„Dużo kwiatów i zieleni. Wszędzie świeży powiew od zatoki. Miasto oddycha jodem i solą. Wciąga je do płuc wszystkimi ulicami, przesmykami, zaułkami i placykami”*. Split jest samym sercem adriatyckiego wybrzeża Chorwacji.

Nic więc dziwnego, iż już w starożytności lesisto-górzyste obszary późniejszego miasta urzekły rzymskiego cesarza Dioklecjana, który wybudował tu swój słynny pałac.

Chorwacja | Split jest samym sercem adriatyckiego wybrzeża Chorwacji
Chorwacja | Split jest samym sercem adriatyckiego wybrzeża Chorwacji (by ahenobarbus)

Przewodnik po Splicie

We wczesnym średniowieczu Split był ośrodkiem skupiającym zromanizowaną ludność Dalmacji, w jego historii zaznaczyły się ponadto wpływy Bizancjum i Wenecji. Dziś miasto stanowi niezwykłe zestawienie nowoczesności (zakłady przemysłowe, stocznie, port handlowo-wojskowy) z powiewem dawnych czasów (Stare miasto). Starożytne Spalatum oferuje swym turystom szereg atrakcji. Stare miasto Splitu uważane jest za jedno wielkie muzeum ulokowane pod gołym niebem.

Split jest największym i najpiękniejszym miastem Dalmacji. Żaden zainteresowany kulturą i sztuką turysta nie pominie okazji odwiedzenia miasta, w którym znajduje się pałac Dioklecjana. W ostatnich latach coraz więcej Chorwatów postanawia tutaj zamieszkać, tak że liczba mieszkańców Splitu sięga już 190 000.

Czy jest to zasługą bogatej oferty muzeów, wydawnictw i szkół wyższych czy może różnorodnych form rozrywki, klubu piłkarskiego Hajduk, centrów handlowych i nocnych klubów? A może po prostu siedmiu słonecznych godzin w ciągu dnia i morza, które powoduje, że Split jest miastem, gdzie człowiek czuje się jak na urlopie i w domu jednocześnie? Nie wiadomo, ale będąc na półwyspie między zatoką Kastela, a kanałem Split z pewnością znajdziemy tysiąc dobrych powodów, aby wkrótce znowu tu przyjechać…

Chorwacja | Split w nieco odrealnionym ujęciu
Chorwacja | Split w nieco odrealnionym ujęciu (by Grumpy.Editor)

Historia Splitu

Już w starożytnym Rzymie region Splitu był znany jako kąpielisko i miejsce wypoczynkowe. Wówczas powstało tutaj osiedle Aspalathos, ale dopiero budowa pałacu Dioklecjana (295-305 n.e.) nadała miejscowości rangę znacznie wyższą, niż miał dotychczas mały port handlowy i urlopowe miasteczko. Liczący 30 000 m2 pałac, wraz z 16 wieżami i czterema świątyniami, nie miał sobie równych.

Mury pałacowe, poczynając od XV wieku, mogły być postrzegane raczej jako mury miejskie. W ich obrębie osiedlali się bowiem rolnicy, winogrodnicy, pasterze i rybacy z rodzinami.

Dwa wieki później uciekający przed Turkami Saloniczanie zbudowali pierwsze murowane domy i zmienili przeznaczenie ostatnich przypominających rezydencję władcy budowli. Z mauzoleum, w którym chciał znaleźć swój ostatni spoczynek nienawidzący chrześcijan cesarz Dioklecjan powstała – jak na ironię losu – katedra, a z pałacowego dziedzińca – publiczny rynek.

Miasto rosło dalej i pomyślnie się rozwijało: zakładano scriptoria i szkoły wyższe, Split miał prawo bić własne monety, a mury miejskie poszerzono o nowe miasto. Także pod panowaniem weneckim i po utracie autonomii miastu dobrze się powodziło.

Chorwacja | Słoneczne ulice Splitu
Chorwacja | Słoneczne ulice Splitu (by jns001)

Handel kwitł tak wspaniale, że Split nie doznał zniszczeń w żadnej z licznych wojen – żadna z wojujących stron nie mogła sobie pozwolić na zlikwidowanie najważniejszego portu. W XIX wieku pod panowaniem Habsburgów Split stał się intelektualną mekką dla post-humanistów.

