Budapeszt – 7 mostów nad Dunajem

Budapeszt to stolica Węgier rozłożona po obu stronach Dunaju: na zachodnim brzegu leży wzgórzysta Buda z Zamkiem Królewskim i Basztą Rybacką, na wschodnim – płaski Peszt z Parlamentem. Oba brzegi w historycznym centrum spina siedem mostów, z których najstarszy i najsłynniejszy jest Most Łańcuchowy z 1849 roku. Poniżej opisujemy mosty i najważniejsze atrakcje miasta.

Na turyście największe wrażenie robi panorama nadbrzeży Dunaju, zwarta zabudowa Pesztu, zabytki architektury, muzea i bogate życie kulturalne metropolii.

Węgry | Budynek Parlamentu, Budapeszt (by okmarian na licencji Pixabay)

Natrafiamy tu na szereg zabytków i pamiątek historycznych, począwszy od amfiteatru z epoki rzymskiej, poprzez zabytki średniowieczne i z czasów tureckich, a skończywszy na dziełach renesansu i baroku, aż po sztukę współczesną.

Historia Budapesztu

Historia miasta jako stolicy kraju sięga XIII wieku, kiedy Tatarzy zniszczyli istniejące tu osady. Wówczas na wzgórzu nad Dunajem król Bela IV polecił zbudować warowny gród, któremu nadano nazwę Buda. Ówczesny Peszt stanowił odrębne miasto położone na przeciwległym brzegu Dunaju, podobnie jak Óbuda. Wszystkie trzy połączono w jedno miasto – Budapeszt – dopiero w 1873 roku.

Czym różnią się Buda i Peszt?

Dzisiejsza Buda to stołeczna starówka, malownicza dzielnica okolona wzgórzami, podczas gdy Peszt pod względem urbanistycznym przypomina amfiteatr, z układem arterii rozchodzących się od Dunaju. Oba brzegi spinają charakterystyczne mosty, które nie tylko pełnią funkcje użytkowe, ale także stanowią swoisty symbol miasta.

Jakie mosty łączą Budę z Pesztem?

Tytułowe „siedem mostów” to przeprawy w centrum miasta, najczęściej oglądane z pokładu statku lub z Baszty Rybackiej. Licząc wszystkie przeprawy drogowe i kolejowe w granicach Budapesztu, jest ich dziś co najmniej dziesięć, w tym obwodnicowy Most Megyeri (2008).

• Most Łańcuchowy (Széchenyi Lánchíd) – najstarszy stały most Budapesztu, otwarty w 1849 roku, o długości 375 m. Zaprojektował go angielski inżynier William Tierney Clark, a budowę nadzorował Szkot Adam Clark. Po remoncie w latach 2021–2023 nie jeżdżą po nim prywatne samochody.
• Most Małgorzaty (Margit híd) – z 1876 roku, w kształcie łamanej linii; ze środka mostu prowadzi zejście na Wyspę Małgorzaty.
• Most Elżbiety (Erzsébet híd) – biały most wiszący, odbudowany w nowej formie w 1964 roku po zniszczeniach II wojny światowej. Łączy Peszt z okolicą Góry Gellerta i łaźni Rudas.
• Most Wolności (Szabadság híd) – zielony, secesyjny most z 1896 roku, ozdobiony mitycznymi ptakami turulami; w niektóre letnie weekendy bywał zamykany dla ruchu i zamieniał się w miejsce spotkań mieszkańców.
• Most Petőfiego i Most Rákóczego – nowocześniejsze przeprawy na południe od centrum, prowadzące m.in. do Pałacu Sztuki (Müpa).
• Most Árpáda – długi most na północnym krańcu Wyspy Małgorzaty, prowadzący do Óbudy.

Wieczorem mosty są podświetlone – to dobry moment na wybrać się na rejs po Dunaju albo na spacer bulwarami po stronie Pesztu.

