Ten plac jest centralnym miejscem i symbolem chorwackiej stolicy – Zagrzebia. Nazwany został na cześć chorwackiego bohatera narodowego, hrabiego i bana (tytuł używany w środkowej i południowo-wschodniej Europie między VII a XX wiekiem) Josipa Jelačića.

Chorwacja | Posąg bana Josipa Jelačića
Chorwacja | Posąg bana Josipa Jelačića (by jemimus )

Miejsce spotkań mieszkańców Zagrzebia

Plac stanowi najważniejsze miejsce spotkań mieszkańców Zagrzebia. Na nim odbywają się polityczne demonstracje, zgromadzenia i oficjalne ceremonie, tutaj przyjmowano w 1941 r. niemieckich żołnierzy, a w 1945 r. partyzantów Tito. Regularnie odbywa się targ. Ponieważ miejsce jest tylko częściowo dostępne dla prywatnych samochodów, dlatego większość mieszkańców stolicy przyjeżdża tutaj tramwajami.

Na północnej stronie znajdował się węgierski urząd celny (zwany harminctarif), stąd poprzednia nazwa placu – Harmica.

Historyczne budynki

Plac istnieje od XVII wieku. Różne style architektoniczne przypominają historię Austro-Węgier: są tu budowle klasycystyczne, wiedeńskiej secesji, ale też i modernistyczne. Najstarszy istniejący budynek został wzniesiony w 1827 r. Symbolem placu i zarazem Zagrzebia jest konny posąg bana Josipa Jelačića (1801-1859), dzieło wiedeńskiego rzeźbiarza Antona Fernkorna. Odsłonięto go 19 października 1866 r. Był tak ustawiony, że szabla wodza demonstracyjnie wskazywała kierunek na Budapeszt.

Posąg stał na swoim miejscu 80 lat, dopóki w nocy z 25 na 26 maja 1947 r. nie został z placu usunięty.

Chorwacja | Plac bana Josipa Jelačića w Zagrzebiu
Chorwacja | Plac bana Josipa Jelačića w Zagrzebiu (by jlascar )

Plac Republiki

Komunistyczne władze Jugosławii uważały Josipa Jelačića (Josipa Jelacica) za cesarskiego lojalistę, który brał udział w tłumieniu powstania w 1848 r. oraz za „wroga socjalizmu”. Nazwę placu zmieniono na „Plac Republiki”. Ogromna większość mieszkańców Zagrzebia uznała to za ograniczenie chorwackiej tożsamości narodowej. Nazwy „Trg Republike” używali przeważnie tylko ludzie młodzi albo przyjezdni. Potoczna nazwa placu „Repić” mogła się wywodzić (oficjalnie) od słowa „republika” albo od „rep” – ogon konia, na którym siedział Jelačić.

8 października 1989 r. grupa aktywistów ustawiła drewnianego konia w miejscu, gdzie kiedyś stał posąg wodza. Domagano się powrotu symbolu stolicy i zamiany nazwy placu. Nastąpiło to już 1990 r. Nowe władze przedstawiły to wydarzenie, jako symboliczny akt rozwoju demokracji i niepodległości. Chorwacki prezydent Franjo Tuđman wykorzystał powrót pomnika w kontekście aktualnej polityki. Jako że nastroje między Serbami i Chorwatami były mocno napięte, przedstawił Jelačića, jako „przyjaciela Serbów”.

Posąg bana Josipa Jelačića uratowany przed zniszczeniem przez Antuna Bauera i ukryty w piwnicach galerii Gliptoteka, stanął na starym miejscu. Z jednym wyjątkiem: jego szabla wskazuje dzisiaj neutralny kierunek na południe.

Chorwacja | Na plac bana Josipa Jelačića dostaniemy się trwamwajem
Chorwacja | Na plac bana Josipa Jelačića dostaniemy się trwamwajem (by miroslav-vajdic )

Zainteresują Cię również

Dubaj w kilka godzin Dubaj w kilka godzin
Dubaj, przez wiele lat kojarzony głównie z ropą naftową, dzisiaj staje się nie tylko światową stolicą przepychu i...
10 miejsc, które warto zobaczyć w Dubrowniku 10 miejsc, które warto zobaczyć w Dubrowniku
Dubrownik uważane jest za jedno z najpiękniejszych miast Chorwacji. Zobaczymy tu wiele wspaniałych zabytków i...
Safakis Safakis
Safakis (صفاقس) to duża metropolia na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Jego największą atrakcją jest medyna, która...
Kabis Kabis
Kabis (قابس) to miasto-port znajdujące się na południowym wschodzie Tunezji, około 140 km od Safakis. Wiele osób...
Zamek Veliki Tabor Zamek Veliki Tabor
Zamek Veliki Tabor to potężny kompleks zbudowany na wydłużonym grzbiecie wzgórza w pobliżu miejscowości Desinić, w...
Góry Atlas w Tunezji Góry Atlas w Tunezji
Był w starożytności niejaki Atlas vel Atlant, syn tytana i okeanidy. Z jakichś nieznanych nam powodów wystąpił...

 

Przeczytaj również

Korona szwedzka

Jednostką monetarną Szwecji od 1873 roku jest korona szwedzka. Jej międzynarodowy kod ISO to SEK. 1 korona dzieli się na…

Chorwacja nowym członkiem Unii Europejskiej

1 lipca br. Chorwacja stanie się członkiem Unii Europejskiej. Unijne negocjacje trwały ponad 6 lat. Referendum w sprawie przystąpienia kraju…

Plac bana Josipa Jelačića w Zagrzebiu

Ten plac jest centralnym miejscem i symbolem chorwackiej stolicy – Zagrzebia. Nazwany został na cześć chorwackiego bohatera narodowego, hrabiego i…

Mury miejskie Dubrownika

Monumentalne mury miejskie Dubrownika, wraz z całym kompleksem umocnień, bastionów, kazamatów, wież i wolnostojących twierdz, stanowią bez wątpienia wizytówkę i…

Festiwal „Młynomania – 2012”

Folk-rokowy festiwal „Młynomania-2012” już po raz szósty ucieszy melomanów. W tym roku „Młynomania” odbędzie się w dolinie rzeki Południowy Bug,…

10 powodów dla których warto odwiedzić Cypr

Cypr każdego roku przyciąga rzesze turystów, w tym również Polaków. Zachwyca nas wspaniałymi, piaszczystymi plażami, gorącym słońcem oraz ogromną ilością…

Półfinał Euro 2012: Hiszpania – Portugalia

Niektórzy śmieją się, że pierwszy mecz półfinałowy Euro 2012 będzie potyczką drużyny hiszpańskiej z samym tylko Cristiano Ronaldo. Dziś, czyli…

Chorwacja o każdej porze roku

Większość z nas odwiedza Chorwację w sezonie letnim. Delektuje się regionalną kuchnią, zwiedza najpiękniejsze miejsca, korzysta z uroku Morza Adriatyckiego.