Taamija: egipski falafel z fasoli fava

Taamija (ta’miyya) to egipska odmiana falafela, która różni się od bliskowschodniej wersji tym, że robi się ją z surowego, namoczonego bobu (fasoli fava), a nie z ciecierzycy. Dzięki dużej ilości świeżych ziół kotleciki są w środku intensywnie zielone i miękkie. To jedno z najpopularniejszych dań ulicznych w Egipcie, jedzone zwłaszcza na śniadanie.

Nazwa ta’miyya pochodzi od arabskiego słowa oznaczającego pokarm. Pod tą nazwą kryje się pikantna i bardzo aromatyczna potrawa wegetariańska, którą bez problemu można przygotować w domu – przepis znajdziesz poniżej.

Egipt | Taamija podaje się zwykle jako przystawkę (by AlbanyColley na licencji Pixabay)

Falafel w kuchni egipskiej

W Egipcie i innych krajach arabskich falafele są bardzo popularną potrawą, najczęściej podawaną jako alternatywa dla mięsa w kebabie lub picie. Danie to dostać można praktycznie w każdej restauracji, barach czy u ulicznych sprzedawców. Podaje się je z sałatką ze świeżych lub konserwowych warzyw, pikantnym sosem i pastą tahini, o której więcej piszemy w tekście Sezam w kuchni egipskiej. Na egipskim śniadaniu taamija często towarzyszy innemu daniu z bobu – ful medames. Falafele doskonale smakują również jako osobne danie czy przekąska. Nie powinniśmy mieć problemu z ich skosztowaniem – znajdują się w menu niemal każdej restauracji, można też je kupić w barach szybkiej obsługi.

Egipt | Falafele można podawać na wiele sposobów (by jereskok na licencji Pixabay)

Taamija a falafel z ciecierzycy – na czym polega różnica?

Egipska taamija tradycyjnie powstaje z bobu, natomiast w Lewancie (Liban, Syria, Palestyna) falafel robi się z ciecierzycy. Egipska wersja jest w środku zielona od ziół, a kulki często posypuje się lub obtacza w sezamie. W domowych przepisach spotyka się też mieszanki: serwis The Matbakh łączy na przykład łuskany bób z ciecierzycą i dodaje cebulę oraz jajko. Klasyczna taamija z przepisu poniżej opiera się jednak wyłącznie na bobie i ziołach.

Skąd się wzięła taamija?

Dokładne pochodzenie dania nie jest pewne, ale najprawdopodobniej wywodzi się ono z Egiptu. Najstarsze znane egipskie wzmianki pisane pochodzą z XIX wieku. Do rozpowszechnienia taamiji na Bliskim Wschodzie przyczynił się port w Aleksandrii – już w 1933 r. otwarto w Bejrucie lokal z falafelem. Danie jest do dziś popularne w kuchni Koptów, którzy jedzą je w dużych ilościach w czasie postu i świąt. Sama nazwa to zdrobnienie arabskiego słowa ta’am – „jedzenie”, czyli dosłownie „kawałeczek jedzenia”.

Jak i kiedy je się taamiję w Egipcie?

Taamija to klasyczne jedzenie uliczne i fast food: kupisz ją w barach, od sprzedawców na ulicy i w większości restauracji. Najczęściej trafia do płaskiego chleba z sałatką i tahini jako tania, wegetariańska kanapka, a na śniadaniu towarzyszy ful medames. Podaje się ją również jako przystawkę typu meze i podczas iftaru, czyli wieczornego posiłku przerywającego dzienny post w ramadanie. Najlepsza jest świeżo usmażona – chrupiąca z zewnątrz i miękka w środku – dlatego warto wybierać miejsca, w których kulki smaży się na bieżąco.

Przepis na egipskie falafele

Niezbędne składniki do przygotowania taamija:

• ½ kg fasoli fava (bobu)
• 2 obrane i posiekane ząbki czosnku
• 1 i ¾ szklanki posiekanych, świeżych liści pietruszki
• 1 i ½ łyżeczki kminu rzymskiego
• ½ łyżeczki proszku do pieczenia
• 1 jajo (opcjonalnie – w tradycyjnej egipskiej wersji się go nie dodaje)
• 1 i ¼ łyżeczki soli
• Olej roślinny do smażenia

Suchy bób należy namoczyć w zimnej wodzie na noc (8–12 godzin). Jeśli ziarna są w łupinie, po namoczeniu usuwamy ją. Bobu nie gotujemy – surowe, odsączone ziarna mielimy w malakserze razem z pietruszką, czosnkiem, kminem rzymskim i solą, aż powstanie gruboziarnista pasta.

Masę przekładamy do miski, przykrywamy i chłodzimy w lodówce przez ok. 30–60 minut. Tuż przed smażeniem dodajemy proszek do pieczenia (i ewentualnie jajo), mieszamy, a następnie formujemy nieduże, okrągłe lub lekko spłaszczone kotleciki.

Taamija smażymy na rozgrzanym, głębokim oleju. Wrzucamy do garnka kilka kuleczek na raz i smażymy na złoty kolor przez około 5 minut. Gotowe  kuleczki wyjmujemy z tłuszczu.

Egipt | Falafele to małe kotleciki z bobu o pikantnym smaku i ziołowo-korzennym aromacie (by makola na licencji Pixabay)

Wartości odżywcze

Falafele są dobrym źródłem białka, węglowodanów i błonnika oraz składników mineralnych jak wapń, żelazo, magnez, fosfor i potas. Podczas smażenia kotleciki wchłaniają sporą ilość tłuszczu, tak więc są dość kaloryczne. Aby ograniczyć ilość tłuszczu, najlepiej zaraz po smażeniu dobrze odcisnąć je w papierowy ręcznik. Alternatywą dla smażenia może być również upieczenie falafeli w piekarniku.

Egipt | Taamija to egipska wersja falafel (by Ajale na licencji Pixabay)

Najczęstsze pytania o taamiję

Czym taamija różni się od falafela?

Taamija, czyli falafel w wersji egipskiej, robi się z bobu (fasoli fava), a falafel z Lewantu – z ciecierzycy. Egipskie kulki są zielone w środku, bo zawierają dużo świeżych ziół, głównie pietruszki.

Czy taamija jest wegańska?

W tradycyjnej wersji tak: składa się z bobu, ziół i przypraw, a smaży się ją na oleju roślinnym. Jajko, które pojawia się w niektórych domowych przepisach, jest opcjonalne, więc przed zamówieniem warto zapytać o skład.

Czy taamiję trzeba smażyć?

Nie. Zamiast smażenia na głębokim oleju można upiec kulki w piekarniku, co ogranicza ilość tłuszczu.

Z czym podaje się taamiję w Egipcie?

Najczęściej z sałatką, pikantnym sosem i pastą tahini, w płaskim chlebie lub jako dodatek do śniadania z ful medames.