Katania – u podnóża wulkanu

Katania to drugie co do wielkości miasto Sycylii (ok. 297 tys. mieszkańców, stan na 2026), położone na wschodnim wybrzeżu wyspy u podnóża Etny. Słynie z barokowego centrum wpisanego w 2002 roku na listę UNESCO, z czarnych budowli z wulkanicznej lawy i z tego, że to najwygodniejsza baza wypadowa na wulkan – tuż obok leży największe lotnisko wyspy.

Sycylia | Widok na Etnę (Catania 134 by Heather na licencji CC BY-ND 2.0)

Kilka słów o historii miasta

Grecka kolonia Katane powstała około 729 roku p.n.e., założona przez osadników z pobliskiego Naksos. Zobaczymy tu ruiny teatru i stare nekropolie. Dlaczego zdecydowano się na ulokowanie miasta tak blisko wulkanu? Właśnie z powodu wulkanu: dzięki wulkanicznym pyłom ziemia była (i jest) bardzo żyzna i idealnie nadawała się do uprawy winorośli. Miasto stopniowo się rozwijało, aż w okresie renesansu stało się ważnym ośrodkiem handlowym i punktem komunikacyjnym. Sycylia przechodziła z rąk do rąk – władali nią m.in. Francuzi i Hiszpanie. Bardziej niż najeźdźców Katania obawiała się jednak natury. W latach 1169 i 1693 miasto nawiedziły silne trzęsienia ziemi, a w 1669 roku wybuch Etny spowodował ogromne zniszczenia w jego okolicach.

Zabytki i atrakcje

Po trzęsieniu ziemi z 1693 roku Katanię odbudowano w stylu późnego baroku – dziś jej historyczne centrum należy do wpisanego na listę UNESCO zespołu „Późnobarokowe miasta doliny Val di Noto”.

Zamek Ursino

Jednym z zabytków, które warto zwiedzić, jest zamek Ursino. Wzniesiono go w latach 1239–1250 na polecenie cesarza Fryderyka II jako twierdzę broniącą miasta od strony morza. Mieściła się tu rezydencja królewska i więzienie (na ścianach można zobaczyć wyryte napisy więźniów), a od 1934 roku działa tu Muzeum Miejskie (Museo Civico). Aktualne godziny otwarcia najlepiej sprawdzić przed wizytą.

Sycylia | Fontanna w kształcie słonia – symbol Katanii (u liotru by Stefano Mortellaro na licencji CC BY 2.0)

Muzea

Oprócz Muzeum Miejskiego warto zajrzeć do Pałacu Biscari, jednego z najwspanialszych przykładów sycylijskiego baroku, a także do Muzeum Belliniego, Muzeum Emilia Greca oraz Domu Giovanniego Vergi.

Piazza Duomo

Piazza Duomo to serce najstarszej części miasta. Zobaczymy tam starożytne ruiny oraz bogato zdobione budynki z okresu baroku. Na szczególną uwagę zasługuje fontanna ze słoniem (Fontana dell’Elefante), złożona w 1736 roku według projektu Giovanniego Battisty Vaccariniego – słoń z lawy, nazywany przez mieszkańców „Liotru”, jest symbolem Katanii. Kilka kroków dalej działa gwarny targ rybny La Pescheria.

Sycylia | Ogrody Belliniego (by luckysilver1 na licencji Pixabay)

Ogrody Belliniego

Ogrody Belliniego (Villa Bellini) to miejsce wypoczynku, relaksu i spotkań z przyjaciółmi. Na ok. 7 hektarach znajdują się przepiękne kompozycje kwiatów, ławki, liczne drzewa, trawniki oraz fontanny. Odbywa się tu też wiele imprez muzycznych i sportowych.

Kościoły i katedry

W Katanii znajdują się też liczne kościoły. Szczególnie warta uwagi jest katedra św. Agaty (Duomo), patronki miasta. Pierwszą świątynię wzniesiono w latach 1070–1093, ale po trzęsieniu ziemi z 1693 roku niemal w całości ją odbudowano, nadając jej barokową fasadę. Warto też zajść do największego kompleksu klasztornego w Katanii – klasztoru Benedyktynów. Inne godne uwagi kościoły to kościół św. Juliana oraz imponujący kościół św. Mikołaja l’Arena.

Sycylia | Błękitne wody Katanii (Circolo Nautico NIC Porto di Catania Sicilia Italy Italia - Creative Commons by gnuckx na licencji CC0 1.0)

Etna

Etna to najwyższy czynny wulkan Włoch i jeden z najwyższych w Europie. Jej wysokość zmienia się po erupcjach: w 2021 roku najwyższy punkt mierzył ok. 3357 m, a po erupcjach latem 2024 roku przekroczył 3400 m n.p.m. (stan na 2024). Na szczycie znajduje się pięć głównych kraterów, a na zboczach ponad 300 mniejszych otworów erupcyjnych.

Wulkan jest jedną z największych atrakcji Katanii. Budzi zarówno strach, jak i ciekawość. Najpopularniejszym punktem startowym jest schronisko Rifugio Sapienza (ok. 1920 m), skąd kolejka linowa wwozi turystów na wysokość ok. 2500 m, a dalej terenowe busy z przewodnikiem docierają w okolice 3000 m. Organizowane są też wycieczki z Katanii. Niewiele osób wie, że Etna to także miejsce do uprawiania narciarstwa – przez kilka miesięcy w roku na wulkanie leży śnieg.

Sycylia | Zamek Ursino (Castello Ursino by Leandro Neumann Ciuffo na licencji CC BY 2.0)

Jak dotrzeć do Katanii

Lotnisko Catania-Fontanarossa leży ok. 4–5 km na południowy zachód od centrum i jest najruchliwszym portem lotniczym Sycylii (ponad 12 mln pasażerów w 2024 roku). Do centrum i na dworzec kolejowy dojedziemy autobusem Alibus. Z Katanii łatwo wybrać się na jednodniową wycieczkę do Syrakuz, a przed wyjazdem warto sprawdzić, kiedy jechać na Sycylię. Więcej o całej wyspie przeczytasz w przewodniku Sycylia – największa wyspa Morza Śródziemnego.

Najczęstsze pytania

Jak dostać się z lotniska w Katanii do centrum?

Lotnisko Catania-Fontanarossa leży zaledwie ok. 4–5 km od centrum. Najprościej dojechać autobusem Alibus, który kursuje do centrum miasta i na dworzec kolejowy. Alternatywą jest taksówka lub wynajęty samochód, przydatny przy dalszym zwiedzaniu wyspy.

Jak wybrać się z Katanii na Etnę?

Najpopularniejszy punkt startowy to Rifugio Sapienza na wysokości ok. 1920 m. Stamtąd kolejka linowa wjeżdża na ok. 2500 m, a terenowe busy z przewodnikiem jadą w okolice 3000 m. Można też wykupić zorganizowaną wycieczkę z transportem z Katanii.

Jakie zabytki warto zobaczyć w Katanii?

Obowiązkowe punkty to Piazza Duomo z fontanną ze słoniem i katedrą św. Agaty, zamek Ursino z Muzeum Miejskim, klasztor Benedyktynów, Pałac Biscari oraz Ogrody Belliniego. Warto też zajrzeć na targ rybny La Pescheria.

Ile dni zarezerwować na Katanię?

Na samo miasto wystarczą 1–2 dni. Warto jednak doliczyć dzień na wycieczkę na Etnę i ewentualnie dzień na wyjazd do Syrakuz, dlatego Katania dobrze sprawdza się jako baza na 3–4 dni.