Nurkowanie w Egipcie: rafy, wraki i Blue Hole

Egipt należy do najlepszych miejsc do nurkowania na świecie: Morze Czerwone ma przejrzystą wodę o temperaturze ok. 21–29°C przez cały rok, rafy zaczynają się tuż przy brzegu, a na dnie leżą słynne wraki, jak Thistlegorm czy Salem Express. Najpiękniejsze rafy są w okolicach Marsa Alam, najsłynniejsze wraki koło Hurghady i Sharm el-Sheikh, a nurków technicznych przyciąga Blue Hole w Dahabie.

Egipt | Podwodne królestwo (by AlexTrybrat na licencji Pixabay)

Podwodne życie na egipskich rafach

Najpiękniejsze rafy Egiptu znajdują się w okolicach Marsa Alam – młodego kurortu turystycznego, mieszczącego się na południu kraju. To raj dla podwodnych fotografów i pasjonatów nietkniętej przyrody.

Do najważniejszych nurkowisk rafowych należą:

• Dolphin House (Shaab Samadai) – rafa od 2004 r. objęta ochroną jako park narodowy; w jej lagunie odpoczywa stado ponad 100 delfinów długoszczękich, a pływanie z maską dozwolone jest tylko w wyznaczonej strefie,
• Elphinstone – miejsce spotkań z rekinami białoczubymi oraz białopłetwymi,
• Abu Dabab – zatoka, w której żyje tzw. „krowa morska”, spotyka się tu także zielone żółwie,
• Careless Reef w okolicach Hurghady – koralowce o talerzach sięgających nawet 4 metrów średnicy, a wśród nich rekiny ostronose, mureny i żółwie morskie.

Na pozostałych rafach regionu można natrafić na tzw. napoleony, tuńczyki, barakudy, ryby papuzie, mureny oraz znane z kreskówki „Gdzie jest Nemo” – błazenki. Więcej o tym, jak powstały i co w nich żyje, piszemy w artykule o egipskich rafach koralowych.

Egipt | Nurkowanie w wodach Egiptu (by CSITDMS na licencji Pixabay)

Wraki Morza Czerwonego

Salem Express

Wody Morza Czerwonego na przestrzeni wieków pochłonęły wiele statków. Wśród nich można wyróżnić spoczywający na dnie Salem Express, który jest jednym z największych wraków tych wód i leży w pobliżu Safadży.

Do katastrofy doszło w nocy z 14 na 15 grudnia 1991 roku. Prom Salem Express płynął z portu Dżudda w Arabii Saudyjskiej do Safagi, leżącej na wschodnim wybrzeżu Egiptu. Na pokładzie promu znajdowali się pątnicy wracający z Mekki po odbyciu pielgrzymki (hadżdżu). Oficjalnie na pokładzie wraz z załogą było 650 osób, nieoficjalne źródła donoszą jednak, że Salem Express mógł przewozić nawet 1300 podróżnych.

Podczas podróży, nocą, gwałtownie pogorszyły się warunki pogodowe. Salem Express rozbił się na rafie Hyndman Reefs, która była niemożliwa do dostrzeżenia podczas sztormu. Po uderzeniu prom zatonął w ciągu 10–20 minut. Tak krótki czas odebrał możliwość ewakuacji pasażerów. Katastrofę przetrwało jedynie ok. 180 osób, a oficjalny bilans ofiar to 470 zabitych.

Dziś wrak Salem Express spoczywa na dnie, na 30 metrach głębokości. Nurkowie mogą oglądać mostek kapitański, kominy, śruby, a także szalupy, które utonęły podczas katastrofy i pozostałości po osobistych rzeczach pasażerów.

Wokół kwestii nurkowania na Salem Express rodzi się mnóstwo kontrowersji. Niektórzy uważają, że należałoby zakazać nurkowania w miejscu, które jest cmentarzem setek ofiar. Dlatego też nie wszystkie bazy nurkowe organizują wyprawy w to miejsce.

Egipt | wrak Thistlegorm’a (by joakant na licencji Pixabay)

Thistlegorm

Równie znanym wrakiem jest Thistlegorm. Statek ten zatonął w czasie wojny, 6 października 1941 roku, podczas dostarczania z Anglii do Egiptu zaopatrzenia dla brytyjskiego korpusu afrykańskiego. Thistlegorm został trafiony przez niemiecki bombowiec. Nastąpił wybuch kotła parowego, co spowodowało eksplozję amunicji. Thistlegorm zatonął w ciągu 10 minut.

Obecnie wrak statku spoczywa na głębokości 18-31 metrów, ok. 50 kilometrów od Sharm el-Sheikh. Jako pierwszy nurkował na nim Jacques Cousteau. Ze względu na głębokość i prądy bazy wymagają zwykle uprawnień co najmniej AOWD (lub OWD z doświadczeniem).

