Dzień Kobiet w Tunezji

Tunezyjski Dzień Kobiet, czyli Narodowe Święto Kobiet, przypada 13 sierpnia i jest dniem wolnym od pracy. Upamiętnia ogłoszenie 13 sierpnia 1956 roku Kodeksu Statusu Osobistego, który zakazał wielożeństwa i wprowadził rozwody wyłącznie przed sądem. Nie należy go mylić z międzynarodowym Dniem Kobiet 8 marca, – to właśnie sierpniowe święto jest dla Tunezyjek najważniejsze.

Tunezja | Uczestniczki warsztatów zorganizowanych 13 sierpnia 2025 roku w Metlaoui z okazji Narodowego Święta Kobiet (Workshop Tunisian Women’s Day 13 aout 2025 36 by نعيم قربوسي, Wikimedia Commons, na licencji CC BY 4.0)

Skąd się wzięło święto

Tunezja jest jednym z najbardziej liberalnych krajów arabskich, a kobiety mają tu szersze prawa niż w wielu państwach regionu. Fundament pod tę pozycję położył Habib Burgiba, pierwszy prezydent niepodległej Tunezji. Zaledwie kilka miesięcy po uzyskaniu niepodległości, 13 sierpnia 1956 roku, ogłoszono z jego inicjatywy Kodeks Statusu Osobistego. Był to pierwszy w świecie arabskim akt prawny, który:

• zakazał wielożeństwa,
• wymagał zgody obojga małżonków na ślub i podniósł minimalny wiek zamążpójścia,
• zniósł jednostronne oddalenie żony przez męża – odtąd rozwód mógł orzec tylko sąd, a kobiety same mogły o niego występować.

Kodeks wszedł w życie 1 stycznia 1957 roku. Początkowo wiek małżeński wynosił 18 lat dla mężczyzn i 15 dla kobiet, a za wielożeństwo groził rok więzienia i grzywna. Więcej o współczesnej sytuacji przeczytasz w artykule Kobiety w Tunezji: prawa, hidżab i edukacja.

Jakie prawa kobiet wprowadzono później?

Kodeks z 1956 roku był początkiem zmian, które trwały przez kolejne dekady:

• 1957 – kobiety uzyskały prawo głosu, a w 1959 także prawo kandydowania w wyborach,
• 1973 – Tunezja zalegalizowała aborcję,
• 1981 – władze zakazały noszenia chust w szkołach i urzędach (po rewolucji z 2011 roku przestano egzekwować ten zakaz),
• 1993 – matki zyskały równe z ojcami prawo do przekazywania dzieciom obywatelstwa,
• 2007 – minimalny wiek zawarcia małżeństwa wyrównano do 18 lat dla obu płci,
• 2017 – uchylono zakaz małżeństw muzułmanek z niemuzułmanami i uchwalono ustawę nr 58 o przemocy wobec kobiet.

Jak wygląda 13 sierpnia

13 sierpnia jest w Tunezji dniem wyjątkowym. Święto obchodzone jest uroczyście: odbywają się oficjalne uroczystości z udziałem władz, debaty o prawach kobiet i koncerty, a w mediach dominuje temat równouprawnienia. Tego dnia urzędy, banki i szkoły są zamknięte, a wiele sklepów działa krócej lub nie otwiera się wcale. Cała uwaga skupiona jest na kobietach – bliscy obdarowują je kwiatami i drobnymi prezentami. Dzień Kobiet jest w Tunezji świętem narodowym, które upamiętnia datę ogłoszenia kodeksu z 1956 roku.

Co to oznacza dla turysty

13 sierpnia wypada w szczycie sezonu, ale w kurortach życie toczy się normalnie: hotele, restauracje i plaże działają bez zmian. Utrudnienia mogą dotyczyć spraw urzędowych, wymiany pieniędzy w bankach i zakupów w mniejszych miejscowościach, dlatego gotówkę warto mieć przygotowaną dzień wcześniej. Inne dni wolne i imprezy zebraliśmy w kalendarzu świąt i festiwali w Tunezji, a garść faktów o kraju – w ciekawostkach z Tunezji.

Tunezja | Habib Burgiba, z którego inicjatywy ogłoszono Kodeks Statusu Osobistego, wita się z Tunezyjkami w dniu proklamowania republiki, 25 lipca 1957 roku (fot. autor nieznany, Wikimedia Commons, domena publiczna)

Najczęstsze pytania

Kiedy jest Dzień Kobiet w Tunezji?

Narodowe Święto Kobiet obchodzi się w Tunezji co roku 13 sierpnia. Data upamiętnia ogłoszenie Kodeksu Statusu Osobistego w 1956 roku. Międzynarodowy Dzień Kobiet 8 marca jest znany, ale to sierpniowe święto ma w Tunezji rangę narodową.

Czy 13 sierpnia w Tunezji sklepy i banki są zamknięte?

To dzień wolny od pracy: zamknięte są urzędy, banki i szkoły, a część sklepów, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach, nie działa lub pracuje krócej. Hotele, restauracje i atrakcje w kurortach funkcjonują normalnie.

Co zmienił Kodeks Statusu Osobistego z 1956 roku?

Zakazał wielożeństwa, wprowadził wymóg zgody obojga małżonków na ślub i minimalny wiek zamążpójścia, zniósł jednostronne oddalenie żony przez męża i sprawił, że rozwód może orzec wyłącznie sąd, również na wniosek kobiety.