w pierwszej kolejności, ale wbrew pozorom...
Historia Hiszpanii Historia Hiszpanii
Nazwa „Półwysep Iberyjski” pochodzi od Iberów, którzy zamieszkiwali tereny Hiszpanii 1000 lat p.n.e. Następnie na...
Znani Portugalczycy Znani Portugalczycy
Portugalia to kraj marzycieli, którzy osiągają swoje cele i spełniają odważne pragnienia! Oto kilka sylwetek...
Ciekawostki o Hiszpanii Ciekawostki o Hiszpanii
  Zawsze gdy planujemy zagraniczny wyjazd, staramy się dowiedzieć jak najwięcej o danym kraju. Przestawiamy...
Portugalia - informacje ogólne i ciekawostki Portugalia - informacje ogólne i ciekawostki
W którym roku Portugalia przystąpiła do Unii Europejskiej? Jaką walutą posługują się mieszkańcy tego kraju? Jak...

 

Afryka - lista krajów