Banan – smaczny i zdrowy owoc z Filipin

Banany to jeden z najważniejszych owoców Filipin: kraj należy do czołówki światowych eksporterów, a plantacje skupiają się głównie na Mindanao, w okolicach Davao. Na miejscu jada się je na surowo i na ciepło – z rodzimej odmiany saba przyrządza się m.in. turon, maruya i keczup bananowy.

Bananowce należą do najstarszych roślin uprawnych na Ziemi. Wspominają o nich źródła pisane z VI wieku p.n.e. (kanon palijski), jak również hinduskie poematy epickie: „Mahabharata” i „Ramajana”. Ich praojczyzna to południowe obszary Azji.

Filipiny | Głównymi eksporterami bananów są: Filipiny, Kostaryka i Ekwador (by sanja gjenero na licencji Freeimages)

Świeże banany

Banany bez problemu kupimy w każdym markecie, warto jednak zdawać sobie sprawę z tego, że w rzeczywistości występuje aż około 80 gatunków tych owoców i tam, gdzie rosną one naturalnie, smakują o niebo lepiej.

Banana nie trzeba nikomu przedstawiać, ten podłużny, mierzący ok 20 cm owoc na dobre zagościł w codziennej diecie Polaków.

Banany najlepiej rozwijają się w klimacie ciepłym i wilgotnym, nie bez przyczyny więc do największych eksporterów należą Ekwador, Filipiny i Kostaryka.

Banany w kuchni filipińskiej

Na filipińskich targach, takich jak te w Manili, obok eksportowej odmiany Cavendish leżą banany znane tylko miejscowym. Najważniejsza jest saba – krótki, kanciasty banan (8–13 cm) o białym, mącznym miąższu, przeznaczony głównie do gotowania. Robi się z niego:

• turon – plasterki banana zawinięte w cienkie ciasto na sajgonki (lumpia), usmażone i obtoczone w karmelizowanym brązowym cukrze; czasem z dodatkiem jackfruita;
• banana cue – banany smażone w karmelizowanym cukrze, podawane na patyku;
• maruya – bananowe placki;
• dodatek do deseru halo-halo.

Na straganach królują też deserowe lakatan i drobne latundan. Więcej o codziennym życiu na wyspach przeczytasz w ciekawostkach o Filipinach.

Keczup bananowy: filipiński wynalazek

Keczup bananowy powstał na Filipinach w czasie II wojny światowej, gdy brakowało pomidorów, a bananów nie. Za jego wynalazczynię uważa się technolożkę żywności Marię Orosę (1892–1945), a w 1942 r. Magdalo V. Francisco Sr. zaczął go produkować masowo pod marką Mafran. Sos z banana, cukru, octu i przypraw jest z natury brązowo-żółty, ale producenci często barwią go na czerwono. Filipińczycy jedzą go ze spaghetti, omletem, hot dogami, frytkami, rybą i smażonym kurczakiem.

Suszone banany

Banany suszone to sycąca przekąska, bogata w błonnik, która dobrze sprawdza się w podróży.

Suszone banany zawierają w 100 g kilkakrotnie większą ilość magnezu i potasu niż świeże. Są więc zdrową przekąską. Można dodawać je również do deserów i sałatek owocowych, a także do ostrych sosów korzennych i potraw z curry.

Filipiny | Wyróżnia się około 80 gatunków bananów (Cavendish (Panabo City, Davao Oriental) by Shubert Ciencia na licencji CC BY 2.0)

Sprawność fizyczna

Suszone banany dzięki swoim właściwościom służą jako doskonały suplement diety dla osób uprawiających sport. Dostarczają szybko przyswajalnych węglowodanów oraz potasu i magnezu, które tracimy z potem podczas wysiłku.

Umysł i relaks

Banany zawierają witaminy z grupy B i tryptofan – aminokwas, z którego organizm wytwarza serotoninę. Nie są jednak lekiem, a raczej zdrowym elementem zróżnicowanej diety.

Filipiny | Owocowy stragan w Manili (Taal_09267rt by Stefan Munder na licencji CC BY 2.0)

Wartości odżywcze suszonych bananów (w 100 g)

• Energia 346 kcal
• Białko 3.89g
• Tłuszcz 1.81g
• Węglowodany 88.28g
• Błonnik 9.9g
• Cholesterol 0mg

Składniki mineralne suszonych bananów (w 100 g)

• Wapń, Ca 22mg
• Żelazo, Fe 1.15mg
• Magnez, Mg 108mg
• Fosfor, P 74mg
• Potas, K 1491mg
• Sód, Na 3mg
• Cynk, Zn 0.61mg
• Miedź, Cu 0.391mg
• Mangan, Mn 0.574mg
• Selen, Se 3.9µg

źródło: www.ile-kalorii.pl

Najczęstsze pytania o banany na Filipinach

Czym jest banan saba i do czego służy?

To rodzima filipińska odmiana o kanciastych owocach i białym, skrobiowym miąższu, którą gotuje się lub smaży. Jej wartość odżywcza porównywana jest do ziemniaków. Odmiana jest odporna na suszę i na chorobę czarnej sigatoki.

Jak smakuje turon?

Turon to chrupiąca przekąska ze smażonych bananów saba w cieście lumpia, oblana karmelem z brązowego cukru. Jada się go na filipińskie merienda (popołudniową przekąskę) lub jako deser, a kupuje na ulicznych straganach.

Skąd się wziął keczup bananowy?

Powstał w czasie II wojny światowej, gdy na Filipinach brakowało pomidorów. Przemysłową produkcję rozpoczął w 1942 r. Magdalo V. Francisco Sr.