Święta w Niemczech

W Niemczech jest dziewięć świąt ustawowo wolnych od pracy w całym kraju, m.in. Nowy Rok, Wielki Piątek, Poniedziałek Wielkanocny, 1 maja, Dzień Jedności Niemiec (3 października) i dwa dni Bożego Narodzenia. Pozostałe dni wolne ustalają poszczególne landy – dlatego Boże Ciało czy Wszystkich Świętych są wolne w Bawarii, ale już nie w Berlinie. W dni świąteczne sklepy są zamknięte, co warto uwzględnić, planując wyjazd.

Odkrywanie zupełnie innych zwyczajów, a także wyszukiwanie różnic w tradycjach świątecznych Niemiec i Polski jest przy tym wspaniałą okazją do pogłębienia wiedzy o kulturze naszego zachodniego sąsiada.

Niemcy | Rosenmontag, czyli ostatni poniedziałek karnawału (Rosenmontag 2017 in Sondershausen by Tobias Nordhausen na licencji CC BY 2.0)

Jakie święta obchodzą Niemcy i które są dniami wolnymi?

Zaznajomienie się ze specyfiką świąt typowo niemieckich pozwoli nam poznać niewielki skrawek długiej historii tego kraju, która w kilku punktach na przestrzeni dziejów, zetknęła się z historią Polski.

Neujahr, Weihnachtsfeiertag, czy też Ostersonntag to tylko niektóre święta obchodzone u naszych zachodnich sąsiadów. Naród niemiecki, podobnie jak Polacy, posiada wiele świąt, które są mniej lub bardziej uroczyście celebrowane.

Święta w Niemczech można sklasyfikować, według terminu ich występowania, na święta ruchome, święta stałe i tak zwane szczególne dni. Nie każde z nich jest dniem wolnym od pracy – dni wolne, które mieszkańcy Niemiec zwykle spędzają w gronie najbliższej rodziny i przyjaciół, zestawiliśmy w tabeli poniżej.

Tabela: dni ustawowo wolne od pracy w Niemczech

Święto	Data	Gdzie jest dniem wolnym
Nowy Rok (Neujahr)	1 stycznia	cały kraj
Trzech Króli (Heilige Drei Könige)	6 stycznia	Badenia-Wirtembergia, Bawaria, Saksonia-Anhalt
Międzynarodowy Dzień Kobiet	8 marca	Berlin, Meklemburgia-Pomorze Przednie
Wielki Piątek (Karfreitag)	ruchome	cały kraj
Poniedziałek Wielkanocny (Ostermontag)	ruchome	cały kraj
Święto Pracy (Tag der Arbeit)	1 maja	cały kraj
Wniebowstąpienie (Christi Himmelfahrt)	ruchome	cały kraj
Poniedziałek Zielonych Świątek (Pfingstmontag)	ruchome	cały kraj
Boże Ciało (Fronleichnam)	ruchome	Badenia-Wirtembergia, Bawaria, Hesja, Nadrenia Północna-Westfalia, Nadrenia-Palatynat, Saara
Wniebowzięcie NMP (Mariä Himmelfahrt)	15 sierpnia	Saara oraz katolickie gminy Bawarii
Światowy Dzień Dziecka (Weltkindertag)	20 września	Turyngia
Dzień Jedności Niemiec	3 października	cały kraj
Dzień Reformacji (Reformationstag)	31 października	Brandenburgia, Brema, Hamburg, Meklemburgia-Pomorze Przednie, Dolna Saksonia, Saksonia, Saksonia-Anhalt, Szlezwik-Holsztyn, Turyngia
Wszystkich Świętych (Allerheiligen)	1 listopada	Badenia-Wirtembergia, Bawaria, Nadrenia Północna-Westfalia, Nadrenia-Palatynat, Saara
Dzień Pokuty i Modlitwy (Buß- und Bettag)	środa przed 23 listopada	Saksonia
Boże Narodzenie (1. i 2. Weihnachtsfeiertag)	25 i 26 grudnia	cały kraj

Które niemieckie święta są ruchome?

Wśród świąt ruchomych, czyli takich, które wypadają w różne dni w ciągu roku, wyróżnić można:

• Rosenmontag – czyli „różany poniedziałek”, wypadający w ostatni poniedziałek karnawału,

• Faschingsdienstag – mający miejsce w ostatni wtorek karnawału i odpowiadający polskim ostatkom,

• Aschermittwoch – Środa Popielcowa,

• Palmsonntag – Niedziela Palmowa,

• Gründonnerstag – Wielki Czwartek,

• Karfreitag – Wielki Piątek,

• Ostersonntag – Niedziela Wielkanocna,

• Ostermontag – Poniedziałek Wielkanocny,

• Christi Himmelfahrt – Wniebowstąpienie Jezusa Chrystusa,

• Pfingstsonntag – niedziela Zielonych Świątek,

• Pfingstmontag – poniedziałek Zielonych Świątek,

• Fronleichnam – czyli Boże Ciało.

