Santorini - wulkaniczna wyspa na Morzu Egejskim
Opublikowano:
Aktualizacja:
Santorini to najdalej wysunięta na południe wyspa Cyklad na Morzu Egejskim – pozostałość wulkanu, którego erupcja ok. 3600 lat temu utworzyła dzisiejszą kalderę. Słynie z białych miasteczek Oia i Fira zawieszonych na klifach, czarnych i czerwonych plaż oraz win z wulkanicznej gleby. Na wyspie mieszka ok. 15,5 tys. osób (spis z 2021 r.), a odwiedza ją ok. 2 mln turystów rocznie.
Santorini | Widok na urokliwe domki w Oia (by Mariamichelle na licencji Pixabay)
Poczujemy tu unoszący się zapach siarki, a czasem lekkie drżenie ziemi – wulkan jest uśpiony, a jego ostatnia, niewielka erupcja miała miejsce w 1950 r.
Historia Santorini: erupcja minojska i trzęsienia ziemi
W XVI lub XVII wieku p.n.e. (datowanie wciąż jest przedmiotem sporów) na Santorini doszło do tzw. erupcji minojskiej. Była to jedna z największych erupcji wulkanicznych w dziejach ludzkości – wyspa została praktycznie rozerwana, a wybuch zniszczył osadę w Akrotiri i wywołał tsunami, które dotarło do Krety. Do dnia dzisiejszego wokół Santorini dno morza pokryte jest warstwą pumeksu o grubości 80 m.
Oszacowano, że wulkan wyrzucił z krateru około 60 km sześciennych magmy i skał.
Dawniej wyspa nosiła nazwę Strongyle, czyli „okrągła”. Obecnie używana jest nazwa Santorini, pochodząca z czasów bizantyjskich od imienia św. Ireny, czyli: Saint Irene. Dziś jest ona patronką wyspy.
Inne dawne nazwy wyspy to: Kalliste („najpiękniejsza”) i Thera.
W 1956 r. wyspę nawiedziło silne trzęsienie ziemi, które zniszczyło ok. 35% budynków. Na początku 2025 r. seria wstrząsów (do magnitudy 5) skłoniła część mieszkańców i turystów do tymczasowego opuszczenia wyspy.
Santorini | Plaża Perivolos (By the Seaside by Klearchos Kapoutsis na licencji CC BY 2.0)
Gdzie leży Santorini i jak wygląda wyspa?
Santorini wraz z kilkoma innymi, niewielkimi wyspami tworzy mały archipelag. Znajduje się około 200 km na południowy wschód od kontynentalnej Grecji oraz ok. 110 km od wybrzeża Krety.
Najwyższe wzniesienie na wyspie ma około 500 m n.p.m. Znajduje się tam stacja radarowa NATO oraz klasztor Profitis Ilias. Na zboczu góry znajduje się malownicza wioska o nazwie Pirgos.
Na wyspie mieszka ok. 15,5 tys. osób (spis z 2021 r.), trudniących się głównie turystyką.
Santorini jest niezwykle uboga w roślinność, powodem jest brak wody. Z powodu niedostatku wody pitnej mieszkańcy Santorini wybudowali odsalarnię wody morskiej.
Santorini | Czarne piaski plaży Kamari (by eartner na licencji Pixabay)
Charakterystyczne są białe domki z niebieskimi dachami na tle ciemnych, wulkanicznych zboczy. Zabudowa jest niska – nie ma tu wysokościowców.
Najbardziej popularne miejscowości na wyspie to: Oia, Fira, Kamari, Perissa, Pirgos, Akrotiri oraz Monolithos.
Co zobaczyć na Santorini: Fira, Oia, Pirgos i plaże
Fira to stolica Santorini. Mówi się o niej, że wprost „wisi” na klifie. Jeśli będziemy chcieli się dostać do najniższych zabudowań, będziemy musieli pokonać setki schodów albo zjechać kolejką linową. Więcej w artykule Fira – tętniąca życiem perełka Santorini.
Będąc w Oii, warto przejść się deptakiem wzdłuż krawędzi kaldery. Mijamy tam białe kościoły i ruiny domów zniszczonych podczas trzęsienia ziemi w 1956 r.
Santorini | Wiatraki, symbol Santorini (by jarekgrafik na licencji Pixabay)
Warto odwiedzić także średniowieczną wioskę Pirgos, z kościołami i muzeum sztuki bizantyjskiej.
Na Santorini są plaże z czarnym i czerwonym piaskiem. Do najpopularniejszych plaż należą: Kamari, Perissa, zatoka Amoudi pod Oią oraz mniej popularna Perivolos – Agios Georgios.
Santorini nazywane bywa „wyspą wiatrów”, dlatego uprawia się tu windsurfing, kitesurfing i żeglarstwo.
Santorini znane jest z białych win ze szczepu Assyrtiko, słodkiego Vinsanto, czarnych piasków, słodkich pomidorków oraz pumeksu. Co z tego warto przywieźć do domu, podpowiadamy w tekście Pamiątki z Santorini.
Jak dojechać na Santorini i ile czasu zarezerwować?
Santorini ma międzynarodowe lotnisko (JTR), położone ok. 6 km na południowy wschód od Firy – w 2024 r. obsłużyło prawie 2,9 mln pasażerów. Mogą tu lądować duże samoloty czarterowe z całej Europy, a także samoloty z Aten. Drugą opcją są promy, m.in. z Pireusu, które zawijają do portu Athinios.
Na zwiedzenie najważniejszych miejsc – Firy, Oii, Akrotiri i plaż – warto przeznaczyć co najmniej 3–4 dni. Najlepszą porę na wyjazd omawiamy w artykule Kiedy jechać na Santorini?, a o płatnościach na miejscu przeczytasz w tekście o walucie Grecji.
Najczęstsze pytania
Jak dostać się na Santorini?
Najszybciej samolotem – lotnisko Santorini (JTR) leży ok. 6 km od Firy i przyjmuje zarówno loty z Aten, jak i sezonowe czartery z Europy. Na wyspę dopłyniemy też promem, m.in. z Pireusu, do portu Athinios.
Ile dni warto spędzić na Santorini?
Na zobaczenie Firy, Oii, stanowiska archeologicznego w Akrotiri i kilku plaż wystarczą 3–4 dni. Przy dłuższym pobycie można dodać rejs po kalderze, degustację win i wycieczkę na wulkaniczną wysepkę Nea Kameni.
Czy wulkan na Santorini jest niebezpieczny?
Wulkan jest uśpiony – ostatnia niewielka erupcja miała miejsce w 1950 r. Na wyspie zdarzają się jednak trzęsienia ziemi, jak seria wstrząsów na początku 2025 r., dlatego warto śledzić komunikaty greckich służb przed wyjazdem.
Gdzie na Santorini są czarne plaże?
Najbardziej znane plaże z czarnym, wulkanicznym piaskiem to Kamari i Perissa na wschodnim wybrzeżu oraz sąsiednia Perivolos. Na południu wyspy, w pobliżu Akrotiri, leży z kolei słynna Czerwona Plaża.