Marsylia

Marsylia to drugie co do wielkości miasto Francji (ok. 886 tys. mieszkańców w 2023 r.) i jej największy port, założony przez greckich osadników z Fokai ok. 600 r. p.n.e. jako Massalia. Warto tu przyjechać dla Starego Portu, bazyliki Notre-Dame de la Garde, zamku If znanego z „Hrabiego Monte Christo”, muzeum MuCEM i skalistych zatok Parku Narodowego Calanques.

Marsylia leży na styku Prowansji i Lazurowego Wybrzeża, nad Morzem Śródziemnym, a w dobrą pogodę z miasta widać pobliskie wzgórza i wyspy.

Francja - Marsylia | Panorama Marsylii z widokiem na Morze Śródziemne (Marseille by Hermenegildo Santamaria na licencji CC BY 2.0)

Marsylia jest bardzo zróżnicowana etnicznie, jej dzielnice zamieszkują w głównej mierze emigranci z krajów afrykańskich, Hiszpanie, Grecy i Portugalczycy.

Jaka jest historia Marsylii?

Do najtragiczniejszych historii Marsylii zalicza się zaraza “czarnej śmierci” z 1720 r., zmarła wtedy połowa mieszkańców miasta. A kilka wieków wcześniej, w 1347 r., właśnie stąd rozprzestrzeniła się zaraza czyniąc spustoszenie wśród mieszkańców Europy. W czasach II wojny światowej Marsylia uległa bardzo dużym zniszczeniom.

Stary Port i dzielnica Le Panier w Marsylii

Zwiedzanie warto zacząć od Starego Portu. Strzegą go, wzniesione w XIII w. przez zakon szpitalników z Jerozolimy, Fort Św. Mikołaja i Fort Św. Jana. Do dziś Stary Port funkcjonuje jako port rybacki. Stąd też wypływają statki na wyspę If.

La Vieille Charité to ogromny budynek w sercu dzielnicy Le Panier, położonej na wzgórzu tuż nad Starym Portem. Wznoszono go w latach 1671–1749 i mieściło się w nim hospicjum dla ubogich. Dziś budynek jest siedzibą muzeum archeologicznego oraz galerii afrykańskiej i azjatyckiej sztuki.

Bazylika Notre-Dame de la Garde w Marsylii

Zbudowana w bizantyjskim stylu Bazylika Notre Dame de la Garde dumnie wznosi się w najwyższym punkcie miasta, położona jest bowiem na 162-metrowym wzgórzu. Dolny kościół (krypta) ma charakter neoromański, górny – neobizantyjski. Budowę rozpoczęto w 1853 r., świątynię konsekrowano w 1864 r., a ukończono w 1897 r. Wyróżniają ją mozaiki oraz ponad 11-metrowa złocona figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem, która wieńczy dzwonnicę. Główny dzwon bazyliki, „Marie-Joséphine”, waży 8234 kg. Z tarasu bazyliki widać panoramę miasta, Stary Port i wyspy w zatoce.

Francja - Marsylia | Tajemnice Starego Portu… (DSC_5352 by blue_quartz na licencji CC BY-SA 2.0)

Muzea historii w Marsylii: Centre Bourse i Vieux Marseille

Do Muzeum Historii Marsylii warto zajrzeć, żeby poznać przeszłość miasta. Mieści się ono na parterze centrum handlowego Centre Bourse. Dokumenty i wykopaliska znajdujące się tutaj są świadectwami dawnej historii miasta oraz przybliżają historię żeglugi po Morzu Śródziemnym. Ciekawym eksponatem jest tu np. fragment wraku rzymskiego statku z III w. Obok muzeum, w Jardin des Vestiges (ogród ruin) zwiedzający obejrzeć mogą wykopaliska pozostałości portu z I i IV w.

W Musée du Vieux Marseille (Muzeum Starej Marsylii) obejrzeć można przedmioty codziennego użytku, meble oraz naczynia, XVIII-wieczne szopki oraz kolekcję santons - czyli figurek prowansalskich, które swą tradycją sięgają XIX wieku.

Ratusz i katedra La Major w Marsylii

Przy północnym nabrzeżu Starego Portu znajduje się ratusz (Hôtel de Ville) będący siedzibą władz miejskich. Na zachód od ratusza wznosi się Cathédrale de La Major - budynek z II połowy XIX w. w stylu neobizantyjskim powstały na polecenie Napoleona III. Widoczny już z daleka wygląda jak przekładaniec, bo zbudowany jest na przemian z ciemnego i jasnego kamienia. Widząc go ze sporej odległości można odnieść wrażenie, że zbudowany jest z koralików.

Gdzie oglądać sztukę w Marsylii: Musée Cantini i MuCEM?