Budapeszt jako stolica Węgier

Budapeszt jest centrum administracyjnym, przemysłowym, handlowym, kulturalnym i politycznym kraju. Wszystkie większe arterie komunikacyjne przechodzą przez stolicę. Znajduje się tu siedziba parlamentu węgierskiego (prezydent urzęduje w Pałacu Sándora na Wzgórzu Zamkowym), główne uniwersytety oraz liczne muzea i galerie sztuki. Miasto bywa nazywane „Paryżem Wschodu”. Co warto zobaczyć?

Węgry | Panorama Budapesztu (by peter89ba na licencji Pixabay)

Co zobaczyć w Budapeszcie?

Parlament nad Dunajem

Gmach Parlamentu – największy budynek Węgier, wzniesiony w stylu neogotyckim w latach 1885–1904. Ma 268 m długości i 123 m szerokości, a kopuła sięga 96 m. Stoi tuż nad brzegiem Dunaju. Wnętrza można zwiedzać z przewodnikiem po wykupieniu biletu w centrum dla odwiedzających; w sali centralnej od 2000 roku wystawiona jest Święta Korona Węgier.

Wzgórze Zamkowe

Zamek Królewski – wznosi się na Wzgórzu Zamkowym (Várhegy), w najstarszej części miasta. W budynku mieszczą się Węgierska Galeria Narodowa, Muzeum Historyczne Budapesztu i Biblioteka Narodowa Széchényiego. Nieopodal stoi Pałac Sándora – siedziba prezydenta Węgier.

Kościół Macieja – nieopodal zamku wznosi się gotycki kościół ze strzelistą wieżą i dachem z barwnych dachówek, niegdyś kościół koronacyjny węgierskich królów. Obecną formę architektoniczną zawdzięcza przebudowie z końca XIX wieku, która nawiązywała do pierwotnego, XIII-wiecznego wyglądu.

Baszta Rybacka – budowla z wieżyczkami, popularna wśród mieszkańców i par. Zespół basztowy rozciąga się obok kościoła Macieja. W średniowieczu tę część murów bronił cech rybacki, a u podnóża wzgórza działał targ rybny – stąd nazwa baszty. Z tarasów widać Dunaj z gmachem Parlamentu na pierwszym planie.

Most Łańcuchowy – najstarszy most Budapesztu, łączący Budę z Pesztem, uznawany za symbol miasta. Budowli strzegą kamienne lwy. Po stronie Budy most kończy się na placu Adama Clarka, gdzie stoi kamień zerowy, od którego liczy się odległości na drogach całego kraju.

Peszt, Óbuda i muzea

Wielka Synagoga i Muzeum Żydowskie – największa czynna synagoga w Europie. Wzniesiona w stylu bizantyjsko-mauretańskim, trzynawowa budowla zyskała miano żydowskiej katedry. Nietypowa architektura budynku z cebulastymi hełmami wież oraz bogata ornamentyka upodabniają go do kościołów chrześcijańskich. (Dohány utca 2)

Aquincum – tu zaczerpniemy głęboki łyk historii: muzeum prezentuje wykopaliska z czasów rzymskiego osadnictwa. Znajdziemy tu zabytkowe posągi, naczynia, biżuterię i przedmioty codziennego użytku z bursztynu, kości słoniowej i brązu. Zachowały się również ruiny amfiteatru wojskowego. (Szentendrei út 135)

Bazylika św. Stefana – imponująca świątynia wzniesiona w XIX wieku. Wnętrze zdobią mozaiki, a w kaplicy spoczywa cenna dla Węgrów relikwia – prawica św. Stefana, pierwszego króla Węgier. Kopuła ma 96 m wysokości, a z tarasu widokowego rozciąga się panorama miasta. (Szent István tér)

Kościół św. Anny – barokowa budowla, charakterystyczna dzięki wieńczącym dwie wieże hełmom i płaskorzeźbom zdobiącym fasadę. Wnętrze, nieco ciemne i przez to nastrojowe, sprzyja chwili modlitwy. (Batthyány tér)

Opera – neorenesansowy gmach z arkadowym podjazdem, kolumnami i mnóstwem rzeźb zdobiących fasady. We wszystkich salach podziwiać można dekoracje malarskie i rzeźbiarskie o tematyce muzycznej i antycznej. (Andrássy út 22)