Dopiero w czasie II wojny światowej duża część miasta została zniszczona przez włoskie bombardowania.

Wokół historycznego centrum – pałacu – rozróżnia się dzisiaj: średniowieczne przedmieścia, budowle obronne późnego średniowiecza, chłopskie osiedla Veli Varoš i Lucac, nowoczesne miasto powstałe w okresie międzywojennym i współczesne osiedla.

Kiedy więc urządzimy sobie spacer od pałacu Dioklecjana w kierunku granic miasta, będzie to nie tylko zwykła wędrówka przez Split, ale także pełna wrażeń podróż w czasie.

Chorwacja | Nadmorska promenada
Chorwacja | Nadmorska promenada (by jns001)

*Cytat pochodzi z Dziennika (1966-1968)Wacława Kubackiego – wybitnego historyka literatury, pisarza, eseisty i krytyka.

Zainteresują Cię również

Miasto Krk – stolica wyspy Krk Miasto Krk – stolica wyspy Krk
Miasto Krk leży na południu wyspy o tej samej nazwie i stanowi ważny ośrodek kulturalny i turystyczny....
Chorwacja – informacje ogólne Chorwacja – informacje ogólne
„Czterysta kilometrów wspaniałej nadmorskiej podróży! Bezlik uroczych zakątków na całej prawie trasie. Malownicze...
Krk – największa wyspa Chorwacji Krk – największa wyspa Chorwacji
Krk jest największą wyspą Chorwacji i idealnym miejscem na wymarzone wakacje – piękne plaże, interesujące zabytki,...
Chorwacja – słowiańska dusza w oliwnym gaju Chorwacja – słowiańska dusza w oliwnym gaju
Gdy na własne oczy ujrzymy błękitne wody Chorwacji i królujące nad nimi imponujące krasy, z pewnością zrozumiemy,...
Jak dotrzeć do Chorwacji? Jak dotrzeć do Chorwacji?
Błękitne morze, białe plaże i malownicza zabudowa Chorwacji kuszą nasze zmysły. Jeśli już zdecydujemy się na...
Pałac Dioklecjana w Splicie Pałac Dioklecjana w Splicie
Od czasu założenia w 305 r. (n.e.) do dzisiaj, główne mury pałacu Dioklecjana umacniają obszar w kształcie trapezu...

 

Przeczytaj również

Bożonarodzeniowe zwyczaje i tradycje w Chorwacji

Chorwacja jest krajem katolickim i tak jak w Polsce Boże Narodzenie obchodzi się tu 25 grudnia. Chorwackie święta, choć podobnie…

Popularne portugalskie sporty

Ulubionym sportem Portugalczyków bez wątpienia jest piłka nożna. Bardzo dużą popularnością cieszą się też inne sporty, jak np. surfing, wyścigi…

Waluta w Berlinie (Euro)

Od 1 stycznia 2002 roku jednostką monetarną w 17 państwach Unii Europejskiej, w tym Niemiec jest euro. Przed tą datą,…

Noclegi w Kijowie

Stolica Ukrainy liczy ok. 3 miliony mieszkańców i jest jednym z największych miast Europy. Urodą Kijowa zachwycali się liczni artyści,…

Portugalscy rybacy mają powody do narzekań

Według Narodowego Instytutu Statystyki, w 2010 roku złowiono w Algarve 27 000 ton ryb morskich i owoców morza o wartości…

Twierdza Akerman

Z nazwą „Akerman”, chcąc nie chcąc, spotkał się chyba każdy z nas, a to najprawdopodobniej przy okazji omawiania „Sonetów krymskich”…

TOP 10 – Zamki i twierdze na Ukrainie

Ukraina to magiczna kraina, która wita swych gości nie tylko malowniczymi miastami, oszałamiającymi cudami przyrody, ciepłym wybrzeżem Morza Czarnego, fascynującą…

Jakuck

Surowa, ale gościnna ziemia, strefa wiecznej zmarzliny, wspaniałe białe noce… Jakuck – to unikatowe i jedyne w swoim rodzaju miasto,…