Litwa – co zobaczyć? Wilno, Kowno, Troki i Mierzeja Kurońska

Na Litwie warto zobaczyć przede wszystkim barokową starówkę Wilna (lista UNESCO od 1994 r.), gotycki zamek na wyspie w Trokach, 28 km od stolicy, oraz Kowno – drugie co do wielkości miasto kraju. Miłośnicy przyrody wybiorą Mierzeję Kurońską z wydmami i Auksztocki Park Narodowy, a na odpoczynek – uzdrowiska Druskienniki i Połągę. Poniżej przegląd najważniejszych atrakcji i litewskiej kuchni.

Litwa | Widok na Wilno (Vilnius by Ulrika na licencji CC BY-ND 2.0)

Litwa to niewielki kraj o powierzchni ok. 65 tys. km², z którym Polaków łączy wspólna historia. O kresach wschodnich z miłością pisał Adam Mickiewicz, a wielu starszych rodaków do dziś z tęsknotą opowiada o uroku Wilna. Kiedy najlepiej się tu wybrać, podpowiadamy w tekście Kiedy jechać na Litwę?. Od 1 stycznia 2015 roku płaci się tu w euro; o dawnej walucie – licie – piszemy w artykule Lit litewski.

Co zobaczyć w Wilnie?

Stolica kraju ma liczne zabytki. Warto zobaczyć Senamiestis, jedną z największych starówek w Europie wpisaną na listę UNESCO. Wilno to również miejsce, gdzie znajduje się gotycki kościół świętej Anny oraz liczne kościoły barokowe, od których miasto zyskało przydomek „Rzymu Wschodu”. Szczegóły znajdziesz w przewodniku Wilno – Rzym Wschodu.

Na Polaków czekają tam również obiekty szczególnie bliskie patriotom: cmentarz na Rossie, Ostra Brama, Mauzoleum Marszałka oraz miejsca posiadające spolszczone nazwy, stanowiące niezatarty ślad po mieszkającej tu jeszcze przed wojną ludności naszego kraju (która stanowiła wtedy ponad sześćdziesiąt procent obywateli Wilna).

Co warto zobaczyć w Kownie?

Kowno usytuowane jest w centralnej części Litwy. Jest to drugie co do wielkości miasto kraju, po Wilnie. W okresie międzywojennym (1920–1939), gdy Wilno należało do Polski, to właśnie Kowno było tymczasową stolicą Litwy. Tutaj znajdują się słynne ruiny zamku, pałace: Godlewskiego i Massalskiego, obiekty sakralne, w tym archikatedra świętego Piotra i Pawła, a także meczet i Synagoga Chóralna – obecnie główne miejsce modlitw lokalnej gminy żydowskiej.

Litwa | Kiernów, nazywane również “Litewską Troją” (Kernave, Lithuania, 2008 by Phillip Capper na licencji CC BY 2.0)

Czym są Troki i jak do nich dojechać z Wilna?

Niewielkie Troki (ok. 5,4 tys. mieszkańców według spisu z 2021 r.) leżą zaledwie 28 km na zachód od Wilna i są niemal tak samo popularne wśród turystów jak stolica. Tutaj zobaczyć można zamek na wyspie jeziora Galwe, ukończony za panowania księcia Witolda, oraz ruiny zamku na półwyspie. Na turystów czekają również w Trokach kościoły (jak ten bernardyński z cudownym obrazem Matki Bożej Trockiej), zabytkowa prawosławna cerkiew, stary cmentarz, a także kienesa karaimska.

Jakie parki narodowe i uzdrowiska są na Litwie?

Turyści odwiedzają Auksztocki Park Narodowy, najstarszy park narodowy Litwy, założony w 1974 roku. Jest to miejsce, w którym spotkać można wiele gatunków rzadko występujących dzikich zwierząt oraz unikalną roślinność. Na terenie parku znajduje się ponad sto dwadzieścia jezior.

Litewskie uzdrowiska, w tym przede wszystkim położone nad Niemnem Druskienniki oraz Połąga również gromadzą w sezonie coraz więcej osób przybywających tu na leczniczy wypoczynek.

Znajdująca się po części na Litwie, a częściowo również w Obwodzie Kaliningradzkim Mierzeja Kurońska to wąski półwysep oblewany przez morze Bałtyckie oraz Zalew Kuroński. Polscy odwiedzający z nostalgią powitają liczne na tym terenie wydmy, zwane przez tubylców “kopami”.

Litwa | Jedna z urokliwych wileńskich uliczek (Vilnius by Sami C na licencji CC BY 2.0)

Co jeść na Litwie: chłodnik, cepeliny, kibiny

Kuchnia litewska ma wiele wspólnego z polską i rosyjską. Wiele tradycyjnych potraw z tego kraju serwujemy na naszych stołach, nawet nie zdając sobie sprawy, skąd przywędrowały.

Z chłodnikiem, czyli zimną zupą, w najczęściej spotykanej wersji składającą się z buraków, kwaśnego mleka i jajka na twardo, nie ma takiego problemu, bo jego pełna nazwa, z członem “litewski” sama wskazuje na kraj pochodzenia. Inaczej ma się sprawa chociażby z kołdunami (małymi pierożkami z mięsnym farszem, podobnymi do naszych uszek) czy cepelinami – dużymi kluskami z tartych ziemniaków nadziewanymi mięsem.

Na Litwie zjemy także inne specjały, takie jak żmudzkie bliny (placki z gotowanych ziemniaków nadziewane farszem z mięsa lub grzybów), karaimskie kibiny z Trok czy czebureki, duże pierogi smażone w głębokim tłuszczu. Również od naszych kresowych sąsiadów pożyczyliśmy sobie słynący ze swoich zdrowotnych właściwości kwas chlebowy oraz miód pitny.

Litwa | Zamek w Kownie (Kaunas Castle, Lithuania by tjsalo na licencji CC BY 2.0)

Najczęstsze pytania

Co warto zobaczyć na Litwie w pierwszej kolejności?

Na pierwszy wyjazd najlepiej zaplanować Wilno z barokową starówką, Ostrą Bramą i cmentarzem na Rossie, wycieczkę do zamku w Trokach oraz Kowno. Jeśli mamy więcej czasu, warto dołożyć Mierzeję Kurońską z wydmami i Kiernów, dawną stolicę wielkich książąt.

Ile dni potrzeba na zwiedzanie Litwy?

Na samo Wilno z Trokami wystarczą 2–3 dni. Tydzień pozwala dodatkowo zobaczyć Kowno, Kiernów i wybrzeże z Połągą oraz Mierzeją Kurońską. Odległości są niewielkie – z Wilna do Kowna jest ok. 100 km.

Jak daleko są Troki od Wilna?

Troki leżą ok. 28 km na zachód od Wilna. Dojazd samochodem, autobusem lub pociągiem zajmuje ok. 30–40 minut, dlatego zamek na wyspie jeziora Galwe to najpopularniejsza jednodniowa wycieczka ze stolicy.

Co zjeść na Litwie?

Warto spróbować cepelinów, chłodnika litewskiego z buraków i kefiru, żmudzkich blinów, karaimskich kibinów w Trokach oraz smażonego chleba z czosnkiem do piwa. Do tego kwas chlebowy albo miód pitny.