Rodos – przewodnik po wyspie rycerzy i słońca

Rodos to największa wyspa archipelagu Dodekanez, położona na Morzu Egejskim zaledwie 18 km od wybrzeża Turcji. Ma ok. 1400 km² powierzchni i ok. 125 tys. mieszkańców. Słynie ze średniowiecznego miasta joannitów wpisanego na listę UNESCO, akropolu w Lindos, piaszczystych plaż wschodniego wybrzeża i słońca – to jedno z najcieplejszych miejsc w Grecji.

Rodos | Lindos i akropol widziane od strony plaży (fot. Jebulon, Wikimedia Commons, na licencji CC0 1.0)

Historia Rodos

W starożytności Rodos było potęgą handlową, a jego symbolem stał się Kolos Rodyjski – jeden z siedmiu cudów świata. Ten mierzący ok. 33 m posąg boga słońca Heliosa odlał z brązu Chares z Lindos. Budowa trwała 12 lat i zakończyła się ok. 280 r. p.n.e. Posąg przetrwał zaledwie kilkadziesiąt lat – w 226 r. p.n.e. trzęsienie ziemi złamało go na wysokości kolan. Popularny obraz olbrzyma stojącego w rozkroku nad wejściem do portu to średniowieczna legenda: tak ustawiony posąg z brązu zawaliłby się pod własnym ciężarem.

Od 1309 r. wyspą rządzili joannici, rycerski zakon szpitalników (późniejsi kawalerowie maltańscy), którzy zamienili miasto Rodos w potężną twierdzę. W 1522 r., po półrocznym oblężeniu, zdobył je sułtan Sulejman Wspaniały. Turcy panowali tu prawie cztery stulecia, w 1912 r. wyspę zajęli Włosi, a po II wojnie światowej, na mocy traktatu pokojowego z 1947 r., Rodos weszło w skład Grecji.

Geografia i klimat

Wyspa jest wydłużona z północnego wschodu na południowy zachód. Stolica, miasto Rodos, leży na jej północnym cyplu. Wnętrze jest górzyste i zalesione – najwyższy szczyt, Attawiros, ma 1216 m n.p.m. Wschodnie wybrzeże to długie, piaszczyste plaże i spokojniejsze morze, zachodnie jest bardziej wietrzne.

Rodos należy do najbardziej nasłonecznionych miejsc w Europie. Średnia roczna temperatura w Lindos wynosi ok. 22°C, co czyni je najcieplejszym miejscem w Grecji. Latem upały bywają dotkliwe, a suche lasy są narażone na pożary – w lipcu 2023 r. z zagrożonych miejscowości ewakuowano prawie 19 tys. osób.

Atrakcje Rodos

Średniowieczne miasto Rodos

Stare Miasto w stolicy to jedno z najlepiej zachowanych średniowiecznych miast Europy. W 1988 r. trafiło na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Otaczają je mury o długości ok. 4 km, a w górnej części, zbudowanej w całości przez joannitów, stoją najważniejsze zabytki:

• Ulica Rycerzy (Ippoton) – brukowana ulica z siedzibami poszczególnych „języków”, czyli narodowych oddziałów zakonu,
• Pałac Wielkiego Mistrza – dawna siedziba władz zakonu, odbudowana przez Włochów w latach 1937–1940; dziś muzeum, w którym podłogi zdobią starożytne i bizantyjskie mozaiki z pobliskiej wyspy Kos,
• Szpital Rycerzy – gotycki gmach, w którym mieści się Muzeum Archeologiczne.

Rodos | Ulica Rycerzy, przy której stały siedziby narodowych oddziałów zakonu joannitów (fot. Julian Lupyan, Wikimedia Commons, na licencji CC0 1.0)

W dolnej części Starego Miasta zachowały się meczety i łaźnie z czasów tureckich oraz synagoga Kahal Shalom z 1557 r. Przy porcie Mandraki, w miejscu, gdzie według miejscowej tradycji stał Kolos, wejścia strzegą dwie kolumny z figurami jelenia i łani.

Rodos | Pałac Wielkiego Mistrza joannitów (fot. Julian Lupyan, Wikimedia Commons, na licencji CC0 1.0)

Lindos

Miasteczko Lindos, ok. 40 km na południe od stolicy, to labirynt białych domów u stóp skały, na której wznosi się akropol. Na szczycie zachowały się ruiny świątyni Ateny Lindyjskiej z ok. 300 r. p.n.e., a całość otaczają mury wzniesione przez joannitów. Z góry widać zatokę św. Pawła, w której według tradycji miał przybić do brzegu apostoł. Na akropol najlepiej wchodzić rano, zanim zrobi się upalnie i tłoczno.

