Kiedy jechać do Moskwy?

Najlepszy czas na wyjazd do Moskwy to czerwiec, lipiec i sierpień: średnia dobowa temperatura wynosi wtedy 17–20°C, a w czerwcu dzień trwa ponad 17 godzin. Zima jest mroźna – w styczniu średnio ok. -6°C – ale muzea, teatry i metro sprawiają, że stolicę Rosji da się zwiedzać o każdej porze roku.

Warto poznać moskiewski klimat przed podróżą, tym bardziej że wiedzę o Rosji i jej stolicy często zastępują stereotypy. Pamiętaj też, że od 2022 r. polskie MSZ odradza wszelkie podróże do Rosji – przed wyjazdem sprawdź aktualne komunikaty.

Moskwa | Cerkiew Chrystusa Zbawiciela (Moscow Cathedral by Steve Jurvetson na licencji CC BY 2.0)

Jaki jest klimat Moskwy w ciągu roku?

Temperatury i opady miesiąc po miesiącu

Klimat Moskwy jest umiarkowanie kontynentalny – różnice między temperaturami letnimi i zimowymi są dosyć znaczne, niemniej jednak zarówno trzaskające mrozy zimą, jak i palący żar latem zdarzają się w rosyjskiej stolicy nie tak często, jak się zwykło sądzić. Odchylenia od normy oczywiście bywają. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec (średnia temperatura +19,7°C), a najchłodniejszym – styczeń (średnio -6,2°C; normy z lat 1991–2020). Zanotowano w historii przypadki, kiedy słupek rtęci obniżał się w Moskwie do -42°C (1940 r.), a latem wznosił do +38,2°C (29 lipca 2010 r.).

Miesiąc	Średnia temperatura (°C)	Opady (mm)
Styczeń	-6,2	53
Luty	-5,9	44
Marzec	-0,7	39
Kwiecień	6,9	37
Maj	13,6	61
Czerwiec	17,3	78
Lipiec	19,7	84
Sierpień	17,6	78
Wrzesień	11,9	66
Październik	5,8	70
Listopad	-0,5	52
Grudzień	-4,4	51

Średnie miesięczne dla Moskwy, normy 1991–2020.

Zmienna pogoda – czego się spodziewać

Moskiewska pogoda bywa dosyć kapryśna, i jeśli rankiem na niebie świeci słońce, to jeszcze nie znaczy, że za godzinę-dwie nie nadejdzie ulewa z poważną zmianą temperatury. Upał może przejść w rześkie ochłodzenie z dłuższymi opadami. Zimą zaś pokrywa śnieżna może nagle stopnieć w ciągu doby na skutek niespodziewanego ocieplenia, a opady śniegu zamienić się w deszcz. Ale jeśli Moskwa postanowi sprawić gościom i mieszkańcom przyjemność, to jej szczodrość nie zna granic. Wówczas na umytych ciepłym, majowym deszczem skwerach można bez końca cieszyć się zapachem bzów, albo w mroźnym, skrzącym się powietrzu zjeżdżać ze śnieżno-białych górek, albo w jasny, słoneczny dzień „babiego lata” obserwować złote liście moskiewskich klonów.

Moskwa | Klasyczne matrioszki (Matryoshka dolls, Moscow by neiljs na licencji CC BY 2.0)

Dlaczego Moskwa jest cieplejsza niż Kazań czy Nowosybirsk?

Szczególny wpływ na klimat miasta wykazuje jego położenie geograficzne w centrum Równiny Wschodnio-Europejskiej. Pozwala to na swobodny przepływ fal ciepła lub chłodu, a brak dużych zbiorników wodnych sprzyja znacznym wahaniom temperatury. Na cyrkulację powietrza nad Moskwą wpływa też i Golfsztrom. Atlantyckie i śródziemnomorskie cyklony zapewniają stosunkowo wysoką temperaturę w porównaniu z innymi miastami, leżącymi na tej samej szerokości geograficznej, ale bardziej na wschód od Moskwy (Kazań, Omsk, Nowosybirsk i in.). O klimacie pozostałych regionów piszemy w artykule Kiedy jechać do Rosji?.

Burze, długość dnia i zachmurzenie w Moskwie

Burze z silnymi ulewami zdarzają się tutaj ok. 30 razy w roku w okresie od kwietnia do października, ale najbardziej burzowym czasem jest lipiec i początek sierpnia. Czasem burze zdarzają się nawet zimą – w grudniu i lutym.

Osobliwością Moskwy, jako miasta północy, jest bardzo długi dzień latem i bardzo krótki zimą. W czerwcu słońce jasno świeci do 22.00, a w grudniu ciemno robi się już o 17.00. Do tego można dodać zachmurzenie – największą ilość chmur obserwuje się w Moskwie od października do stycznia. Niekiedy niskie zachmurzenie wygląda jak mgła, kiedy na przykład zasłania górne części wysokich budynków.

Moskwa | Widok na jedną z sióstr Stalina - Kotielniczieskaja (Moscow postcard by Eldar Vagapov na licencji CC BY 2.0)

Wyspa ciepła – o ile cieplej jest w centrum Moskwy?

Powstająca nad dowolnym, dużym miastem „wyspa ciepła” w Moskwie odczuwalna jest całkiem wyraźnie. W rezultacie tego zjawiska temperatura w centrum jest o 1–2 stopnie wyższa niż na stacjach pomiarowych poza ścisłym centrum. W chłodnej porze roku, zwłaszcza nocami przy bezchmurnym niebie, różnica temperatur między centrum Moskwy i przedmieściami może osiągnąć 10°C i więcej.

Liczne zabytki Moskwy, jej muzea, galerie sztuki i teatry zachęcają do przyjazdu o każdej porze roku. Natomiast za najbardziej sprzyjający okres na wizytę w stolicy Rosji uważane są miesiące od czerwca do sierpnia. Długie, letnie dni i średnia temperatura rzędu 17–20°C sprzyjają zwiedzaniu miasta. Co zobaczyć w tym czasie, podpowiadamy w artykule 10 miejsc, które koniecznie musisz zobaczyć w Moskwie.

Najczęstsze pytania

Jaki jest najlepszy miesiąc na wyjazd do Moskwy?

Najprzyjemniejszy jest lipiec (średnio ok. 20°C) oraz czerwiec, gdy dzień trwa ponad 17 godzin. Maj i wrzesień są chłodniejsze (12–14°C), ale mniej tłoczne i też dobre na zwiedzanie, zwłaszcza w ciepłe dni „babiego lata”.

Jak zimno jest w Moskwie zimą?

Średnia temperatura stycznia i lutego to ok. -6°C, ale zdarzają się kilkudniowe mrozy poniżej -20°C, a rekord to -42°C. Zimą dzień jest krótki – w grudniu robi się ciemno ok. 16–17 – więc zwiedzanie trzeba planować na godziny południowe.

Kiedy w Moskwie pada najwięcej?

Najwięcej opadów przypada na lato: w lipcu średnio 84 mm, w czerwcu i sierpniu po 78 mm, głównie w postaci krótkich, gwałtownych burz. Najsuchszy jest kwiecień (ok. 37 mm), dlatego warto mieć ze sobą parasol nawet w słoneczny letni dzień.