Niemcy | Dekoracje świąteczne w Hamburgu (Hamburg Christmas Market by Marc Wellekötter na licencji CC BY 2.0)

Które niemieckie święta mają stałą datę?

Święta stałe w większości przypadków są takie same, jak święta polskie. Należą do nich: Boże Narodzenie, Sylwester i Nowy Rok, Święto Trzech Króli, Święto Pracy, Wniebowzięcie NMP, Wszystkich Świętych oraz Dzień Zaduszny. Część z nich jest jednak dniem wolnym tylko w niektórych landach (patrz tabela).

Większość z nich to święta kościelne, związane z tradycją chrześcijańską (wyjątkiem jest Święto Pracy).

Dwa zupełnie odrębne święta stałe w Niemczech są wynikiem historycznych wydarzeń. Mowa tu o Dniu Jedności Niemiec – 3 października, upamiętniającym zjednoczenie kraju w 1990 r., i Dniu Reformacji, wypadającym co roku 31 października.

Jakie dni szczególne obchodzi się w Niemczech?

W Niemczech obchodzone są także tak zwane „szczególne dni”, mające miejsce również w polskim kalendarzu. Zalicza się do nich: Walentynki, Dzień Kobiet, Dzień Matki, Dzień Ojca, Halloween (31 października), Dzień Świętego Mikołaja i Dzień św. Marcina, przypadający na 11 listopada.

Dzień Kobiet jest w Niemczech obchodzony, ale dniem wolnym od pracy jest tylko w Berlinie i Meklemburgii-Pomorzu Przednim. W Walentynki zakochani, podobnie jak w Polsce, obdarowują się głównie kwiatami i słodyczami. Z kolei Wielkanoc to czas zajączka wielkanocnego (Osterhase), który według tradycji przynosi dzieciom kolorowe jajka ukryte w ogrodzie, a w wielu miejscowościach w Wielką Sobotę płoną ogniska wielkanocne (Osterfeuer).

Boże Narodzenie w Niemczech

Najbardziej lubianym przez Niemców świętem jest Boże Narodzenie. Przygotowania do obchodzenia tychże świąt rozpoczynają się już w październiku, co widać na wystawach sklepowych.

Niemcy lubują się w ubieraniu domów i okien dekoracjami świątecznymi i lampkami, tworzącymi przepiękne kompozycje. Co ciekawe, to właśnie zza naszej zachodniej granicy pochodzi zwyczaj przystrajania choinki świątecznej. Od końca listopada w niemal każdym mieście działają jarmarki bożonarodzeniowe – o tym, kiedy najlepiej je odwiedzić, piszemy w tekście Kiedy jechać do Niemiec?.

Prezenty świąteczne w Niemczech wykazują sporą dozę zróżnicowania, trudno tu wskazać konkretne przedmioty, które są kupowane najczęściej.

Niemcy | “Frohe Weihnachten!”, czyli “Wesołych Świąt!” (Merry Christmas! by LenDog64 na licencji CC BY-ND 2.0)

Dlaczego warto poznać niemieckie zwyczaje?

Często zdarza się, że starsze pokolenie Polaków wszystko co niemieckie uważa za złe, mając w pamięci wydarzenia z czasów II wojny światowej. Na szczęście młodzi ludzie zaczynają otwierać się na sąsiadów naszego kraju i nawiązywać z nimi szczere przyjaźnie. Warto zatem włożyć odrobinę wysiłku i dobrej woli w poznanie zwyczajów wybranego kraju. Najsłynniejsze niemieckie święto ludowe, czyli Oktoberfest, opisujemy w osobnym artykule, a więcej o samym kraju znajdziesz w naszym przewodniku po Niemczech.

Najczęstsze pytania

Czy w niemieckie święta sklepy są otwarte?

Nie. W dni ustawowo wolne od pracy, podobnie jak w niedziele, sklepy w Niemczech są zamknięte. Otwarte pozostają zwykle tylko sklepy na dworcach, lotniskach i stacjach benzynowych, dlatego zakupy warto zrobić dzień wcześniej. Pamiętaj, że dni wolne różnią się między landami.

Które święta są wolne w całych Niemczech?

W całym kraju wolnych jest dziewięć dni: Nowy Rok, Wielki Piątek, Poniedziałek Wielkanocny, 1 maja, Wniebowstąpienie, Poniedziałek Zielonych Świątek, Dzień Jedności Niemiec (3 października) oraz 25 i 26 grudnia. Pozostałe święta, np. Boże Ciało, obowiązują tylko w wybranych landach.

Czy 11 listopada to w Niemczech dzień wolny?

Nie. Dzień św. Marcina nie jest dniem wolnym od pracy. Tego dnia dzieci chodzą w pochodach z lampionami, a w Nadrenii – m.in. w Kolonii i Düsseldorfie – o godzinie 11:11 rozpoczyna się sezon karnawałowy.