„Dużo kwiatów i zieleni. Wszędzie świeży powiew od zatoki. Miasto oddycha jodem i solą. Wciąga je do płuc wszystkimi ulicami, przesmykami, zaułkami i placykami”*. Split jest samym sercem adriatyckiego wybrzeża Chorwacji.

Nic więc dziwnego, iż już w starożytności lesisto-górzyste obszary późniejszego miasta urzekły rzymskiego cesarza Dioklecjana, który wybudował tu swój słynny pałac.

Chorwacja | Split jest samym sercem adriatyckiego wybrzeża Chorwacji
Chorwacja | Split jest samym sercem adriatyckiego wybrzeża Chorwacji (by ahenobarbus)

Przewodnik po Splicie

We wczesnym średniowieczu Split był ośrodkiem skupiającym zromanizowaną ludność Dalmacji, w jego historii zaznaczyły się ponadto wpływy Bizancjum i Wenecji. Dziś miasto stanowi niezwykłe zestawienie nowoczesności (zakłady przemysłowe, stocznie, port handlowo-wojskowy) z powiewem dawnych czasów (Stare miasto). Starożytne Spalatum oferuje swym turystom szereg atrakcji. Stare miasto Splitu uważane jest za jedno wielkie muzeum ulokowane pod gołym niebem.

Split jest największym i najpiękniejszym miastem Dalmacji. Żaden zainteresowany kulturą i sztuką turysta nie pominie okazji odwiedzenia miasta, w którym znajduje się pałac Dioklecjana. W ostatnich latach coraz więcej Chorwatów postanawia tutaj zamieszkać, tak że liczba mieszkańców Splitu sięga już 190 000.

Czy jest to zasługą bogatej oferty muzeów, wydawnictw i szkół wyższych czy może różnorodnych form rozrywki, klubu piłkarskiego Hajduk, centrów handlowych i nocnych klubów? A może po prostu siedmiu słonecznych godzin w ciągu dnia i morza, które powoduje, że Split jest miastem, gdzie człowiek czuje się jak na urlopie i w domu jednocześnie? Nie wiadomo, ale będąc na półwyspie między zatoką Kastela, a kanałem Split z pewnością znajdziemy tysiąc dobrych powodów, aby wkrótce znowu tu przyjechać…

Chorwacja | Split w nieco odrealnionym ujęciu
Chorwacja | Split w nieco odrealnionym ujęciu (by Grumpy.Editor)

Historia Splitu

Już w starożytnym Rzymie region Splitu był znany jako kąpielisko i miejsce wypoczynkowe. Wówczas powstało tutaj osiedle Aspalathos, ale dopiero budowa pałacu Dioklecjana (295-305 n.e.) nadała miejscowości rangę znacznie wyższą, niż miał dotychczas mały port handlowy i urlopowe miasteczko. Liczący 30 000 m2 pałac, wraz z 16 wieżami i czterema świątyniami, nie miał sobie równych.

Mury pałacowe, poczynając od XV wieku, mogły być postrzegane raczej jako mury miejskie. W ich obrębie osiedlali się bowiem rolnicy, winogrodnicy, pasterze i rybacy z rodzinami.

Dwa wieki później uciekający przed Turkami Saloniczanie zbudowali pierwsze murowane domy i zmienili przeznaczenie ostatnich przypominających rezydencję władcy budowli. Z mauzoleum, w którym chciał znaleźć swój ostatni spoczynek nienawidzący chrześcijan cesarz Dioklecjan powstała – jak na ironię losu – katedra, a z pałacowego dziedzińca – publiczny rynek.

Miasto rosło dalej i pomyślnie się rozwijało: zakładano scriptoria i szkoły wyższe, Split miał prawo bić własne monety, a mury miejskie poszerzono o nowe miasto. Także pod panowaniem weneckim i po utracie autonomii miastu dobrze się powodziło.

Chorwacja | Słoneczne ulice Splitu
Chorwacja | Słoneczne ulice Splitu (by jns001)

Handel kwitł tak wspaniale, że Split nie doznał zniszczeń w żadnej z licznych wojen – żadna z wojujących stron nie mogła sobie pozwolić na zlikwidowanie najważniejszego portu. W XIX wieku pod panowaniem Habsburgów Split stał się intelektualną mekką dla post-humanistów.

Dopiero w czasie II wojny światowej duża część miasta została zniszczona przez włoskie bombardowania.

Wokół historycznego centrum – pałacu – rozróżnia się dzisiaj: średniowieczne przedmieścia, budowle obronne późnego średniowiecza, chłopskie osiedla Veli Varoš i Lucac, nowoczesne miasto powstałe w okresie międzywojennym i współczesne osiedla.

Kiedy więc urządzimy sobie spacer od pałacu Dioklecjana w kierunku granic miasta, będzie to nie tylko zwykła wędrówka przez Split, ale także pełna wrażeń podróż w czasie.

Chorwacja | Nadmorska promenada
Chorwacja | Nadmorska promenada (by jns001)

*Cytat pochodzi z Dziennika (1966-1968)Wacława Kubackiego – wybitnego historyka literatury, pisarza, eseisty i krytyka.

Zainteresują Cię również

Miasto Krk – stolica wyspy Krk Miasto Krk – stolica wyspy Krk
Miasto Krk leży na południu wyspy o tej samej nazwie i stanowi ważny ośrodek kulturalny i turystyczny....
Chorwacja – informacje ogólne Chorwacja – informacje ogólne
„Czterysta kilometrów wspaniałej nadmorskiej podróży! Bezlik uroczych zakątków na całej prawie trasie. Malownicze...
Chorwacja – słowiańska dusza w oliwnym gaju Chorwacja – słowiańska dusza w oliwnym gaju
Gdy na własne oczy ujrzymy błękitne wody Chorwacji i królujące nad nimi imponujące krasy, z pewnością zrozumiemy,...
Krk – największa wyspa Chorwacji Krk – największa wyspa Chorwacji
Krk jest największą wyspą Chorwacji i idealnym miejscem na wymarzone wakacje – piękne plaże, interesujące zabytki,...
Pałac Dioklecjana w Splicie Pałac Dioklecjana w Splicie
Od czasu założenia w 305 r. (n.e.) do dzisiaj, główne mury pałacu Dioklecjana umacniają obszar w kształcie trapezu...
Jak dotrzeć do Chorwacji? Jak dotrzeć do Chorwacji?
Błękitne morze, białe plaże i malownicza zabudowa Chorwacji kuszą nasze zmysły. Jeśli już zdecydujemy się na...