Wiedeń – słodki zawrót głowy

Słodki Wiedeń to przede wszystkim tort Sachera, wymyślony według tradycji w 1832 roku przez Franza Sachera, oraz tradycyjne kawiarnie – takie jak Café Central przy Herrengasse, Hawelka czy Diglas – w których od ponad stu lat pije się kawę i czyta gazety. Do tego dochodzą karnawałowe bale z walcem Straussa, których w sezonie, zwłaszcza w styczniu i lutym, odbywa się w stolicy Austrii kilkaset.

Najpiękniejsze zabytki secesji, eleganckie cukiernie i kawiarnie, walce Straussa, Mozart i cesarzowa Sissi – to pierwsze skojarzenia, które przywołuje na myśl Wiedeń, jedna z najwytworniejszych europejskich stolic.

Wiedeń | Jedna z kuszących wiedeńskich kawiarenek (Cafe Museum - Vienna by piotr iłowiecki na licencji CC BY-SA 2.0)

Tort Sachera i Hotel Sacher

Hotel Sacher przy Philharmonikerstraße, tuż obok Opery i Ringstraße, należy do bardziej rozpoznawalnych budynków Wiednia. Nie bez powodu – jego nazwa przywodzi na myśl najsłynniejszy wiedeński smakołyk, którego autorstwo przypisuje się Franciszkowi (Franzowi) Sacherowi, który jako młody adept sztuki cukierniczej pracował w kuchni księcia Metternicha i według tradycji stworzył tort w 1832 roku. Na szczęście dla wielbicieli wykwintnych słodkości, protoplasta rodu podszedł z niezwykłą odpowiedzialnością do stworzonego przez siebie, zapewne pod wpływem natchnienia, dzieła, zapisując recepturę…

Wiedeńskie kawiarnie: Central, Hawelka, Diglas

Pyszniąca się czerwienią i złotem cukiernia przy najbardziej znanym hotelu w Wiedniu to niejedyne miejsce, gdzie warto wstąpić na kawę i przejrzeć gazety, tak, jak to mają w zwyczaju mieszkańcy Wiednia, i tak, jak miał to ponoć w zwyczaju sam Franciszek Józef… O prawo do nazwy tortu Hotel Sacher przez lata spierał się z cukiernią Demel. Dziś tylko hotel sprzedaje go jako „Original Sacher-Torte”, a Demel – pod własną nazwą. Wersje tego czekoladowego ciasta z konfiturą morelową można jednak posmakować także w innych wiedeńskich cukierniach i kawiarniach, z których wiele szczyci się ponad 100-letnią tradycją.

Opinią jednej z najlepszych cieszy się Café Diglas, Café Frauenhuber uchodzi z kolei za najstarszą wiedeńską kawiarnię. Otwarta w 1876 roku Café Central przy Herrengasse jest natomiast znana między innymi z tego, że bywali tu Stefan Zweig, Robert Musil, Lew Trocki i Freud, który podobno gustował nie tylko w kawie, ale także w ciastku o nazwie Gugelhupf. Sławna – m.in. za sprawą migawkowego ujęcia w teledysku grupy Kraftwerk – jest kawiarnia Hawelka (przy Dorotheergasse). Literacko-artystyczny charakter kawiarni sprawia, że to bardzo stosowne miejsce do podczytywania powieści Roberta Musila czy Elfriede Jelinek…

Wiedeń | Hotel Sacher (Hotel Sacher by Melinda van den Brink na licencji CC BY-SA 2.0)

Walc wiedeński: skąd się wziął i jak go tańczyć?

Pyszne kaloryczne słodkości nie są jedynym sposobem na zakosztowanie iście dworskich zbytków mających korzenie w czasach Habsburgów. Warto z pewnością pokusić się o wzięcie udziału w jednym ze sławnych wiedeńskich balów, organizowanych w czasie karnawału. Nie będzie to niestety najlepsza okazja do nauki tańca. Wybierając się na taki bal, po prostu nie wypada być początkującym tancerzem. Inna sprawa, że walc wiedeński nie należy do tańców, które trudno jest opanować, ze względu na nieskomplikowany krok podstawowy. Muzyka Straussa właściwie niesie nas sama…

Walc po raz pierwszy został wykonany w obecności dworu w 1815 r. podczas Kongresu Wiedeńskiego. Jego prezentacja wywołała skrajne opinie. Uważano na przykład, że szybkie obroty mogą wywoływać silne zawroty głowy, nie mówiąc już o zgorszeniu jakie budził nowy taniec, który szybko jednak zyskał na popularności, a w połowie XIX w. stał się nieodłącznym elementem balów cesarskich, zwłaszcza za czasów panowania Franciszka Józefa i cesarzowej Elżbiety, znanej jako Sissi. Walc rozpoczynał się punktualnie o północy i był ostatnim tańcem balu.

Wiedeń | Tort Sachera (Sacher torte by Michela Simoncini na licencji CC BY 2.0)

Bale w Wiedniu i w Hofburgu: kiedy się odbywają?

Tradycja balów w Hofburgu jest żywa i dziś. Podobnie jak Hotel Sacher nie jest jedynym miejscem, gdzie można spróbować pysznego czekoladowego tortu, tak niekoniecznie należy wydać krocie na bal w Hofburgu, by poczuć klimat walcującego Wiednia. Prasa wiedeńska zaprasza co roku na kilkaset balów, a sezon trwa od listopada do karnawału, ze szczytem w styczniu i lutym. W 2012 r. było ich ponad 300 i przynajmniej część z nich inspirowana była twórczością Gustava Klimta, ze względu na 150. rocznicę urodzin wybitnego secesjonisty.

Największym pod względem liczby uczestników jest oczywiście bal właścicieli kawiarni – Kaffeesiederball. Sławą cieszy się także Bonbon Bal – bal cukierkowy. Goście, jak niegdyś podczas balów cesarskich, zostają obdarowani upominkami – podczas balu cukierników są to oczywiście słodycze – zapewne mają także okazję podczas tego balu zatańczyć walca Wiener Bonbons („Wiedeńskie słodycze”) Johanna Straussa… Trudno o słodszy zawrót głowy.

Wiedeń | Café Hawelka (Cafe Leopold Hawelka Vienna - 2 by Andrew Nash na licencji CC BY-SA 2.0)

Słodycze to także świetna pamiątka z podróży – więcej pomysłów znajdziesz w tekście Pamiątki z Austrii. Jeśli planujesz wyjazd w sezonie balów albo jarmarków bożonarodzeniowych, zajrzyj do artykułu Kiedy jechać do Wiednia?.

Najczęstsze pytania o słodki Wiedeń

Gdzie kupić oryginalny tort Sachera?

Oryginalny „Original Sacher-Torte” sprzedaje tylko Hotel Sacher. Cukiernia Demel, z którą hotel przez lata spierał się o nazwę, sprzedaje własną wersję pod własną nazwą.

Kiedy odbywają się bale w Wiedniu?

Sezon balów trwa od listopada do końca karnawału, ze szczytem w styczniu i lutym. Co roku odbywa się ich kilkaset, od wielkich balów w Hofburgu po bal właścicieli kawiarni i bal cukierników.

Którą wiedeńską kawiarnię warto odwiedzić?

Do znanych należą Café Central przy Herrengasse (otwarta w 1876 roku), Café Hawelka przy Dorotheergasse i Café Diglas. Café Frauenhuber uchodzi za najstarszą kawiarnię w mieście.