Ful medames: egipska potrawa z fasoli fava

Ful medames to narodowe danie Egiptu: gęsta potrawa z ugotowanej i rozgniecionej fasoli fava (bobu), doprawiona czosnkiem, sokiem z cytryny, oliwą i kminkiem. Egipcjanie jedzą ją najczęściej na śniadanie, nabierając kawałkami płaskiego chleba baladi. Kupisz ją niemal w każdym barze i u ulicznych sprzedawców, a w domu przygotujesz ją w pół godziny z fasoli z puszki.

Egipt | Fasola Fava (Shelled Fava Beans by Tavallai na licencji CC BY-ND 2.0)

Fasola fava, znana też pod nazwą bób, przyrządzana jest w Egipcie na tysiące sposobów, a ful medames to najpopularniejsza z tych potraw.

Skąd pochodzi ful medames i co oznacza nazwa?

Ful medames jest potrawą tzw. ludzi biednych – tanią, sycącą i pożywną. Spożywa się ją na śniadanie, obiad i kolację. Skosztujemy ją niemal w każdym barze oraz u ulicznych sprzedawców, którzy rano nakładają ją z dużych metalowych kadzi.

Nazwa pochodzi od arabskiego fūl mudammas, czyli dosłownie „zakopany bób”. Odnosi się do tradycyjnego sposobu gotowania: w Kairze bób gotowano przez całą noc w ogromnych miedzianych kotłach, ustawianych przy paleniskach publicznych łaźni, które ogrzewały wodę. Dziś ful gotuje się w dużych metalowych garnkach, zwanych qidra.

Często powtarza się, że ful jadali już faraonowie, ale na to nie ma twardych dowodów. Potwierdzone jest natomiast, że bób jadano na Bliskim Wschodzie od tysięcy lat – wspomina o nim m.in. Talmud jerozolimski z IV wieku.

Obecnie spożywa się ful nie tylko w Egipcie, ale i w Sudanie, Somalii, Arabii Saudyjskiej czy Etiopii. W krajach arabskich jedzą go też chrześcijanie w czasie Wielkiego Postu, bo potrawa jest bezmięsna.

Składniki ful medames

• 0,5 kg lub 2 puszki fasoli fava
• 3 ząbki drobno posiekanego czosnku
• Sok z cytryny
• Kilka łyżek oliwy
• 4 łyżki drobno posiekanej natki pietruszki
• Zmielony kminek
• Sól
• Pieprz

Jak zrobić ful medames w domu?

1. Fasolę fava wsypujemy do gorącej wody i gotujemy przez około 30 minut. Jeśli fasola była wcześniej suszona, pamiętajmy o namoczeniu jej najpierw w wodzie, będzie ona musiała się też dłużej gotować. Pamiętajmy też, aby nie nalać zbyt dużo wody.
2. Gdy fasola się ugotuje, obieramy ją ze skórki, rozgniatamy widelcem albo blenderem.
3. Dodajemy czosnek, sok z cytryny, oliwę, natkę pietruszki, kminek oraz sól i pieprz do smaku.

Ful medames podaje się z chlebem baladi.

Egipt | Jedną z ulubionych potraw Egipcjan jest ful medames (Foul Medammas - Oasis Bakery AUD5 by Alpha na licencji CC BY-SA 2.0)

Warianty ful medames

Podstawowy przepis każdy doprawia po swojemu. Popularne dodatki to pasta tahini, gotowane jajko, pokrojone pomidory, cebula i ostra papryczka. Poza Egiptem potrawa ma własne odmiany: w Aleppo bób gotuje się przez noc w miedzianych dzbanach i podaje z tahini, oliwą i papryką aleppo, w Jordanii robi się z niego pastę z tahini, czosnkiem i cytryną, a w Somalii dodaje się mieszankę przypraw xawaash. Często na wierzch wylewa się jeszcze łyżkę oliwy albo posypuje fasolę kminkiem. Do ful podaje się zwykle marynowane i świeże warzywa, a na stole rzadko brakuje herbaty po egipsku.

Czym ful różni się od taamii?

Z tej samej fasoli fava Egipcjanie przygotowują też taamiję, czyli egipski falafel. Różnica polega na tym, że do ful fasolę się gotuje i rozgniata, a do taamii namoczone, surowe ziarna miele się z ziołami i smaży w głębokim tłuszczu. Obie potrawy często je się razem – w jednym chlebie baladi albo na jednym talerzu. Więcej o egipskich smakach przeczytasz w tekście o kuchni egipskiej.

Najczęstsze pytania

Kiedy w Egipcie je się ful medames?

Przede wszystkim na śniadanie, ale ful jest na tyle tani i sycący, że wielu Egipcjan je go także na obiad i kolację. Rano najłatwiej kupić go u ulicznych sprzedawców i w małych barach.

Czym różni się ful medames od falafela?

Oba dania powstają z fasoli fava. Do ful fasolę się gotuje i rozgniata z czosnkiem, cytryną i oliwą, a do taamii (egipskiego falafela) surowe, namoczone ziarna miele się z ziołami i smaży w kulkach.

Czy ful medames można zrobić z fasoli z puszki?

Tak. Fasolę z puszki wystarczy podgrzać przez ok. 30 minut, rozgnieść i doprawić czosnkiem, sokiem z cytryny, oliwą, natką pietruszki, kminkiem, solą i pieprzem. Suszoną fasolę trzeba najpierw namoczyć i gotować znacznie dłużej.

Źródło: tasteofbeirut.com, alfhana.wordpress.com