Nurkowanie na Komodo

Park Narodowy Komodo to jeden z głównych rejonów nurkowych Indonezji: widoczność sięga tu 30 m, woda ma 24–27°C, a na nurkowiskach takich jak Batu Bolong, Castle Rock, Crystal Rock czy Manta Alley spotyka się manty, rekiny i ogromne ławice ryb. Przez cieśniny parku przepływają jedne z najsilniejszych prądów na świecie, dlatego wiele miejsc jest przeznaczonych tylko dla doświadczonych nurków, a bazą wypraw jest miasteczko Labuan Bajo na wyspie Flores.

Komodo leży w archipelagu Małych Wysp Sundajskich i słynie przede wszystkim z waranów z Komodo – gatunku endemicznego, który na wolności żyje tylko na kilku wyspach Indonezji.

Komodo | Porośnięta trawą wyspa w rejonie Komodo na tle morza i nieba (Komodo by Gabriel ^(oo)^ na licencji CC BY 2.0)

Warunki do nurkowania

Indonezja leży na kilkunastu tysiącach wysp, z których duża część jest niezamieszkana, i jest popularnym celem nurków. Komodo razem z Bali stanowi popularny cel nurkowych wypraw.

Historia nurkowania w Indonezji jest stosunkowo krótka, dlatego też wciąż jeszcze odkryć tu można wiele ciekawych nurkowisk, niezdobytych jeszcze przez tłumy turystów.

Nurkowiska na Komodo są bardzo zróżnicowane. Widoczność sięga tu nawet 30 metrów, a temperatura wody wynosi około 24-27° C. Na Komodo znajdziemy zarówno spokojne laguny, z rafami koralowymi, a także miejsca bardziej niebezpieczne i polecane tylko doświadczonym nurkom, głównie ze względu na występujące w nich silne prądy morskie. Podczas zmiany pływów woda przepływa tu między Pacyfikiem a Oceanem Indyjskim z ogromną siłą, dlatego na trudniejsze nurkowiska warto mieć co najmniej stopień Advanced Open Water, doświadczenie w nurkowaniu w prądzie i nurkować wyłącznie z renomowaną bazą.

Wyspa Komodo, pobliska Rinca oraz wiele mniejszych wysp wchodzą w skład Parku Narodowego Komodo, który widnieje na liście światowego Dziedzictwa UNESCO.

Planując wyprawę nurkową na Komodo, należy wziąć pod uwagę kaprysy lokalnej pogody: od grudnia do marca panuje tu pora deszczowa i wieje silny monsun, a pora sucha trwa mniej więcej od kwietnia do listopada – szczegóły w tekście kiedy jechać do Indonezji.

Labuan Bajo, rejsy dzienne i liveaboardy

Bazą dla nurków jest Labuan Bajo na zachodnim krańcu wyspy Flores, dokąd latają samoloty m.in. z Bali. Z miejscowego portu wypływają łodzie na jednodniowe wyprawy z 2–3 nurkowaniami, a także liveaboardy – kilkudniowe rejsy, które docierają do odleglejszych nurkowisk na południu parku. Do ceny nurkowania trzeba doliczyć opłaty za wstęp do Parku Narodowego Komodo; ich wysokość w ostatnich latach kilkakrotnie się zmieniała, więc warto sprawdzić ją w bazie nurkowej przed rezerwacją.

Komodo | Podwodny świat Indonezji (Scuba diving Indonesia - Bali - Komodo - Bunaken 2008 by Ilse Reijs and Jan-Noud Hutten na licencji CC BY 2.0)

Nurkowanie z wielkimi rybami

Jeśli ktoś ceni sobie spotkania „oko w oko” z wielkimi rybami, na Komodo spotka je regularnie.

Można spotkać tu polujące ławice tuńczyków i barakud. Tuńczyki żyją tu w ogromnych ilościach (Morze Flores jest znaczącym centrum połowów tego gatunku).

