Cesarskie Kurorty

Trzy Cesarskie Kurorty (Kaiserbäder) to nadmorskie uzdrowiska Ahlbeck, Heringsdorf i Bansin na niemieckiej części wyspy Uznam, tuż przy granicy ze Świnoujściem. Łączy je ok. 12-kilometrowa promenada, którą można dojść lub dojechać rowerem prosto z polskiej strony. Od 2005 roku tworzą jedną gminę – Ostseebad Heringsdorf.

Nazwa „Cesarskie Kurorty” wzięła się z epoki cesarstwa, kiedy te kąpieliska były modnym celem dworu i berlińskich elit. Już w 1820 roku Heringsdorf odwiedzili synowie króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III, wśród nich przyszły cesarz Wilhelm I. W 1866 roku wypoczywała tu z czwórką dzieci księżna koronna Wiktoria, a na ostatnie dni pobytu dołączył do niej mąż – następca tronu Fryderyk, późniejszy cesarz Fryderyk III. Cesarza Wilhelma II kilkakrotnie podejmowano na herbacie w willi Staudt.

Niemcy | Heringsdorf (2001-03-25 03-29 Usedom 061 Heringsdorf by Allie_Caulfield na licencji CC BY 2.0)

W poszukiwaniu czystego powietrza

Dawne dzieje tych uzdrowisk wcale nie zapowiadały tak doniosłej ich sławy. Rozwinęły się one z niewielkich osiedli willowych, z osad rybaków i młynarzy, a także dzięki przypadkowym urlopowiczom poszukującym – oczywiście z polecenia medyków – czystego powietrza bogatego w jod.

Na przestrzeni lat postępował rozwój tych miejscowości: dokonywano przebudowy zarówno kąpielisk, jak i infrastruktury miejskiej. Z czasem trzy miejscowości tak się ze sobą zrosły, że w XX wieku nazywano je „trzema siostrami”. 1 stycznia 2005 roku połączono je w jedną gminę, która od 2006 roku nosi nazwę Ostseebad Heringsdorf i liczy ok. 7,3 tys. mieszkańców (stan na koniec 2025 r.).

Niemcy | Ahlbeck (Ahlbeck by nnordost na licencji CC BY-SA 2.0)

Zdrowy wypoczynek

Głównymi zaletami tego miejsca są: łagodny klimat, bliskość morza i wynikające z tego przesycenie powietrza jodem, a także solanki jodowe i radowe wydobywane z głębokości ponad 400 metrów.

Leczy się tu przewlekłe schorzenia dróg oddechowych, choroby skóry, alergie, choroby serca i układu krwionośnego oraz schorzenia narządów ruchu.

Najprzyjemniejszą porą na wypoczynek nad Bałtykiem jest lato – więcej o sezonach przeczytasz w artykule Kiedy jechać do Niemiec?.

Niemcy | Bansin (by abbilder na licencji CC BY-ND 2.0)

Jak zaczęły się Cesarskie Kurorty?

Początki Heringsdorfu sięgają 1818 roku, kiedy Georg Bernhard von Bülow założył tu niewielką osadę z pakownią śledzi. W 1820 roku miejsce odwiedził król pruski Fryderyk Wilhelm III, a w tym samym roku oficjalnie potwierdzono nazwę Heringsdorf. Przez kolejne dekady osada rosła jako kąpielisko, a w jej willach przyjmowano możnych gości – wnuk Wilhelma I, cesarz Wilhelm II, bywał podejmowany na herbacie w willi Staudt.

Każda z trzech miejscowości ma własną historię:

• Heringsdorf – od 1818 roku osada z pakownią śledzi, nazwę zatwierdził w czerwcu 1820 roku król Fryderyk Wilhelm III. Linia kolejowa Ducherow–Świnoujście dotarła tu w 1894 roku, co ułatwiło przyjazd gościom z Berlina.
• Ahlbeck – po raz pierwszy wspomniany w 1693 roku, w 1895 roku dostał kościół ewangelicki, a w 1908 roku oficjalnie uznano go za uzdrowisko (Seebad).
• Bansin – wieś znana z dokumentów od 1256 roku (jako Banzino), a kąpielisko założono w 1897 roku. Po otwarciu 31 maja 1911 roku linii z Heringsdorfu do Wolgast-Fähre liczba gości wzrosła, według niemieckiej Wikipedii, pięciokrotnie.

Po II wojnie światowej, od maja 1945 roku, wyspę zajęły wojska radzieckie, które przejęły część willi na sanatoria dla oficerów. Przedwojenną rangę kurortów widać w liczbach: latem 1938 roku w Ahlbecku naliczono 522 tys. noclegów.

Jakie atrakcje mają Cesarskie Kurorty?

