Real brazylijski: waluta, banknoty i monety

Real brazylijski (kod BRL, symbol R$) to waluta Brazylii wprowadzona 1 lipca 1994 r.; 1 real dzieli się na 100 centavos. W obiegu jest siedem nominałów banknotów – od R$2 do R$200 – ze zwierzętami brazylijskiej fauny na rewersach oraz monety od 5 centavos do R$1 (stan na 2026). Nazwa „real” oznacza po portugalsku zarówno „królewski”, jak i „prawdziwy”.

Historyczne reale odnosiły się do pierwszego znaczenia, obecnie jednak nazwa waluty kojarzona jest z obydwoma.

Brazylia | Nominały banknotów brazylijskich będących w obiegu to: R$2, R$5, R$10, R$20, R$50, R$100 i R$200 (stan na 2026) (Money by Rodrigo Denúbila na licencji CC BY-SA 2.0)

Waluta z tradycją

Historyczny real był walutą używaną już przez kolonistów portugalskich. Oficjalną walutą Brazylii real został ustanowiony w 1690 r. i przetrwał aż do 1942 r. Wówczas zastąpiło go cruzeiro, a w kolejnych dekadach – w miarę narastania inflacji – waluta zmieniała się wielokrotnie: cruzeiro novo (1967), ponownie cruzeiro (1970), cruzado (1986), cruzado novo (1989), znów cruzeiro (1990) i cruzeiro real (1993). W 1994 r., w ramach walki z hiperinflacją (tzw. Plan Real), wprowadzono nową walutę, przywrócono jej starą nazwę i ustalono kurs 1:1 w stosunku do dolara amerykańskiego. W krótkim czasie real zyskał na wartości i miał wyższy kurs niż dolar, później jednak jego wartość spadła.

Fauna i symbolika

Nominały banknotów brazylijskich będących w obiegu to: R$2, R$5, R$10, R$20, R$50, R$100 i R$200 (stan na 2026). Banknot R$1 wycofano z powodu częstych fałszerstw, a R$200 z wilkiem grzywiastym wprowadzono we wrześniu 2020 r. Banknoty różnią się kolorami, a w serii z 2010 r. także rozmiarem, co ułatwia rozpoznawanie osobom niedowidzącym. Na awersie każdego z nich widnieje ten sam obraz – popiersie symbolizujące republikę. Na rewersach umieszczono zwierzęta charakterystyczne dla fauny brazylijskiej:

Banknot	Zwierzę na rewersie
R$2	żółw szylkretowy
R$5	czapla biała
R$10	ara zielonoskrzydła
R$20	tamaryna lwia (lwiatka złota)
R$50	jaguar
R$100	granik brunatny
R$200	wilk grzywiasty

Monety mają nominały 5, 10, 25 i 50 centavos oraz R$1. Monet 1 centavo nie bije się od 2005 r., choć nadal są prawnym środkiem płatniczym. Pierwsza seria monet była bita w latach 1994-97. Monety te są cały czas legalnym środkiem płatniczym, ale powoli wycofywane są z obiegu na rzecz monet drugiej serii. Monety pierwszej serii były bite w stali nierdzewnej i nie były pokrywane żadnym innym metalem. Monety drugiej serii pokryte są miedzią (1 i 5 centavos), mosiądzem (10 i 25 centavos), miedzioniklem (50 centavos) bądź miedzioniklem w środku oraz mosiądzem na zewnętrznym pierścieniu (R$1). Na awersach nowej serii znajduje się nominał, rok wybicia oraz Krzyż Południa. Na rewersach umieszczono wizerunki postaci ważnych dla historii Brazylii (a na R$1 popiersie identyczne z tym na banknotach) oraz nazwę państwa.

Brazylia | Pierwsza seria monet była bita w latach 1994-1997 (Brasil, Ordem E Progresso by JustoRuiz na licencji CC BY 2.0)

Real = prawdziwy

Fałszerstwa zdarzały się w Brazylii na tyle często (to z ich powodu wycofano banknot R$1), że Brazylijczycy są bardzo wyczuleni na tym punkcie. Każdy sprawdza zabezpieczenia banknotów, które otrzymał do ręki.

Banknoty reala posiadają zabezpieczenia różnego typu, takie jak: znak wodny, mikrodruk, druk wypukły, wtopiony pasek zabezpieczający przy nominałach od R$20 wzwyż, nakładające się obrazki, pod światło tworzące perfekcyjnie pasujący do siebie wzór (po prawej stronie), czerwone i niebieskie włókna widoczne w ultrafiolecie.

Najciekawszym banknotem brazylijskim jest banknot R$10 ze specjalnej serii wypuszczonej w 2000 r. na 500-lecie przybycia Portugalczyków do wybrzeży brazylijskich. Jest to banknot polimerowy – drukowany na podłożu polimerowym zamiast na papierze. Dzięki temu jest bardziej wytrzymały oraz trudniej go podrobić.

Płacenie w Brazylii w praktyce

Brazylijczycy na co dzień płacą głównie bezgotówkowo: kartami oraz przez PIX – system natychmiastowych przelewów uruchomiony przez bank centralny w 2020 r., z którego korzysta się, skanując kod QR. PIX wymaga jednak brazylijskiego konta, dlatego turysta zwykle płaci kartą płatniczą, akceptowaną w hotelach, restauracjach i większości sklepów w miastach. Niewielki zapas gotówki przydaje się na targach, przy plaży i w mniejszych miejscowościach.

Gotówkę najwygodniej wypłacać z bankomatów w bankach, centrach handlowych lub na lotniskach, najlepiej w ciągu dnia. Kurs reala zmienia się często, więc przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne notowania i opłaty swojego banku za płatności w obcej walucie. Więcej o przygotowaniu do wyjazdu przeczytasz w naszym przewodniku po Brazylii, a o wyborze terminu – w tekście kiedy jechać do Brazylii.

Najczęstsze pytania

Jakie banknoty reala są w obiegu?

W obiegu są banknoty R$2, R$5, R$10, R$20, R$50, R$100 i R$200 (stan na 2026). Banknot R$1 wycofano z powodu fałszerstw, a najwyższy nominał, R$200 z wilkiem grzywiastym, wprowadzono w 2020 r.

Czy w Brazylii można płacić kartą?

Tak. Karty płatnicze są powszechnie akceptowane w miastach – w hotelach, restauracjach, sklepach i na stacjach benzynowych. Mieszkańcy często płacą też przez PIX, ale ten system wymaga brazylijskiego konta bankowego, więc turysta zwykle korzysta z karty.

Czy warto zabrać do Brazylii gotówkę?

Warto mieć niewielką kwotę w realach na drobne zakupy, targi, napiwki i transport w mniejszych miejscowościach. Większe sumy lepiej trzymać na karcie i wypłacać gotówkę stopniowo z bankomatów w bankach lub centrach handlowych, w ciągu dnia.

Co oznacza symbol R$?

R$ to symbol reala brazylijskiego, a jego międzynarodowy kod walutowy to BRL. Ceny w sklepach i restauracjach podaje się właśnie z tym symbolem, np. R$ 25,90. 1 real dzieli się na 100 centavos.