Fort Lovrijenac – dubrownicki Gibraltar

Fort Lovrijenac (twierdza św. Wawrzyńca) to potężna twierdza wzniesiona na 37-metrowej skale tuż za zachodnimi murami Dubrownika, nazywana „dubrownickim Gibraltarem”. Według tradycji zbudowano ją w XI w. w zaledwie trzy miesiące, by uprzedzić Wenecjan, a dziś jest jednym z symboli miasta i sceną Letniego Festiwalu Dubrownika, na której od lat gra się „Hamleta”.

Potężna, kamienna budowla, niegdyś tak trudna do zdobycia, jest dziś chętnie forsowana przez tłumy turystów.

Chorwacja | Widok na Fort Lovrijenac z murów miejskich (Fort Lovrijenac (early 16th century) seen from atop the city walls of Dubrovnik (2) by Richard Mortel, Wikimedia Commons, na licencji CC BY 2.0)

Fort zbudowany został na ogromnej, 37-metrowej skale ze zjawiskowym widokiem na morze. Pierwszą i najważniejszą funkcją twierdzy była obrona zachodniej części miasta zarówno przed atakiem z lądu, jak i z morza.

Legenda o budowie fortu Lovrijenac

Według legendy, w XI wieku Wenecjanie planowali wybudować swoją fortecę na wielkiej skale w celu zdobycia Dubrownika. Kiedy jednak mieszkańcy dowiedzieli się o tych planach, zmobilizowali się i przystąpili do budowy fortu w tym samym miejscu. Wenecjanie pewni swojego sukcesu, wyruszyli w podróż z wojskiem i wszystkimi potrzebnymi materiałami do budowy fortu. Po przybyciu na miejsce uświadomili sobie jednak, że ich plan nie ma szans powodzenia.

Fort Lovrijenac został wybudowany w zaledwie 3 miesiące, przede wszystkim dzięki dużemu zaangażowaniu mieszkańców Dubrownika. Kronikarze datują jego powstanie na 1018 lub 1038 r., choć pierwsza pewna wzmianka w dokumentach pochodzi z 1301 r. W XV i XVI wieku twierdza wielokrotnie była przebudowywana.

Konstrukcja fortu Lovrijenac

Twierdza wybudowana została na planie trójkąta, z białego kamienia, i ma trzy tarasy. W jej wnętrzu mieści się kaplica św. Wawrzyńca, od którego fort wziął nazwę. Grubość ścian od strony morza wynosi aż 12 m, natomiast od strony miasta – około 60 cm. Do fortu prowadzą dwa zwodzone mosty. Nad jedną z bram widnieje napis: „Non Bene Pro Toto Libertas Venditur Auro”, czyli „Wolność nie może być sprzedana za wszystkie skarby świata”.

Chorwacja | Mury miejskie (city walls by Jennifer Boyer na licencji CC BY 2.0)

Fortecy broniło 10 wielkich armat. Największą z nich jest tzw. „Guster”. Ta przepięknie zdobiona armata wykonana została w 1537 roku przez Ivana Rabljanina, jednak nigdy nie została wystrzelona.

Dlaczego w forcie Lovrijenac gra się „Hamleta”?

Dziedziniec fortu służy jako scena podczas Letniego Festiwalu Dubrownika, który odbywa się co roku od 10 lipca do 25 sierpnia (festiwal założono w 1950 r.). „Hamleta” wystawiono tu po raz pierwszy w 1952 r. w reżyserii Marka Foteza, a inscenizacja w tych murach stała się symbolem festiwalu. W latach 2017–2018 na scenie fortu grano też „Sen nocy letniej”.

Lovrijenac w „Grze o tron” i „Knightfall”

Twierdza posłużyła też za plener filmowy. W „Grze o tron” zagrała Czerwoną Twierdzę w Królewskiej Przystani. W serialu „Knightfall” (History, dwa sezony: 2017–2018 i 2019) mury Dubrownika i fort Lovrijenac udawały oblężoną Akkę – zdjęcia w Dubrowniku nakręcono w ostatnim tygodniu czerwca 2016 r. Więcej takich miejsc opisujemy w tekście Śladami serialu „Gra o tron” i w zestawieniu Filmy z Chorwacją w tle.

Jak zwiedzać fort Lovrijenac – praktyczne informacje

Do fortu dochodzi się od bramy Pile, a na samą górę prowadzą strome schody, więc warto mieć wygodne buty. Fort stoi na skale o wysokości 37 m, dlatego z tarasów widać zarówno zachodnie mury miasta, jak i otwarte morze. Twierdzą, podobnie jak murami miejskimi Dubrownika, zarządza Towarzystwo Przyjaciół Starożytności Dubrownika, które sprzedaje bilety online (shop.citywallsdubrovnik.hr) i w kasach. Bilet na mury miejskie obejmuje jednorazowe wejście do fortu Lovrijenac. Można też kupić osobny bilet tylko do fortu: dorosły dostaje z nim zniżkę przy zakupie biletu na mury, a dzieci do 18 lat wchodzą z nim na mury bezpłatnie (stan na październik 2026). Ceny zmieniają się co sezon, więc sprawdź je w oficjalnym sklepie przed wizytą.

Chorwacja | Fort Lovrijenac od strony morza (Fort Lovrijenac, Dubrovnik, Croatia by Eric Hossinger na licencji CC BY 2.0)

Najczęstsze pytania o fort Lovrijenac

Gdzie leży fort Lovrijenac i jak do niego dojść?

Fort stoi na skale tuż za zachodnimi murami Dubrownika, poza Starym Miastem. Dochodzi się do niego od bramy Pile, a na górę prowadzą strome schody.

Do kiedy działa Letni Festiwal Dubrownika w forcie Lovrijenac?

Festiwal trwa co roku od 10 lipca do 25 sierpnia. W forcie od 1952 r. wystawia się „Hamleta”, który stał się znakiem rozpoznawczym imprezy.

Czy fort Lovrijenac był w „Grze o tron”?

Tak, w serialu zagrał Czerwoną Twierdzę w Królewskiej Przystani. Pojawia się też w serialu „Knightfall”.