Funt brytyjski - waluta Wielkiej Brytanii

Walutą Wielkiej Brytanii jest funt szterling (symbol £, kod GBP), potocznie nazywany funtem brytyjskim; jeden funt dzieli się na 100 pensów. Pod koniec września 2026 roku średni kurs NBP wynosił ok. 5,10 zł za funta, a w Londynie i większości kraju niemal wszędzie zapłacimy kartą zbliżeniowo.

Funt to nie tylko jednostka monetarna, ale także symbol tego wyjątkowego, wyspiarskiego kraju – jedna z najstarszych wciąż używanych walut świata.

Londyn | Funt szterling – waluta Wielkiej Brytanii (by CLIFF HOWARD na licencji FreeImages)

Wielka Brytania i euro

Wielka Brytania nigdy nie przyjęła euro. Gdy należała jeszcze do Unii Europejskiej, skorzystała z prawa wyboru (klauzuli opt-out) i pozostała przy funcie, gdy w 2002 roku inne kraje wprowadzały banknoty i monety euro. Przeciwko wspólnej walucie pojawiały się argumenty nie tylko ekonomiczne, ale także emocjonalne i związane z tradycją.

31 stycznia 2020 roku Wielka Brytania wystąpiła z Unii Europejskiej, więc temat euro jest dziś zamknięty. W sklepach płacimy wyłącznie w funtach – euro przyjmują najwyżej niektóre punkty na lotniskach, zwykle po niekorzystnym kursie.

Funt szterling – banknoty i monety

Funt szterling to waluta o powszechnie znanym symbolu £ i międzynarodowym kodzie walutowym GBP. Mniejszą jednostką monetarną są pensy, których w jednym funcie mieści się sto. Ich symbolem jest mała litera „p”.

W codziennym użyciu znajdują się monety o wartości 1, 2, 5, 10, 20 i 50 pensów oraz 1 i 2 funtów. Od 2017 roku obowiązuje dwunastokątna, dwukolorowa moneta 1-funtowa, a od 2023 roku do obiegu trafiają monety z wizerunkiem króla Karola III.

Bank Anglii emituje banknoty o nominałach 5, 10, 20 i 50 funtów. Wszystkie są dziś polimerowe (plastikowe) – stare papierowe banknoty 20- i 50-funtowe przestały być prawnym środkiem płatniczym 30 września 2022 roku. Od 5 czerwca 2024 roku w obiegu są banknoty z portretem Karola III, które krążą równolegle z banknotami z królową Elżbietą II; oba rodzaje są ważne.

Własne banknoty emitują też banki w Szkocji (Bank of Scotland, Royal Bank of Scotland, Clydesdale Bank) i w Irlandii Północnej. To właśnie tam można spotkać banknoty 1- i 100-funtowe. Są one warte tyle samo co angielskie, ale sklepy w Anglii czasem niechętnie je przyjmują.

Co jest w obiegu, w skrócie:

Pieniądz	Nominały	Ważność i uwagi
Monety	1, 2, 5, 10, 20, 50 pensów, 1 i 2 funty	dwunastokątna moneta 1 £ od 2017 r.; monety z Karolem III od 2023 r.
Banknoty Banku Anglii (polimerowe)	5, 10, 20, 50 funtów	ważne z Elżbietą II i z Karolem III (od 5 czerwca 2024 r.)
Banknoty szkockie i północnoirlandzkie	m.in. 1 i 100 funtów	warte tyle samo, ale w Anglii bywają niechętnie przyjmowane
Papierowe 20 i 50 funtów Banku Anglii	–	nieważne od 30 września 2022 r.; można je wymienić w Banku Anglii

Karta czy gotówka?

Wielka Brytania jest jednym z krajów, w których gotówka jest potrzebna najrzadziej. Płatności zbliżeniowe kartą lub telefonem są powszechne, a część kawiarni, sklepów i autobusów w Londynie w ogóle nie przyjmuje gotówki. Kartą zbliżeniową zapłacimy też za przejazdy metrem i autobusem w systemie TfL – nie trzeba kupować osobnego biletu.

W praktyce najwygodniej korzystać z karty wielowalutowej lub karty bez prowizji za przewalutowanie, a w kantorze wymienić tylko niewielką kwotę na drobne wydatki. Wypłacając pieniądze z bankomatu lub płacąc kartą, zawsze wybierajmy rozliczenie w funtach, a nie w złotych – przeliczenie proponowane przez terminal jest zwykle mniej korzystne.

Planujesz podróż? Zobacz też 10 miejsc, które koniecznie musisz zobaczyć w Londynie oraz nasz przewodnik po Londynie.

Minisłowniczek walutowy

Funt (£) – pound; potocznie: quid.

Pens – penny; l. mn. pence (pennies); potocznie: tak jak litera alfabetu, „p”.

Londyn | Plik banknotów 20-funtowych (by Sam Savine na licencji FreeImages)

Najczęstsze pytania

Czy w Wielkiej Brytanii można płacić w euro?

Co do zasady nie. Wielka Brytania nigdy nie przyjęła euro, a od 2020 roku nie należy do Unii Europejskiej. W sklepach, restauracjach i komunikacji miejskiej płaci się wyłącznie funtami; euro przyjmują jedynie niektóre punkty na lotniskach, zwykle po niekorzystnym kursie.

Czy papierowe funty są jeszcze ważne?

Papierowe banknoty Banku Anglii przestały być prawnym środkiem płatniczym 30 września 2022 roku i w sklepach nie są już przyjmowane. Można je jednak wymienić w Banku Anglii. W obiegu są wyłącznie banknoty polimerowe – zarówno z królową Elżbietą II, jak i z królem Karolem III.

Czy w Londynie potrzebna jest gotówka?

Na co dzień prawie wcale. Zbliżeniowo kartą lub telefonem zapłacimy w sklepach, pubach, metrze i autobusach, a niektóre miejsca w ogóle nie przyjmują gotówki. Kilka funtów w monetach przydaje się najwyżej na targach, w małych lokalach czy na napiwki.

Ile kosztuje funt w złotych?

Pod koniec września 2026 roku średni kurs NBP wynosił ok. 5,10 zł za 1 funta. Kurs zmienia się codziennie, a kantory i banki doliczają swoją marżę, dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić aktualną wartość.