W każdym mieście Tunezji znajduje się meczet, ale Wielki Meczet w Kairuan jest najważniejszy ze wszystkich. Kairuan, to najbardziej święte miasto muzułmanów w Tunezji i czwarte (po Mekce, Medynie i Jerozolimie) w całym islamie.

Zarówno świątynia, jak i całe miasto zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Tunezja | Widok na Wielki Meczet
Tunezja | Widok na Wielki Meczet (by whatasight )

Historia Wielkiego Meczetu

Wielki Meczet, albo Meczet Sidi Uqba, został zbudowany ok. 670 r. W tym roku arabski dowódca Uqba ibn Nafi, który dokonał podboju Afryki Północnej, założył w pustynnym miejscu miasto-obóz Kairuan. Nazwa pochodzi od arabskiego kairuwân, co oznacza „miejsce postoju karawan”. Po śmierci Uqba przybrał aureolę muzułmańskiego świętego. Jego imię na wieki upamiętnił Wielki Meczet miasta.

Miasto rozwinęło się po VIII wieku w centrum arabskiej kultury i stało się ostoją islamu w Afryce Północnej. Początkowo budynek meczetu nie był zbyt imponujący. W 724 r. przeprowadzono pierwszą przebudowę meczetu wraz z dobudowaniem w kompleksie minaretu. Minaret po zmianach dokonanych w 836 r. pozostaje najstarszym, zachowanym do naszych czasów w świecie islamskim obiektem tego rodzaju. Ponieważ Meczet Sidi Uqba był o wiele mniejszy od dzisiejszego, minaret znajdował się poza jego murami. W pierwszych wiekach islamu minarety zwykle wznoszono jako oddzielne budowle, chociaż w ścisłym związku z meczetami.

Kilka dziesiątków lat później, namiestnik Abbasydów zburzył dotychczasowy meczet i w latach 773-774 zbudował nowy, zachowując na pamiątkę Sidi Uqby tylko minaret i mihrab (nisza w sali modlitw wskazująca kierunek Mekki).

Za panowania Aghlabidów meczet przeszedł kilka etapów budowy i osiągnął tę wielkość, która istnieje do dzisiaj. Sala modlitewna stała się podobna do kamiennego lasu, w którym naliczono około 400 kolumn. Wtedy też powstał nowy, wspaniały mihrab z białego marmuru, pokrytego ażurową rzeźbą.

Tunezja | Wielki Meczet, albo Meczet Sidi Uqba, został zbudowany ok. 670 roku
Tunezja | Wielki Meczet, albo Meczet Sidi Uqba, został zbudowany ok. 670 roku (by Leonora Enking )

Wygląd Wielkiego Meczetu

Mihrab Wielkiego Meczetu jest jednym z najwspanialszych pomników islamskiej sztuki monumentalno-dekoracyjnej. Głębokość niszy wynosi 2 m, szerokość ponad 1,5 m i wysokość 4,5 m. Ściana za mihrabem, odpowiednio wyprofilowana i ukształtowana, wzmacnia kontrast światła i cieni, co podkreśla rysunek marmurowych rzeźb.

Twórcy Wielkiego Meczetu w Kairuan w pełni zrezygnowali z zastosowania tradycyjnej mozaiki (smalt) – dziedzictwa sztuki bizantyjskiej, i zastąpili ją własnymi pomysłami czerpiąc natchnienie z osiągnięć arabskich mistrzów.

Drugą znakomitą atrakcję Meczetu Sidi Uqba stanowi drewniany minrab (kazalnica), najstarszy, jaki dotrwał do naszych czasów. Wykonano go z cennego dla pustynnych arabskich ziem drewna tekowego, prezentu emira z Bagdadu.

Tunezja | Wielki Meczet wpisany jest na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO
Tunezja | Wielki Meczet wpisany jest na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO (by jsharp3 )

Zespół mihabra i minbara wzbogacił się w latach 1022-1023 o drewnianą maksurę (drewniana ściana albo krata wydzielająca w meczecie przestrzeń dla władcy). Być może jest to najstarszy wzór przenośnej zapory, przeznaczonej do ochrony imama przed ewentualnym atakiem podczas nabożeństwa.

Głuche mury meczetu wzmocnione są różnej wielkości wypustami. Z powodu pochyłości terenu wysokość ścian jest różna: od 10 m w niskim miejscu do 8 m na wywyższeniu. Powierzchnia świątyni tworzy trapez udanie wpisujący się w rzeźbę okolicy. Najdłuższe boki mają po 120 m, a krótsze – 70 m i 74 m.