Atrakcję stanowią także licznie występujące w okolicznych wodach manty, które ustawiają się pod prąd w oczekiwaniu na plankton. Manty występują tu całymi stadami, liczącymi po kilkanaście lub kilkadziesiąt sztuk. Te biało-czarne ryby z grupy chrzęstnoszkieletowych osiągają duże rozmiary: rozpiętość ich płetw wynosi nawet kilka metrów. Zwierzęta te, oczekując na plankton, są bardzo powolne, dzięki czemu, ku uciesze nurkujących, bez przeszkód można je obserwować. Warto jednak pamiętać, że ryby te są dość płochliwe.

W okolicach Komodo żyje także wiele rekinów. Często spotyka się tu rekiny rafowe, czasem można wypatrzeć także rekiny wielorybie. Występują tu również żarłacze grube, pielęgniarze oraz rekiny czarnoczube.

Komodo | W wodach Komodo występują również żółwie i węże morskie. (Scuba diving Indonesia - Bali - Komodo - Bunaken 2008 by Ilse Reijs and Jan-Noud Hutten na licencji CC BY 2.0)

Podwodne pastwiska

Bardzo interesującymi stworzeniami żyjącymi w okolicach Komodo są morskie ssaki z rzędu syren – dugongi. Dugongi, przez Polaków często nazywane „krowami morskimi”, to zwierzęta łagodne. Dorosłe osobniki rzadko przekraczają 3 metry długości i ważą zwykle od 250 do ponad 400 kilogramów. Dugongi żyją w ciepłych zatoczkach, których dno jest porośnięte morską trawą (stąd skojarzenie z pasącymi się krowami). Ponieważ zwierzęta te żerują nocą, najłatwiej spotkać je nad ranem.

Innym ciekawym osobnikiem jest wargacz garbogłowy, powszechnie zwany napoleonem. Długość ciała tej ryby może dochodzić do 2 metrów, a waga sięgać nawet 200 kilogramów. Napoleony poznaje się po niebiesko-zielonej barwie i charakterystycznym garbie tłuszczowym na czole.

Wargacze garbogłowe i dugongi znajdują się pod ścisłą ochroną.

W wodach Komodo występują również żółwie i węże morskie.

Uwaga: podczas nurkowania warto zdawać sobie sprawę, że tam, gdzie występują wielkie ryby, na ogół widoczność jest znacznie gorsza, ze względu na ogromną ilość planktonu.

Komodo | Manta (Manta birostris) (manta ray by jon hanson na licencji CC BY-SA 2.0)

Rafa koralowa

Na obszarze Parku Narodowego Komodo rafy kształtuje położenie parku – cieśnina znajdująca się pomiędzy wyspami Rinca i Komodo jest zlokalizowana w miejscu, gdzie Ocean Indyjski styka się z Pacyfikiem (obszar ten nazywamy morzem Flores). W ten sposób ciepłe tropikalne wody z północy mieszają się z chłodnymi wodami z południa.

Na terenie parku występuje ponad 250 gatunków koralowców twardych oraz kilkadziesiąt gatunków gąbek i korali miękkich.

Na lądzie warto zobaczyć same warany – to jeden z punktów naszej listy 10 rzeczy, które koniecznie musisz zrobić w Indonezji.

Najczęstsze pytania

Kiedy najlepiej nurkować na Komodo?

W porze suchej, mniej więcej od kwietnia do listopada, gdy morze jest spokojniejsze, a widoczność najlepsza. W porze deszczowej, od grudnia do marca, zdarzają się sztormy i odwołane rejsy, choć w południowej części parku to dobry czas na obserwację mant.

Czy początkujący może nurkować na Komodo?

Tak, ale tylko na spokojniejszych nurkowiskach w osłoniętych zatokach, pod opieką doświadczonego przewodnika. Słynne miejsca z silnymi prądami, jak Castle Rock czy Crystal Rock, wymagają stopnia co najmniej Advanced Open Water i doświadczenia w nurkowaniu w prądzie.

Skąd wyruszają wyprawy nurkowe na Komodo?

Z Labuan Bajo na wyspie Flores, dokąd latają samoloty m.in. z Bali. Stamtąd wypływają łodzie na jednodniowe wyprawy nurkowe oraz kilkudniowe liveaboardy.