Każda z trzech miejscowości ma własne molo, a razem tworzą ciekawy zestaw do porównania:

• Heringsdorf – obecne molo ma 508 m i jest najdłuższe w Niemczech; ukończono je w 1995 roku. Poprzednik, Kaiser-Wilhelm-Brücke z lat 1891–1893, miał początkowo 400 m, a do 1903 roku wydłużono go do niemal 500 m.
• Ahlbeck – molo z końca XIX wieku, długie na 280 m, z restauracją na części lądowej i 170-metrowym pomostem, przy którym cumują statki wycieczkowe; niemieckie źródła podają rok 1898 (pomost) lub 1899 (całe molo). Obiekt jest zabytkiem, a zniszczony zimą 1941/42 pomost odbudowano dopiero na początku lat 90. Leży najbliżej granicy ze Świnoujściem.
• Bansin – nowe molo (Seesteg) o długości 285 m, zbudowane po zjednoczeniu Niemiec; poprzednie usunięto po II wojnie światowej.

Co to jest Bäderarchitektura?

Bäderarchitektura to nadmorska architektura uzdrowiskowa z przełomu XIX i XX wieku: białe drewniane i murowane wille z werandami, balkonami, wieżyczkami i ozdobnym snycerstwem. W Bansinie zachowały się całe zwarte zespoły takich domów, a w Heringsdorfie i Ahlbecku warto iść spokojnie uliczkami równoległymi do promenady. Szczegółowe godziny otwarcia i ceny zabiegów uzdrowiskowych sprawdzaj bezpośrednio u zarządców obiektów.

Promenada ze Świnoujścia do Bansina

Ciągła nadmorska promenada o długości ok. 12 km łączy trzy kurorty ze Świnoujściem. Idąc wzdłuż plaży, mija się kolejno Ahlbeck, Heringsdorf i Bansin, a w każdym z nich można zejść na molo lub do kawiarni. Dla pieszego to całodniowa wycieczka, dla rowerzysty – spokojna trasa na kilka godzin z przerwami.

Jak dojechać do Cesarskich Kurortów?

Z polskiej strony najprościej przejść lub przejechać rowerem przez granicę w Ahlbecku. Przejście graniczne jest otwarte dla ruchu osobowego i rowerowego (nie przejeżdżają tędy samochody ciężarowe); w tej formie działa od grudnia 2007 roku. Po niemieckiej stronie wyspy kursuje Usedomer Bäderbahn, kolej uzdrowiskowa z siedzibą w Heringsdorfie i kilkoma przystankami w trzech miejscowościach, więc między kurortami łatwo się przemieszczać bez samochodu.

Pociągi UBB jeżdżą ze Świnoujścia Centrum przez Ahlbeck, Heringsdorf i Bansin do Zinnowitz i dalej do Wolgastu. Trasę przedłużono za granicę 20 września 2008 roku. Według niemieckiej Wikipedii latem obowiązuje tu rozkład co pół godziny, zimą co godzinę (stan na 2026; aktualne godziny sprawdź w rozkładzie przewoźnika).

Najczęstsze pytania

Gdzie leżą Cesarskie Kurorty?

Ahlbeck, Heringsdorf i Bansin leżą na niemieckiej części wyspy Uznam, nad Bałtykiem, tuż za granicą ze Świnoujściem. Ahlbeck sąsiaduje bezpośrednio z polską stroną wyspy, a Bansin jest z tej trójki położony najdalej na zachód.

Jak dostać się do Cesarskich Kurortów ze Świnoujścia?

Najprościej pieszo lub rowerem – ok. 12-kilometrowa promenada łączy Ahlbeck, Heringsdorf i Bansin i ciągnie się dalej aż do Świnoujścia. Spacer promenadą to jednocześnie jedna z głównych atrakcji tych miejscowości.

Które molo w Cesarskich Kurortach jest najdłuższe?

Molo w Heringsdorfie – ma 508 m i jest najdłuższe w Niemczech. Ahlbeck ma 280 m, a Bansin 285 m.

Czy z Polski można dojechać do Cesarskich Kurortów pociągiem?

Tak. Usedomer Bäderbahn kursuje od 2008 roku ze Świnoujścia Centrum przez Ahlbeck i Heringsdorf do Bansina i dalej na zachód wyspy.

Skąd nazwa Cesarskie Kurorty?

Nazwa Kaiserbäder nawiązuje do XIX-wiecznych gości z rodziny Hohenzollernów – przyszłego cesarza Wilhelma I, rodziny następcy tronu Fryderyka (późniejszego cesarza Fryderyka III) i cesarza Wilhelma II. Dzięki nim uzdrowiska zyskały prestiż i rozbudowały się z dawnych osad rybackich.