Daktyle w Egipcie: świeże, suszone i wartości
Opublikowano:
Aktualizacja:
Egipt jest największym producentem daktyli na świecie – w 2023 r. zebrano tu ok. 1,87 mln ton tych owoców, czyli blisko jedną piątą światowych zbiorów. Świeże i suszone daktyle kupimy niemal na każdym egipskim targu, a w kuchni arabskiej jada się je na surowo, dodaje do deserów i przerabia na syropy. Są też bardzo kaloryczne i bogate w potas oraz błonnik.
Przez tysiące lat daktyle stanowiły jedno z cenniejszych bogactw Bliskiego Wschodu. Palmy daktylowe najprawdopodobniej pochodzą z regionu od Zatoki Perskiej po Pakistan, a ślady ich uprawy na Półwyspie Arabskim sięgają VI tysiąclecia p.n.e. W późniejszym okresie rozpowszechniono je w północnej Afryce, a do 1769 roku Hiszpanie sprowadzili je do Kalifornii.
Egipt | W kuchni arabskiej spotkamy daktyle w wielu formach, spożywane na surowo lub dodawane do różnych potraw (date by Aleksandar Cocek na licencji CC BY-SA 2.0)
Niedojrzałe daktyle mają kolor jasnoczerwony lub jasnożółty, w zależności od odmiany. Zazwyczaj aż do wyschnięcia pozostają one na drzewie.
Palma daktylowa może rodzić owoce nawet przez 30 lat, a samo drzewo żyje do lat 100! Roślina ta dobrze rozwija się przy wysokich temperaturach, suchym powietrzu i w ciepłych promieniach słońca, występuje więc w gorących regionach pustynnych, najczęściej w pobliżu cieków wodnych i oaz – w Egipcie słyną z nich m.in. oaza Siwa i Dolina Nilu. Cechą charakterystyczną palmy daktylowej jest to, że dobrze znosi występujące czasem na pustyni przymrozki.
Największymi producentami daktyli są: Egipt (ok. 1,87 mln ton w 2023 r.), Arabia Saudyjska, Algieria, Iran i Pakistan. O innych roślinach uprawianych nad Nilem piszemy w artykule roślinność i uprawy w Egipcie.
Świeże daktyle
Niemal na każdym egipskim targu kupić możemy świeże daktyle, czyli te, zerwane prosto z drzewa. Owoce uważa się za jadalne, gdy ich kolor jest żółty lub różowawy. Arabowie rozróżniają kilka etapów dojrzałości daktyla, ale na eksport trafiają zwykle te zupełnie dojrzałe (miękkie i słodkie) i lekko podsuszone.
W kuchni arabskiej spotkamy daktyle w wielu formach, spożywane na surowo lub dodawane do różnych potraw. Wyrabia się z nich także wyśmienite przetwory, np. syropy lub wino, a nadziewane orzechami trafiają na stoły jako słodycze – więcej o nich w tekście o egipskich deserach i słodyczach.
Egipt | Na każdym egipskim targu kupić możemy świeże i suszone daktyle (Egypt-12A-012 by Dennis Jarvis na licencji CC BY-SA 2.0)
Suszone daktyle i wartości odżywcze
Suszone daktyle, sprzedawane na wagę na bazarach i w sklepach, łatwo przewieźć i długo zachowują świeżość, dlatego są popularną pamiątką z Egiptu. Suszenie koncentruje cukry i składniki mineralne, więc są jeszcze bardziej kaloryczne od świeżych.
Sprawność fizyczna
Daktyle są bogatym źródłem cukrów prostych, które, nie wymagając trawienia, są natychmiast wchłaniane przez organizm.
Daktyle to rewelacyjne źródło energii dla osób uprawiających sport – zarówno przed jak i po treningu.
Uzupełniają również niedobory glikogenu w wątrobie i w mięśniach. Ze względu na dużą zawartość potasu spożywaj je po ciężkim wysiłku fizycznym oraz przy intensywnym poceniu się.
Zdrowie
Daktyle są bogatym źródłem naturalnych salicylanów, stosowanych w popularnych środkach przeciwbólowych i przeciwgorączkowych.
W skład tych owoców wchodzą również witaminy: A, C, B1, B2 i PP oraz potas, żelazo, magnez i fosfor.
Odpowiednia ilość antyoksydantów działa wzmacniająco na organizm, przeciwdziałając rozwojowi niektórych chorób. Dzięki zawartości potasu polecane są osobom z nadciśnieniem tętniczym.
Daktyle, za sprawą zawartego w nich błonnika, pomagają uniknąć zaparć i mogą korzystnie wpływać na poziom cholesterolu. Ze względu na dużą zawartość cukru osoby z cukrzycą powinny jednak jeść je z umiarem.
Egipt | Palma daktylowa (Dates by Alkan de Beaumont Chaglar na licencji CC BY-SA 2.0)
Wartość odżywcza suszonych daktyli (w 100 g)
| Składnik | Zawartość |
|---|---|
| Energia | 282 kcal |
| Białko | 2,45 g |
| Tłuszcz | 0,39 g |
| Węglowodany | 75,03 g |
| Błonnik | 8 g |
| Cholesterol | 0 mg |
Składniki mineralne (w 100 g)
| Składnik | Zawartość |
|---|---|
| Wapń (Ca) | 39 mg |
| Żelazo (Fe) | 1,02 mg |
| Magnez (Mg) | 43 mg |
| Fosfor (P) | 62 mg |
| Potas (K) | 656 mg |
| Sód (Na) | 2 mg |
| Cynk (Zn) | 0,29 mg |
| Miedź (Cu) | 0,206 mg |
| Mangan (Mn) | 0,262 mg |
| Selen (Se) | 3 µg |
Najczęstsze pytania o daktyle
Czy Egipt jest największym producentem daktyli?
Według danych Statista za 2023 r. tak – zebrano tu ok. 1,87 mln ton. W 2024 r. na czele znalazła się według Wikipedii Arabia Saudyjska (1,9 mln ton), a Egipt był drugi z wynikiem 1,8 mln ton.
Ile kalorii mają suszone daktyle?
Ok. 282 kcal w 100 g, głównie z węglowodanów (ok. 75 g). Osoby z cukrzycą powinny jeść je z umiarem.
Czy daktyle z Egiptu można wywieźć jako pamiątkę?
Suszone daktyle sprzedawane na wagę na bazarach i w sklepach łatwo przewieźć i długo zachowują świeżość, dlatego są popularną pamiątką. Przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne zasady wwozu żywności do własnego kraju.