Muzeum Narodowe – klasycystyczny gmach z portykiem wspartym na kolumnach korynckich. Ekspozycja przedstawia historię Węgier i Kotliny Karpackiej od prehistorii do czasów współczesnych, m.in. cenne eksponaty z czasów scytyjskich oraz płaszcz koronacyjny. (Múzeum körút 14–16)

Góra Gellerta i Wyspa Małgorzaty

Góra Gellerta – na szczycie stoi XIX-wieczna Cytadela, zbudowana przez Habsburgów po Wiośnie Ludów. Wzgórze jest miejscem spacerów i punktem widokowym na miasto, Dunaj i okoliczne wzgórza.

Wyspa Małgorzaty – miejsce na popołudniowy spacer z parkiem, ogrodem różanym, ogrodem japońskim i grającą fontanną. Na wyspie zachowały się ruiny średniowiecznego klasztoru dominikanek.

Węgry - Budapeszt | Buty na brzegu Dunaju w Budapeszcie(by alessandra1barbieri na licencji Pixabay)

Gorące źródła w Budapeszcie

Budapeszt jest miastem-kurortem i jednym z największych na Węgrzech rejonów występowania wód mineralnych o właściwościach leczniczych. Biją tu gorące źródła, dzięki którym do miasta przez cały rok przyjeżdżają amatorzy kąpieli zdrowotnych. W łaźniach o historycznej architekturze można odpocząć po całodniowym zwiedzaniu – więcej o nich w artykule Budapeszt jako kurort uzdrowiskowy.

Co jeszcze zobaczyć w Budapeszcie?

• Muzeum Etnograficzne (obecnie w nowym gmachu w Parku Miejskim),
• Muzeum Historii Medycyny im. Semmelweisa (Apród utca 1–3),
• Muzeum Historii Wojskowości na Wzgórzu Zamkowym,
• Cerkiew prawosławna (Petőfi tér),
• Labirynt pod Wzgórzem Zamkowym – podziemne korytarze i jaskinie krasowe,
• barokowe kamienice i brukowane uliczki starówki budzińskiej,
• Ogród Zoologiczny i Cyrk Stołeczny w Parku Miejskim (Állatkerti körút),
• Wieża Marii Magdaleny (Kapisztrán tér),
• Pomnik „Buty na brzegu Dunaju” upamiętniający ofiary Holokaustu.

Planując wyjazd, sprawdź też, kiedy jechać do Budapesztu, a więcej o całym kraju znajdziesz na stronie Węgry.

Najczęstsze pytania

Ile mostów ma Budapeszt?

W historycznym centrum Dunaj przecina siedem mostów, od Árpáda na północy po Rákócziego na południu. Licząc wszystkie przeprawy drogowe i kolejowe w granicach miasta, jest ich co najmniej dziesięć. Najstarszy i najsłynniejszy jest Most Łańcuchowy, otwarty w 1849 roku.

Czy po Moście Łańcuchowym można przejść pieszo?

Tak. Po remoncie zakończonym w 2023 roku most jest zamknięty dla prywatnych samochodów, a piesi mogą swobodnie przejść nim z Pesztu na Budę. Po stronie Budy można wjechać kolejką linowo-terenową na Wzgórze Zamkowe.

Co zobaczyć w Budapeszcie w jeden dzień?

Na jednodniowy spacer najlepiej połączyć Wzgórze Zamkowe (Zamek Królewski, Kościół Macieja, Baszta Rybacka), przejście Mostem Łańcuchowym, Bazylikę św. Stefana i widok na Parlament z brzegu Budy. Wieczorem warto wybrać się na rejs po Dunaju lub do łaźni termalnej.

Gdzie urzęduje prezydent Węgier?

Prezydent Węgier urzęduje w Pałacu Sándora na Wzgórzu Zamkowym, obok Zamku Królewskiego. W gmachu Parlamentu nad Dunajem obraduje Zgromadzenie Narodowe, a przechowywana jest tam także Święta Korona Węgier.