Karkade: egipska herbata z hibiskusa

Karkade to szkarłatny napar z suszonych kielichów hibiskusa, jedna z ulubionych herbat Egipcjan. Ma kwaśny, lekko cierpki smak przypominający żurawinę i pije się go zarówno na gorąco, jak i z lodem. Napój ma dla Egipcjan szczególne znaczenie: podaje się go przy ważnych uroczystościach, m.in. wznosi się nim tradycyjny toast podczas wesela.

Egipt to kraj, w którym wypija się ogromne ilości herbaty – o codziennym shay i zwyczajach jego picia piszemy w artykule herbata po egipsku.

Egipt | Szklanka naparu z hibiskusa – karkade ma charakterystyczny ciemnoczerwony kolor (A glass of hibiscus tea 02 by claralieu, Wikimedia Commons, na licencji CC BY 2.0)

Jak smakuje karkade?

Herbata z hibiskusa ma kwaśny i lekko cierpki smak, podobny do żurawiny, dlatego też w Egipcie pije się ją z dużą ilością cukru, choć w roli słodzika świetnie sprawdza się również naturalny miód.

Karkade można podawać zarówno ciepłą jak i mrożoną, wówczas idealnie gasi pragnienie w gorący, letni dzień. Wyśmienicie smakuje w połączeniu z owocami, np. cytrusami. Zimną można łączyć z sokami owocowymi, miętą, wanilią, lodem czy alkoholem komponując fantazyjne, orzeźwiające drinki i napoje. Ciepła najlepiej smakuje podana z korzennymi przyprawami takimi jak cynamon, imbir i goździki, uzyskujemy w ten sposób aromatyczny i rozgrzewający napój.

Karkade w egipskim życiu codziennym

W Egipcie i Sudanie karkade jest napojem na każdą okazję. Na ulicach Kairu sprzedają go uliczni handlarze i kawiarnie na świeżym powietrzu. Podaje się go zarówno gorącego, jak i z lodem, choć częściej pije się wersję schłodzoną. Napar pojawia się też na stołach w czasie iftaru, czyli wieczornego posiłku przerywającego post w ramadanie, a ponieważ nie zawiera alkoholu, bywa serwowany podczas uroczystości zamiast trunków. Suszone kielichy hibiskusa kupisz na targach, m.in. na piątkowym targu Suk el-Gomaa w Kairze, najczęściej w woreczkach razem z przyprawami i herbatami.

Często powtarza się, że karkade to „herbata faraonów”. To popularna opowieść, ale historycy nie są co do niej zgodni: wzmianka o hibiskusie w papirusie Ebersa (ok. 1550 r. p.n.e.) bywa przytaczana ostrożnie, a termin „herbata faraonów” pochodzi od autorów niebędących badaczami. Pewne jest natomiast, że roślina od dawna rośnie w dorzeczu Nilu i w Sudanie.

Właściwości karkade i przeciwwskazania

Karkade parzy się z kielichów Hibiscus sabdariffa (róży jamajskiej, zwanej też roselą). Zawierają one kwasy organiczne, polisacharydy, flawonoidy i antocyjany, które nadają naparowi purpurowoczerwony kolor. Napar nie zawiera kofeiny, w przeciwieństwie do zwykłej herbaty z krzewu herbacianego.

Część badań klinicznych i przeglądów wskazuje, że regularne picie herbaty z hibiskusa może nieznacznie obniżać ciśnienie krwi, zwłaszcza u osób z łagodnym nadciśnieniem. To jednak wynik badań, a nie zalecenie: karkade warto traktować jako orzeźwiający napój, a nie lekarstwo.

Kto powinien uważać na karkade?

• Osoby przyjmujące hydrochlorotiazyd (lek moczopędny na nadciśnienie) powinny skonsultować się z lekarzem – hibiskus może wpływać na działanie tego leku. Podobne ostrzeżenia dotyczą paracetamolu.
• W ciąży nie ma badań potwierdzających bezpieczeństwo picia dużych ilości hibiskusa, więc lepiej go unikać lub zapytać lekarza.
• U niektórych osób hibiskus może wywołać dolegliwości żołądkowe lub reakcję alergiczną.

Egipt | Herbatę z hibiskusa można kupić w Egipcie na targach i straganach, podobnie jak bakalie czy przyprawy (by AnnTS na licencji Pixabay)

Jak zaparzyć idealną karkade?

Łyżkę suszonych płatków hibiskusa wystarczy wrzucić do wrzątku i parzyć przez kilka minut (około 7–8). Po zaparzeniu wystarczy herbatę odcedzić, dodać cukier lub miód oraz ulubione przyprawy i dodatki. Karkade świetnie pasuje do słodkich wypieków – więcej o tym, co jeść i pić w Egipcie, przeczytasz w artykule kuchnia egipska. Jeśli chcemy podać herbatę w wersji mrożonej wystarczy do przestudzonego i schłodzonego naparu dodać kostki lodu i kilka listków mięty. Aby uzyskać gazowany napój wystarczy zalać herbatę o połowę mniejszą ilością wody, a po schłodzeniu uzupełnić wodą gazowaną.

Egipt | Suszony hibiskus na egipskim targu (scarves and spices and lots of karkade by Karen Green na licencji CC BY-SA 2.0)

Najczęstsze pytania o karkade

Co to jest karkade?

Karkade (karkadé, karkadeh) to napar z suszonych kielichów hibiskusa Hibiscus sabdariffa. Ma kolor rubinowej czerwieni i kwaśny, cierpki smak przypominający żurawinę. W Egipcie pije się go na gorąco i z lodem.

Czy karkade zawiera kofeinę?

Nie. Napar z hibiskusa jest bezkofeinowy, w przeciwieństwie do herbaty z liści Camellia sinensis.

Czy karkade obniża ciśnienie?

Niektóre badania i przeglądy wskazują, że regularne picie hibiskusa może nieznacznie obniżać ciśnienie krwi. Osoby, które przyjmują leki (np. hydrochlorotiazyd) lub są w ciąży, powinny wcześniej zapytać lekarza.

Gdzie kupić karkade w Egipcie?

Suszone kielichy hibiskusa kupisz na targach i straganach z przyprawami, np. na egipskich bazarach. Gotowy napar sprzedają uliczni handlarze i kawiarnie.