Egipskie rafy koralowe: Morze Czerwone i Ras Muhammad

Egipskie rafy koralowe ciągną się wzdłuż wybrzeży Morza Czerwonego i Synaju, a żyje przy nich ponad 1200 gatunków ryb, z czego ok. 10% nie występuje nigdzie indziej. Najsłynniejsze miejsca to park narodowy Ras Muhammad na południowym krańcu Synaju, rafy Dahabu, Hurghady i Marsa Alam oraz odległe rafy Elphinstone i Daedalus. Rafy można podziwiać, nurkując, pływając z maską lub z pokładu łodzi ze szklanym dnem.

Rafy koralowe to jedne z najpiękniejszych cudów natury. Należą do najbogatszych w różne formy życia i najbarwniejszych stref mórz i oceanów, choć pokrywają zaledwie ok. 0,1% powierzchni oceanów. Najwięcej raf znajduje się w okolicach Australii i południowo-wschodniej Azji, ale słynie z nich również Morze Czerwone.

Egipt | Pokolec arabski nad rafą koralową w Morzu Czerwonym (by dietmaha na licencji Pixabay)

Podwodne ogrody

Rafa powstaje z nagromadzonych przez długi czas szkieletów organizmów morskich (organizmów rafotwórczych), które zostają utwardzone przez znajdujące się w wodzie morskiej sole mineralne (przede wszystkim węglan wapnia), absorbowane przez te organizmy. Do najważniejszych organizmów rafotwórczych należą koralowce (stąd nazwa „rafa koralowa”), ale swój wkład w tworzeniu tych fantazyjnych formacji mają też m.in. mięczaki, glony czy otwornice.

Szkielety koralowców mają przeróżne kształty. Charakteryzują się bardzo dużą twardością. Na stworzonym przez nie podłożu rozwijają się kolejne, żywe koralowce o rozmaitych kształtach i kolorach.

Rafy koralowe stanowią bardzo bogaty ekosystem. Są domem dla ok. 25% gatunków organizmów morskich. Są jednocześnie ekosystemami bardzo wrażliwymi, przede wszystkim na zmianę temperatury wody (rafy powstają wyłącznie w wodach ciepłych o średniej temperaturze rocznej powyżej 18ºC) oraz zanieczyszczenia.

Egipt | Na terenie parku morskiego Ras Muhammad nurkować można tylko w wyznaczonych miejscach (by joakant na licencji Pixabay)

Charakterystyka raf Morza Czerwonego

Czerwonomorskie rafy koralowe są usytuowane wzdłuż wybrzeży, na odcinku ok. 2000 km. Mają 5000-7000 lat. Oprócz raf przybrzeżnych na Morzu Czerwonym spotyka się też niewielkie rafy położone dalej od brzegu, w tym atole.

W Morzu Czerwonym żyje ponad 1200 gatunków ryb, spośród których ok. 10% to gatunki niespotykane nigdzie indziej.

Ryby występujące na rafach zachwycają rozmaitością barw, idealnym kamuflażem, ciekawym wyglądem czy też niezwykłym trybem życia. Oprócz gatunków zamieszkujących tylko rafy, w przybrzeżnych wodach spotkać można również ryby z otwartego morza, w tym rekiny (np. rekin wielorybi, rekin młot).

Do innych zwierząt zamieszkujących to środowisko należą m.in. żółwie morskie, ukwiały, rozgwiazdy, jeżowce, mięczaki, skorupiaki.

Egipt | Daedalus Reef (Diver and reef Reef scene at Daedalus Reef, Red Sea, Egypt #SCUBA by Derek Keats na licencji CC BY 2.0)

Park narodowy Ras Muhammad

Najbardziej znanym obszarem chroniącym czerwonomorskie rafy jest park narodowy Ras Muhammad, utworzony w 1983 r. na południowym krańcu Synaju, ok. 12 km od Sharm el-Sheikh. Nie jest to jedyny chroniony obszar morski w Egipcie – rafy obejmują też m.in. rezerwaty Nabq i Ras Abu Gallum na Synaju oraz park Wadi el-Gemal na południu wybrzeża; przegląd znajdziesz w artykule o parkach narodowych w Egipcie. Na terenie parku Ras Muhammad bardzo restrykcyjnie przestrzega się zasad czystości. Nie wolno niczego budować, a zwiedzającym udostępnia się jedynie niewielką część jego powierzchni.

Zwiedzający muszą się stosować do przepisów obowiązujących w parku. Nie wolno niczego niszczyć ani zbierać, łamać korali, karmić ryb, wrzucać do wody śmieci. Cumować łodzie i nurkować można tylko w wyznaczonych miejscach.

Dzięki ochronie rafy w Ras Muhammad należą do najlepiej zachowanych w regionie. Nie znaczy to jednak, że egipskie rafy są wolne od zagrożeń – szkodzą im ocieplanie się wody, zanieczyszczenia, zabudowa wybrzeża i nieostrożni turyści, a w miejscach najczęściej odwiedzanych widać ślady zniszczeń.

Część parku dostępna dla zwiedzających to prawdziwy raj dla amatorów nurkowania. Nurkom udostępnia się bardzo ciekawe pod względem przyrodniczym miejsca. Popularne są też okolice wraków statków.

Podwodny świat raf koralowych można też podziwiać, płynąc łodzią z przezroczystym dnem.

Park można odwiedzić na własną rękę samochodem lub – najczęściej – w ramach wycieczki łodzią lub autokarem z Sharm el-Sheikh. Wstęp jest płatny; aktualną cenę biletu i godziny otwarcia warto sprawdzić tuż przed wyjazdem, bo często się zmieniają.

Gdzie jeszcze zobaczyć rafy w Egipcie

Poza Ras Muhammad piękne rafy znajdziemy w okolicach Dahabu (m.in. Blue Hole i rezerwat Ras Abu Gallum), Hurghady i El-Gouny, a także w Marsa Alam na południu. Doświadczeni nurkowie wyruszają na odległe rafy Elphinstone, Brothers i Daedalus. Wiele raf przybrzeżnych jest dostępnych prosto z plaży – wskazówki dla pływających z maską znajdziesz w artykule o snorkelingu w Egipcie.

Egipt | Gorgonie na rafie Elphinstone (Fans at Elphinstone Reef, Red Sea, Egypt #SCUBA by Derek Keats na licencji CC BY 2.0)

Najczęstsze pytania

Gdzie w Egipcie najlepiej pływać z maską na rafie?

Dobre rafy dostępne prosto z brzegu znajdziesz w Dahabie, w Sharm el-Sheikh i jego okolicach oraz w Marsa Alam. W Hurghadzie najciekawsze rafy leżą zwykle dalej od brzegu, więc warto wybrać się na nie łodzią. Najlepiej zachowane rafy chroni park narodowy Ras Muhammad.

Kiedy najlepiej nurkować w Morzu Czerwonym?

Nurkować można przez cały rok. Najcieplejsza woda jest latem i wczesną jesienią, a najchłodniejsza w lutym i marcu, kiedy przydaje się grubsza pianka. Wiosna i jesień łączą ciepłą wodę z umiarkowanymi temperaturami powietrza.

Jak zachowywać się na rafie koralowej?

Nie dotykaj i nie depcz koralowców, nie zbieraj muszli ani korali, nie karm ryb i nie zostawiaj śmieci. Używaj filtrów przeciwsłonecznych bezpiecznych dla raf i wchodź do wody tylko w wyznaczonych miejscach. Wywóz korali z Egiptu jest zakazany.