Lira turecka (TRY) jest oficjalną walutą obowiązującą na terenie Turcji, a także Tureckiej Republiki Cypru Północnego (uznawanej tylko przez Turcję). Jedna lira dzieli się na 100 kuruszy (kuruş).

Turcja | W obiegu znajdują się nominały: 5, 10, 20, 50, 100 oraz 200 lir tureckich
Turcja | W obiegu znajdują się banknoty o nominałach: 5, 10, 20, 50, 100 oraz 200 lir tureckich (Turk by Quinn Dombrowski na licencji CC BY-SA 2.0 )

Historia waluty

Kurus (kuruş), czyli obecna drobna moneta turecka, ma dłuższą historię niż lira i był niegdyś wart więcej niż obecnie. Kuruş był używany w Imperium Osmańskim od 1688 r. Lira natomiast pojawiła się w obiegu po raz pierwszy w 1844 r.

Wartość liry początkowo ustalano w oparciu o system zwany bimetalizmem (odnoszący się do relacji wartości srebra w stosunku do wartości złota). Od 1881 r. brano już pod uwagę wyłącznie wartość złota, a w czasie I wojny światowej zrezygnowano całkowicie z ustalania wartości waluty w oparciu o wartość metali szlachetnych.

Stara nowa lira

Do lat 30. XX wieku banknoty i monety tureckie były opisane pismem arabskim (ostatnia seria takich monet została wybita w 1928 r.). Nowe banknoty i monety, opatrzone już pismem łacińskim oraz portretami Atatürka, były w obiegu do 2005 r. Wówczas to, w związku z szalejącą hiperinflacją, przeprowadzono denominację i wprowadzono do użytku nową lirę turecką. Był to krok niezbędny, ponieważ inflacja w Turcji była na tyle gigantyczna, że w latach 1995-1996 oraz 1999-2004 lira trafiła do Księgi Rekordów Guinessa w niechlubnej kategorii najmniej wartej waluty świata. W miarę jak stara lira traciła na wartości, z użycia wychodziły stare kuruşe, a Bank Narodowy musiał drukować coraz to wyższe nominały banknotów, aż do 20 milionów lir.

Nowa lira turecka przetrwała do 31 grudnia 2008 roku, kiedy to ponownie została zastąpiona lirą turecką bez poprzedzającego ją określenia: "nowa".

Turcja | Na rewersach banknotów widnieją ważne postaci z historii kultury i nauki tureckiej oraz atrybuty z nimi kojarzone
Turcja | Na rewersach banknotów widnieją ważne postaci z historii, kultury i nauki tureckiej oraz atrybuty z nimi kojarzone (Whiskers by Quinn Dombrowski na licencji CC BY-SA 2.0)

Nominały

W obiegu znajdują się banknoty o następujących nominałach: 5, 10, 20, 50, 100 oraz 200 lir. Na awersie każdego banknotu widnieje portret M. K. Atatürka. Na rewersach natomiast przedstawiono ważne postaci z historii, kultury i nauki tureckiej oraz atrybuty z nimi kojarzone. Na przykład, na banknocie 200 lir zobaczymy wizerunek poety Yunusa Emrego, jego mauzoleum, różę i gołębia (symbole zaczerpnięte z wierszy) oraz fragment utworu poety.

Monety tureckie bite są w następujących nominałach: 1, 5, 10, 25 i 50 kuruszy oraz 1 lira. Na awersie każdej monety znajduje się jej nominał oraz data wybicia, natomiast na rewersie – wizerunek Atatürka i nazwa państwa. Na monecie 50 kuruş zobaczymy również stambulski most nad Bosforem.

Turcja | Detal banknotu 10-lirowego
Turcja | Cahit Arf - detal banknotu 10-lirowego (Cahit Arf by Quinn Dombrowski na licencji CC BY-SA 2.0 )

Zabezpieczenia

Banknoty tureckie zabezpieczone są przed podrobieniem na wiele sposobów. Na każdym z nich możemy znaleźć znak wodny (po lewej stronie awersu), pasek holograficzny (po prawej stronie), zmieniający kolor pasek zabezpieczający (mniej więcej po środku banknotu) oraz wtopiony w banknot metalowy pasek, zawierający napis „TL” (türk lirası) z odpowiednim nominałem.

W dolnym rogu każdego banknotu, na prawo od portretu Atatürka, możemy zobaczyć cyferkę odpowiadającą nominałowi, widoczną pod kątem. Cyfra zamieszczona w prawym górnym rogu jest natomiast wykonana techniką druku wypukłego i pozwala na rozpoznanie nominału za pomocą dotyku

Zainteresują Cię również

Smaczne pamiątki z Chorwacji – Istria Smaczne pamiątki z Chorwacji – Istria
Z podróży najczęściej przywozimy całą masę wspomnień i zdjęć, ale również wiele mniej lub bardziej oryginalnych...
Naturalne tunezyjskie kosmetyki Naturalne tunezyjskie kosmetyki
Tunezja słynie z przepysznych, świeżych i soczystych owoców, aromatach przypraw, ale też i naturalnych kosmetyków....
Słodkie przysmaki prosto z Cypru Słodkie przysmaki prosto z Cypru
Cypr jest miejscem niezwykłym. Turyści odwiedzający wyspę spędzają czas na plaży, zwiedzają wspaniałe zabytki,...
Pamiątki z Holandii Pamiątki z Holandii
Czas pobytu w Holandii dobiega końca, pora więc zaopatrzyć się w pamiątki. Co oprócz wspaniałych wspomnień i zdjęć...
Imprezy i festiwale w Dubaju Imprezy i festiwale w Dubaju
Dubaj to miejsce, w którym odbywają się rozmaite doroczne festiwale, targi i inne ciekawe wydarzenia. Największą...
Pamiątki z Madery Pamiątki z Madery
Udając się na wyprawę w jakieś nowe miejsce, oprócz miłych wspomnień i mnóstwa zdjęć, chętnie przywozimy z niej...