Jamajka w rytmie reggae
Opublikowano:
Aktualizacja:
Reggae to najbardziej rozpoznawalny gatunek muzyki jamajskiej: powstał pod koniec lat 60. XX wieku w Kingston, wyrastając ze ska i rocksteady. Na cały świat rozsławił go Bob Marley z zespołem The Wailers, a w 2018 roku UNESCO wpisało jamajskie reggae na listę niematerialnego dziedzictwa ludzkości. Na Jamajce muzyki tej posłuchamy na festiwalu Reggae Sumfest, w muzeum Boba Marleya w Kingston i w jego rodzinnej wiosce Nine Mile.
Skąd się wzięło reggae
Jamajka | Ojczyzną muzyki reggae jest Jamajka (IMG_1423 by Bob Doran na licencji CC BY 2.0)
Reggae to styl muzyki współczesnej, który powstał pod koniec lat 60. XX wieku w Kingston na Jamajce. Jego korzenie sięgają jednak znacznie dalej – do jamajskiego folku mento i afrykańskich rytmów. Bezpośrednimi poprzednikami reggae były ska i rocksteady, a wpływ na nie miał też amerykański rhythm and blues.
Termin reggae po raz pierwszy został użyty w 1968 roku w utworze „Do the Reggay” zespołu Toots and the Maytals. Istnieje wiele hipotez co do pochodzenia tej nazwy. Według Boba Marleya słowo reggae pochodzi z hiszpańskiego i oznacza „muzykę króla”, gitarzysta Hux Brown twierdził, że to termin oznaczający zmysłowe brzmienie i nierówny rytm. Kolejna hipoteza mówi, że pochodzi od słowa Regga, czyli nazwy plemienia zamieszkującego tereny nad jeziorem Tanganika.
Bob Marley
Za ojca muzyki reggae uważa się Boba Marleya. Urodził się 6 lutego 1945 roku we wsi Nine Mile na Jamajce. Na początku kariery wykonywał ska i rocksteady. Występował od 1962 roku, a około 1963–1964 roku wraz z Peterem Toshem i Bunnym Wailerem założył zespół The Wailers; był jego głównym wokalistą i gitarzystą rytmicznym. W 1972 roku zespół podpisał kontrakt z Island Records, a międzynarodowy przełom przyniósł rok 1975. Jego najpopularniejsze utwory to: „Get Up, Stand Up”, „One Love”, „No Woman, No Cry” czy „Redemption Song”. Album Exodus z 1977 roku przez 56 kolejnych tygodni utrzymywał się na brytyjskich listach przebojów, a kompilacja Legend (1984) jest najlepiej sprzedającym się albumem reggae w historii. Marley zmarł na czerniaka 11 maja 1981 roku w Miami, w wieku 36 lat, i został pochowany w Nine Mile.
W latach 70. zespół kierował wytwórnią Tuff Gong, założoną w 1970 roku. Jej siedzibą i domem Marleya był budynek przy 56 Hope Road w Kingston – dziś mieści się tam muzeum.
O czym śpiewa się w reggae
Utwory reggae śpiewane są zazwyczaj w języku patois lub jamajskim dialekcie języka angielskiego. Ich tematyka jest bardzo różnorodna, jedne opowiadają o miłości i relacjach damsko-męskich, inne o rozrywkowym stylu życia, a jeszcze inne o ciężkim życiu w slumsach. Bardzo często poruszaną kwestią jest też legalizacja marihuany.
Festiwale reggae na Jamajce
Na całym świecie organizowane są festiwale poświęcone muzyce reggae. Pierwszy duży festiwal tego typu, Reggae Sunsplash, odbył się w 1978 roku w Montego Bay w północno-zachodniej części Jamajki. Dziś najważniejszą imprezą na wyspie jest Reggae Sumfest, organizowany co roku w lipcu w Montego Bay. W 2026 roku, po zniszczeniach, jakie huragan Melissa wyrządził w Montego Bay, festiwal wyjątkowo odbył się jednego wieczoru, 18 lipca, w Plantation Cove w parafii St Ann; organizatorzy zapowiadają powrót do Montego Bay.
W Polsce również odbywają się tego typu imprezy. Największym festiwalem reggae jest Ostróda Reggae Festiwal, organizowany latem.
Gdzie posłuchać reggae na Jamajce
Najważniejszym miejscem dla fanów jest Muzeum Boba Marleya przy 56 Hope Road w Kingston, urządzone w domu, w którym muzyk mieszkał i nagrywał; otworzyła je 11 maja 1986 roku Rita Marley, wdowa po artyście. Sprawdź godziny i ceny biletów na oficjalnej stronie muzeum – w źródłach, z których korzystaliśmy, ich nie podano. Drugim punktem pielgrzymek jest wioska Nine Mile w górach parafii St Ann, gdzie Marley się urodził i został pochowany. Muzykę na żywo najłatwiej usłyszeć w klubach i barach Kingston, Negril i Montego Bay. Więcej o wyspie przeczytasz w przewodniku Jamajka: reggae, plaże i Góry Błękitne, a płyty, koszulki i inne gadżety z wizerunkiem Marleya znajdziesz wśród pamiątek z Jamajki.
Jamajka | Bob Marley (Bob Marley 7 by Themeplus na licencji CC BY-SA 2.0)
Najczęstsze pytania o reggae na Jamajce
Gdzie na Jamajce jest muzeum Boba Marleya?
Muzeum mieści się przy 56 Hope Road w Kingston, w dawnym domu artysty i siedzibie wytwórni Tuff Gong. Otwarto je 11 maja 1986 roku.
Gdzie urodził się i został pochowany Bob Marley?
Bob Marley urodził się 6 lutego 1945 roku w Nine Mile w parafii St Ann i tam został pochowany po śmierci w 1981 roku.
Kiedy odbywa się festiwal Reggae Sumfest?
Reggae Sumfest odbywa się co roku w lipcu w Montego Bay. W 2026 roku, po zniszczeniach spowodowanych przez huragan Melissa, festiwal odbył się jednorazowo 18 lipca w Plantation Cove w parafii St Ann.