Wrak liczy ponad 120 metrów długości. Dobrze zachowały się zarówno elementy pokładu, jak i zawartość ładowni:

• na pokładzie – pistolet maszynowy, działo przeciwlotnicze i winda kotwicza,
• w ładowniach – amunicja i bomby, karabiny Lee Enfield MK III, czołgi, lokomotywa, motocykle BSA, samochody Morris oraz ciężarówki Bedford.

Dozwolona jest penetracja wnętrza Thistlegorm. Podczas nurkowania należy uważać na prądy morskie.

Abu Nuhas

Jeśli ktoś czuje niedosyt nurkowań na wrakach, powinien udać się na Abu Nuhas, czyli na tzw. Żelazną Rafę. Abu Nuhas leży w cieśninie Gubal, u wejścia do Zatoki Sueskiej, na północ od Hurghady – na szlaku statków płynących do Kanału Sueskiego. Po otwarciu kanału w 1869 roku rafa stała się cmentarzyskiem statków.

Na dnie spoczywają tu:

• brytyjski statek pocztowo-pasażerski Carnatic,
• grecki frachtowiec Chrisoula K,
• najmłodszy z wraków – Ghiannis D.

Nurkowania na rafie odbywają się jedynie przy sprzyjających warunkach morskich i pogodowych.

Egipt | Jeśli ktoś chce podziwiać piękne koralowce, powinien udać się na Rafę Koralową Morza Czerwonego (by July_24 na licencji Pixabay)

Nurkowanie techniczne w Dahab

Po arabsku słowo Dahab oznacza „złoto”. Dahab to w istocie Eldorado nurków technicznych. Pasjonatów podmorskiej przygody jak magnez przyciągają miejsca takie jak Canyon, Bells i Blue Hole.

Najbardziej znane nurkowiska Dahabu to:

• Canyon – jak sama nazwa wskazuje, podwodny kanion z koralowcami porastającymi ściany i grą promieni słonecznych,
• Bells – podwodna grota w kształcie dzwonu,
• Blue Hole – tzw. Błękitna Dziura, ogromna studnia morska.

Nurkowiska te są znane i cenione na całym świecie.

To właśnie w Dahabie 30 czerwca 2007 r. nasz rodak Jurek Błaszczyk ustanowił rekord Polski w nurkowaniu głębinowym, osiągając głębokość 231 metrów (poprzedni rekord, 208 m, należał do Grzegorza Dominika).

Nurkując, należy jednak zachować rozwagę i mierzyć siły na zamiary. Według szacunków w Blue Hole zginęło od 130 do 200 nurków – najwięcej podczas prób przepłynięcia podwodnego tunelu The Arch na głębokości ok. 55 m bez odpowiedniego przeszkolenia i sprzętu.

Kiedy i jak nurkować w Egipcie

Nurkować można przez cały rok. Woda ma ok. 21–22°C w lutym i ok. 28–29°C w sierpniu, dlatego zimą przydaje się pianka 7 mm, a latem wystarczy 3–5 mm. Na rafy przy brzegu wystarczą podstawowe uprawnienia OWD; bazy w Hurghadzie, Sharm el-Sheikh, Dahabie i Marsa Alam prowadzą też kursy od zera. Na odleglejsze rafy i wraki (Brothers, Daedalus, Elphinstone) najlepiej wybrać kilkudniowe safari nurkowe na łodzi. Kto woli oglądać rafę z powierzchni, znajdzie wskazówki w poradniku o snorkelingu w Egipcie.

Najczęstsze pytania

Kiedy jest najlepszy czas na nurkowanie w Egipcie?

Nurkować można przez cały rok. Najcieplejsza woda (ok. 28–29°C) jest od lipca do września, a najprzyjemniejsze połączenie ciepłej wody i umiarkowanego upału przypada na wiosnę i jesień. Zimą woda ma ok. 21–22°C, więc przyda się gruba pianka.

Jakie uprawnienia są potrzebne do nurkowania na Thistlegormie?

Wrak leży na głębokości ok. 18–31 m, a w okolicy występują silne prądy. Bazy zwykle wymagają uprawnień AOWD lub OWD z doświadczeniem, a do penetracji wnętrza wraku – dobrej kontroli pływalności.

Czy Blue Hole w Dahabie jest niebezpieczne?

Samo nurkowanie w Blue Hole w granicach limitów rekreacyjnych nie jest groźniejsze niż na innych rafach. Większość wypadków dotyczy prób przepłynięcia tunelu The Arch na dużej głębokości, co wymaga szkolenia technicznego i mieszanin gazowych.

Gdzie w Egipcie najłatwiej zobaczyć delfiny?

Najbardziej znane miejsce to rafa Shaab Samadai (Dolphin House) koło Marsa Alam, gdzie odpoczywa stado ponad 100 delfinów. Wejście jest regulowane, a pływać można tylko w wyznaczonej strefie, najczęściej w ramach zorganizowanego rejsu.