Aby móc podziwiać dzieła Matisse’a, Deraina, Dufy’ego, Dubuffeta, Kandinskiego, Chagalla, Picassa, jak również obrazy surrealistów, m.in. Maxa Ernsta oraz Miró, Giacomettiego czy Bacona należy skierować swe kroki do Musée Cantini, które prezentuje sztukę nowoczesną.

Najnowszą wizytówką miasta jest MuCEM (Muzeum Cywilizacji Europy i Morza Śródziemnego), otwarte 7 czerwca 2013 r., gdy Marsylia była Europejską Stolicą Kultury. Kubiczny budynek projektu Rudy’ego Ricciottiego, otoczony koronkową betonową siatką, stoi przy wejściu do Starego Portu i łączy się 130-metrową kładką z XVII-wiecznym Fortem Św. Jana.

Francja | Zamek Chateau d`If (Château d’If by alphis tay na licencji CC BY-ND 2.0)

Zamek If: wyspa z więzieniem z powieści Dumasa

Do jednej z większych atrakcji Marsylii należy wyspa If i wzniesiony na niej zamek zwany Chateau d`If. Niegdyś mieściło się tutaj więzienie. To szczególna gratka dla wielbicieli prozy Dumasa, którzy z pewnością chętnie odwiedzą to miejsce, bowiem to właśnie stąd uciekł Edmund Dantès, późniejszy hrabia Monte Christo, tytułowy bohater powieści tego wielkiego pisarza. Na wyspę można się dostać jednym z wielu kursujących ze Starego Portu statków.

Marsylia ma w opowieściach Francuzów i obcokrajowców złą reputację. Zdarzają się tu kradzieże kieszonkowe, więc w niektórych miejscach trzeba zachować ostrożność, a ruchliwe części miasta patrolują policjanci.

Na plus: widok z bazyliki Notre Dame de la Garde, Stary Port z kafejkami i bliskość Prowansji oraz portowy, śródziemnomorski charakter miasta. To także ojczyzna bouillabaisse, tradycyjnej zupy rybnej – więcej o regionalnych smakach piszemy w artykule Kuchnia francuska.

Park Narodowy Calanques

Na południe od miasta, między Marsylią, Cassis a La Ciotat, ciągnie się Park Narodowy Calanques, utworzony w 2012 r. Obejmuje ok. 520 km² lądu i morza – białe wapienne klify opadające do turkusowych zatoczek (calanques), do których można dojść pieszymi szlakami albo dopłynąć statkiem.

Jak dojechać do Marsylii?

Miasto obsługuje lotnisko Marseille Provence, a z Paryża najszybsze pociągi TGV jadą po linii dużych prędkości LGV Méditerranée nieco ponad 3 godziny. Marsylia jest też dobrą bazą wypadową do zwiedzania Prowansji – więcej o regionie przeczytasz w przewodniku Francja – przewodnik po regionach wina, szampana i serów.

Adresy muzeów w Marsylii

• Muzeum Historii Marsylii (square Belsunce)
• Muzeum Starej Marsylii (2, rue de Prison)
• Muzeum Archeologii Śródziemnomorskiej (2, rue de la Vieille Charité)
• Muzeum Sztuki Ludów Afryki, Oceanii i Indian Amerykańskich (2, rue de la Vieille Charité)
• Muzeum Historii Naturalnej (19, rue Grignan)
• Muzeum Sztuk Pięknych (19, rue Grignan)

Francja | Bazylika Notre Dame de la Garde (Notre Dame Church, Marseille by Rob Taylor na licencji CC BY 2.0)

Najczęstsze pytania

Co warto zobaczyć w Marsylii w jeden dzień?

Na jeden dzień warto zaplanować spacer po Starym Porcie, wejście na wzgórze z bazyliką Notre-Dame de la Garde, dzielnicę Le Panier z Vieille Charité oraz MuCEM i Fort Św. Jana. Jeśli zostanie czas, można popłynąć statkiem ze Starego Portu na wyspę If.

Jak dostać się na wyspę If?

Statki na wyspę If odpływają ze Starego Portu. Rejs jest krótki, a na wyspie zwiedza się dawne więzienie, w którym Aleksander Dumas umieścił Edmunda Dantèsa, bohatera „Hrabiego Monte Christo”. Przy silnym wietrze (mistralu) kursy bywają odwoływane.

Czy Marsylia jest bezpieczna dla turystów?

Centrum i główne atrakcje odwiedzają codziennie tłumy turystów, jednak – jak w każdym dużym mieście portowym – trzeba uważać na kieszonkowców, zwłaszcza w tłoku i komunikacji miejskiej. Wieczorem lepiej trzymać się ruchliwych, oświetlonych ulic.

Jak długo jedzie się z Paryża do Marsylii?

Najszybsze pociągi TGV pokonują trasę z Paryża do Marsylii po linii dużych prędkości w nieco ponad 3 godziny. Alternatywą jest samolot na lotnisko Marseille Provence, położone poza miastem.