Dolina Motyli

Petaloudes, czyli Dolina Motyli, to zielony, wilgotny wąwóz w zachodniej części wyspy. Od końca maja zlatują się tu tysiące owadów, które mimo nazwy doliny nie są motylami, lecz ćmami – krasopaniami herami. Przyciąga je zapach żywicy ambrowców wschodnich. Ćmy w tym czasie nie pobierają pokarmu, więc każde spłoszenie osłabia je – nie należy klaskać ani potrząsać gałęziami.

Plaże: Tsambika, Faliraki i Prasonisi

Najpiękniejsze plaże leżą na wschodnim wybrzeżu. Tsambika to szeroka zatoka z drobnym, złotym piaskiem i płytkim wejściem do morza, dobra dla rodzin z dziećmi. Nad nią, na skalistym wzgórzu, stoi klasztor Panagia Tsambika, z którego roztacza się widok na całą okolicę. Bliżej stolicy leży Faliraki – jeden z największych kurortów wyspy, z długą plażą i rozbudowaną bazą hotelową.

Rodos | Klasztor na wzgórzu nad plażą Tsambika (Aerial view of Tsambika Monastery and Tsambika Beach by dronepicr na licencji CC BY 2.0)

Na południowym krańcu wyspy, ok. 92 km od stolicy, leży Prasonisi. Latem połączona z Rodos piaszczystym przesmykiem, zimą, przy wyższym poziomie wody, staje się wyspą. Z jednej strony przesmyku fale Morza Egejskiego przyciągają zaawansowanych windsurferów, z drugiej spokojne Morze Śródziemne sprzyja nauce – to jedno z najlepszych miejsc do windsurfingu i kitesurfingu w Grecji.

Rodos | Prasonisi – przesmyk między Morzem Egejskim a Śródziemnym (Peninsula of Prasonisi and Prasonisi Kite Beach by Ввласенко na licencji CC BY-SA 3.0)

Jak dojechać na Rodos

Międzynarodowe lotnisko Rodos „Diagoras” (RHO) leży przy wsi Paradisi, ok. 14 km na południowy zachód od stolicy. W 2024 r. obsłużyło prawie 6,9 mln pasażerów – latem lądują tu czartery z całej Europy, także z Polski, a przez cały rok samoloty z Aten. Z Pireusu kursują promy Blue Star Ferries, rejs trwa zwykle 15–17 godzin. Z tureckiego Marmaris dopłyniemy w ok. godzinę, co ułatwia połączenie wakacji na Rodos z wycieczką do Turcji.

Po wyspie najwygodniej poruszać się wynajętym samochodem – odległości są spore, a do Lindos, Tsambiki czy Prasonisi dojeżdża się głównie wzdłuż wschodniego wybrzeża. Na Rodos, jak w całej Grecji, płaci się w euro – szczegóły w artykule o walucie Grecji. Jeśli planujesz więcej greckich wysp, zajrzyj też do przewodników po Krecie i Santorini.

Najczęstsze pytania

Kiedy najlepiej jechać na Rodos?

Sezon trwa od maja do października. Na zwiedzanie Starego Miasta i Lindos najlepsze są maj, czerwiec i wrzesień, gdy jest ciepło, ale nie upalnie. Lipiec i sierpień to szczyt sezonu plażowego – najwyższe temperatury i najwięcej turystów.

Ile dni warto spędzić na Rodos?

Na Stare Miasto w stolicy, Lindos i jedną lub dwie plaże wystarczy 4–5 dni. Tydzień pozwala dodać Dolinę Motyli, Prasonisi i spokojniejsze wioski w głębi wyspy.

Gdzie stał Kolos Rodyjski?

Dokładne miejsce nie jest znane. Według miejscowej tradycji posąg stał przy wejściu do portu Mandraki, gdzie dziś stoją kolumny z figurami jelenia i łani. Część archeologów uważa jednak, że Kolos wznosił się na akropolu miasta Rodos.

Jak dostać się na Rodos z Polski?

Najprościej samolotem – w sezonie latają na Rodos czartery z Polski, poza sezonem można lecieć z przesiadką w Atenach. Lotnisko Diagoras leży ok. 14 km od miasta Rodos.

Jaka plaża na Rodos jest najlepsza dla dzieci?

Rodziny najczęściej wybierają plaże wschodniego wybrzeża z drobnym piaskiem i płytkim wejściem do wody, np. Tsambikę. Zachodnie wybrzeże jest bardziej wietrzne i lepiej sprawdza się przy sportach wodnych.