Położenie i warunki naturalne Dubaju

Emirat Dubaj (ok. 4114 km², drugi pod względem powierzchni emirat ZEA) leży na południowym wybrzeżu Zatoki Perskiej, pomiędzy emiratami Abu Zabi i Szardża. Większość jego terytorium to nizinna, piaszczysta pustynia, a do Dubaju należy też górska eksklawa Hatta w górach Al-Hadżar, ok. 130 km na wschód od miasta. Emirat zamieszkiwało w 2021 r. ok. 3,5 mln osób, najwięcej ze wszystkich emiratów.

Eksklawa Hatta graniczy z Omanem oraz z terytoriami innych emiratów – Adżmanu i Ras al-Chajmy.

Dubaj | Piasek pustyni jest biały, czysty i gładki (Camel on a sand dune by Peter Gronemann na licencji CC BY 2.0)

Warunki naturalne

Dubaj położony jest głównie na terenie wybitnie nizinnym, zaledwie 16 m nad poziomem morza. Emirat leży w dużej części w obrębie pustyni Ar-Rub’ al-Khali (Ar-Rab al-Chali), największej na świecie pustyni piaszczystej. Piasek tutaj jest biały, czysty i gładki; składa się głównie z skruszonych do formy drobinek muszli i korali.

Krajobraz Dubaju jest bardziej urozmaicony niż krajobraz południowej części Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Zobaczyć tu można nie tylko pustynie piaszczyste. W południowej części emiratu występują też pustynie żwirowe, natomiast na wschodzie, blisko wybrzeża, zobaczymy pokryte skorupą solną równiny nadmorskie, znane miejscowym pod nazwą „sabkha” („sebcha”). Dalej na wschód rozciąga się pas wielkich wydm,  które na granicach emiratu przybierają czerwonawą barwę za sprawą zawartego w piasku tlenku żelaza.

Wzdłuż granicy dubajskiej eksklawy Hatta i Omanu ciągnie się pasmo gór Al-Hadżar. Między ich szczytami ciągną się wąwozy (wadi), w których można znaleźć naturalne oczka wodne.

Dubaj | Wybrzeże Dubaju (a clear day on the beachfront of Dubai by utpal. na licencji CC BY 2.0)

Dubaj jest emiratem ubogim w wodę. Nie ma sieci rzecznej, a większość wody pitnej pochodzi z odsalania morza. Największe oazy ZEA, jak Al Ain czy Liwa, leżą w emiracie Abu Zabi; w Dubaju wodę i zieleń dają przede wszystkim górskie wadi i tamy w okolicach Hatty.

Emirat posiada naturalną, niewielką słoną zatoczkę (Dubai Creek), pogłębioną tak, aby mogła służyć jako port również dla większych statków. Zatoczka dzieli miasto Dubaj na dwie części: Deirę oraz Bur Dubaj. Na jej końcu, w głębi lądu, leży rezerwat ptaków Ras al-Khor.

Linię brzegową znacznie wydłużyły w ostatnich dekadach sztuczne wyspy, takie jak Palm Jumeirah. O temperaturach i porach roku piszemy osobno w artykule Klimat i pogoda w Dubaju.

Dubaj jest rejonem stabilnym pod względem sejsmicznym; nie występuje tu niebezpieczeństwo trzęsień ziemi. Według ekspertów, emiratowi nie zagraża również tsunami, gdyż Zatoka Perska jest zbyt płytka, aby jej wody mogły wytworzyć tak ogromną falę.

Dubaj | Krajobraz Dubaju jest bardzo urozmaicony (Crawling Sand by Attila Malarik na licencji CC BY-SA 2.0)

Roślinność i uprawy

Ze względu na suchy klimat i ubogie gleby szata roślinna emiratu jest skromna. Na pustyni przetrwają tylko rośliny przystosowane do długich okresów suszy: kserofity, czyli rośliny sucholubne, oraz efemerydy, które pojawiają się po rzadkich, gwałtownych deszczach, w ciągu kilku tygodni przechodzą cały cykl rozwojowy i giną, a ich nasiona czekają w ziemi na kolejny opad.

Powszechne są trawy i kolczaste krzewy, akacje oraz drzewo ghaf (Prosopis cineraria), narodowe drzewo ZEA. Na solnych sabkhach rosną pustynne hiacynty, a miejscami spotyka się palmy daktylowe i odporną na upał miodlę indyjską. Z drzew sprowadzonych z zewnątrz najczęściej widuje się eukaliptusy. Rodzimych gatunków roślin jest w całych Emiratach ok. 800, a endemitów wśród nich niewiele.

Znacznie więcej zieleni jest w samym mieście, które od lat objęte jest programem zazieleniania: parki, skwery i pasy wzdłuż ulic wypełniają palmy, ozdobne krzewy i kwiaty, nawadniane głównie wodą z odsalania. Najważniejszą tradycyjną uprawą regionu pozostają daktyle.

Dubaj | Jedną z głównych upraw w rejonie Dubaju są daktyle (Oasis by Attila Malarik na licencji CC BY-SA 2.0)

Najczęstsze pytania o położenie Dubaju

Gdzie leży Dubaj?

Na południowym wybrzeżu Zatoki Perskiej, pomiędzy emiratami Abu Zabi i Szardża. Emirat ma ok. 4114 km², a jego eksklawa Hatta graniczy z Omanem.

Czy w Dubaju są rzeki?

Nie, emirat nie ma sieci rzecznej, a większość wody pitnej pochodzi z odsalania morza. Jedyną naturalną zatoczką jest Dubai Creek, która dzieli miasto na Deirę i Bur Dubaj.

Czy w Dubaju grozi trzęsienie ziemi lub tsunami?

Nie. Dubaj jest rejonem stabilnym sejsmicznie, a według ekspertów tsunami nie zagraża mu, bo Zatoka Perska jest zbyt płytka, by wytworzyć tak wielką falę.