Kuchnia włoska – potrawy, których warto spróbować

Kuchnia włoska to jedna z najsłynniejszych kuchni świata, ale nie jest jednolita: każdy region ma własne potrawy, od lekkich, śródziemnomorskich dań południa po sycące risotta i polenty północy. Oprócz pizzy i spaghetti warto spróbować lasagne, tortellini, gnocchi, zupy minestrone oraz deserów, takich jak tiramisu i zabaglione. Poniżej opisujemy najważniejsze dania i zwyczaje przy włoskim stole.

Dla większości mieszkańców ziemskiego globu Włochy są kojarzone głównie z pizzą i spaghetti, a tak naprawdę kuchnia narodowa Włoch jest niezwykle zróżnicowana.

Apetyczna pizza (by Engin_Akyurt na licencji Pixabay)

Smaki różnych regionów Włoch

W każdym regionie tego kraju znajdziemy charakterystyczne dla niego potrawy. Dla przykładu, południowe regiony obfitują w dania lekkie i lekkostrawne, oparte na oliwie, warzywach i rybach, typowe dla diety śródziemnomorskiej, z kolei na północy, gdzie gotuje się częściej na maśle, potrawy są „cięższe” i bardziej sycące.

Pory posiłków we Włoszech

Dzień Włocha zaczyna się od lekkiego, słodkiego śniadania (colazione), najczęściej rogalika popijanego cappuccino lub espresso. Cappuccino pija się tradycyjnie rano – zamawianie go po obiedzie wciąż budzi uśmiech kelnerów.

Obiad (pranzo) jada się zwykle między 13 a 14.30, a kolację (cena) późno, najczęściej około 20–22. Wiele restauracji w porze popołudniowej jest zamkniętych. Do rachunku często doliczana jest opłata za nakrycie (coperto), a orientacyjne ceny posiłków podajemy w artykule Ceny we Włoszech.

Główny posiłek dnia jest spożywany, wręcz celebrowany, bez pośpiechu. Zaczyna się tradycyjnie od przystawek (antipasti), poprzez danie pierwsze (primo – zupy, makarony, risotto), drugie (secondo – mięso lub ryba), a kończy deserem (tiramisu, zabaglione, lody) i espresso. Do jedzenia pija się wino – o najsłynniejszych odmianach piszemy w artykule Włoskie wina.

Spaghetti i jego najpopularniejsze sosy

To jedna z najbardziej znanych potraw włoskich. Spaghetti to również nazwa samego makaronu, który spełnia swoją główną rolę w tejże potrawie i podawany jest z różnymi sosami, często posypanymi tartym serem. Do najpopularniejszych sosów przyrządzanych do spaghetti zalicza się:

• Carbonara (danie z Lacjum, w skład którego wchodzą: guanciale, czyli peklowany i dojrzewający policzek wieprzowy, żółtka, owczy ser pecorino romano i czarny pieprz – bez śmietany),

• Bolognese, czyli ragù alla bolognese (mięso, warzywa, pomidory, wino i przyprawy; w samej Bolonii podaje się je raczej z makaronem tagliatelle).

Pizza neapolitańska – jak wygląda oryginał?

Pizza jest znanym na całym świecie płaskim, drożdżowym plackiem, posmarowanym sosem pomidorowym. Klasyczna neapolitańska Margherita to cienkie ciasto z pomidorami, mozzarellą, bazylią i oliwą, pieczone w piecu opalanym drewnem. Sztukę wypiekania neapolitańskiej pizzy (pizzaiuolo) UNESCO wpisało w 2017 roku na listę niematerialnego dziedzictwa ludzkości.

Obecnie stosuje się różne wariacje dotyczące wytwarzania ciasta jak i stosowanych dodatków, aczkolwiek należy wiedzieć, iż współczesne pizze pretendujące do roli oryginału to zwykle grube ciasta drożdżowe obłożone ogromną ilością wszelakich składników, które w żadnym wypadku nie przypominają prawdziwej włoskiej pizzy.

Włochy | Tiramisu (by Anestiev na licencji Pixabay)

Lasagne – makaron przekładany mięsem i beszamelem

To specyficzny rodzaj makaronu, który wyglądem przypomina duże cienkie płaty. Lasagne przekłada się zazwyczaj mięsem mielonym, serem i sosem beszamelowym lub pomidorowym.

Tortellini z Emilii-Romanii – pierożki w rosole

Malutkie pierożki, w środku których znajduje się farsz, najczęściej mięsny. Pochodzą z Emilii-Romanii, gdzie tradycyjnie podaje się je w rosole (tortellini in brodo).

Minestrone – włoska zupa warzywna

Zupa warzywna, w skład której wchodzą: cukinia, fasola, marchew, szpinak, zielony groszek i makaron (zamiennie ryż lub grzanki).

Gnocchi – kluski z ziemniaków i mąki

Tradycyjne włoskie kluski przyrządzane najczęściej z ziemniaków i mąki (w niektórych regionach także z ricotty, dyni lub szpinaku), podawane z masłem i szałwią, sosem pomidorowym albo pesto.

Tiramisu – deser z mascarpone i espresso

Słynny deser składający się z biszkoptów savoiardi nasączonych kawą espresso, przełożonych kremem z serka mascarpone, jajek i cukru, a na koniec oprószonych kakao. Podaje się go na zimno, często z espresso.

Zabaglione – krem z żółtek i wina

Deser w formie puszystego kremu, ubijanego na parze z żółtek, cukru i słodkiego wina Marsala. Podaje się go na ciepło lub na zimno, często z owocami albo biszkoptami.

Smaki włoskiej kuchni można też przywieźć do domu – pomysły znajdziecie w artykule Pamiątki z Włoch.

Najczęstsze pytania o kuchnię włoską

Czy do prawdziwej carbonary dodaje się śmietanę?

Nie. Klasyczna carbonara z Lacjum powstaje z guanciale, żółtek, sera pecorino romano i czarnego pieprzu, a kremowa konsystencja pochodzi z żółtek i wody z gotowania makaronu.

Czy we Włoszech można pić cappuccino po obiedzie?

Można, ale Włosi pijają je tradycyjnie rano, do śniadania. Po posiłku zamawia się zwykle espresso, a cappuccino po obiedzie wciąż budzi uśmiech kelnerów.

Co oznacza coperto na rachunku w restauracji?

To opłata za nakrycie (chleb, obrus), doliczana do rachunku w wielu restauracjach. Jej wysokość powinna być podana w menu.