Wyraźna nieregularność masywnych ścian skrywa doskonale przemyślaną kompozycję sali modlitewnej. Całą jej przestrzeń regularnie wypełniają niewysokie kolumny. Wykonane z różnokolorowego marmuru, porfiru i granitu, zwieńczone pięknymi kapitelami z białego marmuru, pochodzą z ruin antycznych miast rzymskiej Afryki. Szesnaście arkad dzieli salę modlitw na siedemnaście naw, prowadzących do ściany z mihrabem.

Potężny, trzypiętrowy minaret o wysokości 31,5 m zachował formę dawnej budowli obronnej. Łączy w sobie cechy bastionu, baszty obserwacyjnej i latarni morskiej – poprzedników minaretów w Afryce Północnej. Ściany mają grubość ponad 3 m. Na dole są ułożone z ciosanego kamienia, potem z kamiennych płyt, a na górze – z cegły.
Turyści mogą wchodzić na dziedziniec meczetu; sala modlitewna dostępna jest dla wyznawców islamu.

Tunezja | Wielki Meczet - dziedziniec
Tunezja | Wielki Meczet - dziedziniec (by jsharp3 )

Zainteresują Cię również

Susa – popularny kurort o bogatej historii Susa – popularny kurort o bogatej historii
Susa (سوسة ) to trzecie pod względem wielkości, po Tunisie i Safax, miasto w Tunezji. Jest to także jeden z...
Świątynia Oktawiana Augusta w Puli Świątynia Oktawiana Augusta w Puli
Pula to przepiękna miejscowość położona w południowej Istrii. Nazywana jest „Chorwackim Rzymem”… I to nie z byle...
Katedra Świętego Dujama w Splicie Katedra Świętego Dujama w Splicie
Jednym ze sztandarowych zabytków Splitu jest kościół pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny, czyli Katedra św....
Portugalskie obiekty na liście UNESCO Portugalskie obiekty na liście UNESCO
Na liście światowego dziedzictwa UNESCO znajduje się aż 15 pozycji pochodzących z Portugalii. Są to zarówno miasta...
Kaplica Sykstyńska – 20 faktów i ciekawostek Kaplica Sykstyńska – 20 faktów i ciekawostek
O Kaplicy Sykstyńskiej w Pałacu Watykańskim powiedziano już wiele, nie będziemy więc powielać kwiecistych opisów na...
Katedra Wniebowzięcia NMP w Dubrowniku Katedra Wniebowzięcia NMP w Dubrowniku
Przechadzając się uliczkami Dubrownika warto wstąpić do jego głównej świątyni, zwanej Velika Gospa, gdzie...

 

Afryka - lista krajów

Przeczytaj również

Festiwal placków ziemniaczanych

Wrzesień to na Ukrainie miesiąc prawdziwie bogaty w przeróżne imprezy i festiwale, których motywem przewodnim, jeśli nie dawne dzieje czy…

Cypr – raport turystyczny 2014-2015

Cypr z roku na rok przyciąga coraz większą liczbę turystów. Wyspa zachwyca wspaniałymi zabytkami, ciekawymi atrakcjami, ciepłym morzem i słoneczną…

Muzeum Wina w Limassol

Tradycja produkcji wina na Cyprze jest silna i sięga kilka tysięcy lat wstecz, nie dziwi więc fakt, że produkcji tego…

Praga w liczbach

Na stolicę Czech można patrzeć pod różnym kątem: poprzez historię, znad parujących dań lokalnej kuchni, przez kufel bursztynowego piwa, przez…

Portugalia – które plaże polecacie?

Zapytaliśmy naszych czytelników o portugalskie plaże, które mogliby polecić z czystym sumieniem i poniżej zaprezentujemy cztery miejsca, których z pewnością…

Plaża Phinikoudes (Finikoudes)

Phinikoudes (Finikoudes) to jedna z ulubionych wśród turystów plaż Cypru, mogąca się pochwalić wyróżnieniem Błękitnej Flagi – przyznawanym kąpieliskom, które…

Chorwacja – świat roślinny

Świat roślinny Chorwacji podzielić można na wyraźne strefy: nadmorską strefę roślinności śródziemnomorskiej, przyśródziemnomorską strefę ciepłolubnych lasów i zarośli, strefę środkowoeuropejskich…

Ciasta i desery

Słodkie desery są niezwykle ważnym elementem w portugalskiej kuchni, bo mieszkańcy tego kraju po prostu kochają słodycze!