Katedra Wniebowzięcia NMP w Dubrowniku

Katedra Wniebowzięcia NMP, zwana Velika Gospa, to główna świątynia Dubrownika, wzniesiona w stylu barokowym w latach 1671–1713 po trzęsieniu ziemi z 1667 r., które zniszczyło wcześniejszą romańską katedrę. Najcenniejsze w niej są skarbiec z 161 numerowanymi obiektami, wśród nich relikwiami patrona miasta – św. Błażeja, oraz „Wniebowzięcie” przypisywane Tycjanowi w ołtarzu głównym. Świątynia stoi na starym mieście, kilka kroków od ulicy Stradun.

Chorwacja | Katedra Wniebowzięcia NMP w Dubrowniku (Cathedral by Son of Groucho na licencji CC BY 2.0)

Historia katedry Wniebowzięcia NMP w Dubrowniku

Barokowa katedra powstała w latach 1671–1713 (parafia katedralna podaje początek prac na 1672 r.), na miejscu romańskiej katedry z XII wieku, którą całkowicie zniszczyło trzęsienie ziemi w 1667 roku. Do czasu odbudowy funkcje katedry przejął kościół św. Błażeja. Według legendy poprzednia świątynia powstała z daru króla Anglii Ryszarda Lwie Serce, który w 1192 r. wracał z wyprawy krzyżowej i przeżył rozbicie statku niedaleko wyspy Lokrum. Sama parafia pisze ostrożnie, że poprzednia świątynia być może była darem Ryszarda.

Nową katedrę zaprojektował Andrea Buffalini z Urbino, a senat Republiki Dubrownickiej przyjął jego plany w 1671 roku. Prace prowadzili kolejno włoscy budowniczowie, m.in. Paolo Andreotti (1671–1674), a dokończył je miejscowy budowniczy Ilija Katičić. Budowę wspierał dyplomata Stjepan Gradić. Konsekracja odbyła się dopiero w 1832 roku.

Architektura

Świątynia ma plan łacińskiego krzyża z trzema nawami zwieńczonymi absydami oraz transeptem zwieńczonym barokową kopułą. Budowla mierzy ok. 41 m długości i 17 m szerokości. Katedra ucierpiała w pożarze w 1876 r. oraz w wielkanocnym trzęsieniu ziemi w 1979 r.; gruntowną renowację przeprowadzono w latach 1980–1986.

Skarbiec katedry w Dubrowniku

Skarbiec liczy 161 numerowanych obiektów, w tym liczne relikwiarze z relikwiami z XI–XVIII wieku. Wśród nich są relikwie patrona miasta św. Błażeja (kości ręki, nogi oraz czaszka), dary od różnych władców, naczynia sakralne datowane na XIII–XVIII wiek oraz cenne romańskie i bizantyjskie ikony, przedstawiające Matkę Boską z Dzieciątkiem (z XIII wieku).

Duża część przechowywanych w skarbcu przedmiotów uległa zniszczeniu w czasie trzęsienia ziemi, które nawiedziło Dubrownik w 1667 roku. Jednym z najcenniejszych, przechowywanych przedmiotów jest pochodzący z XI-XII wieku relikwiarz z czaszką św. Błażeja. Ma on formę złotej, bizantyjskiej korony, ozdobionej medalionami i kamieniami szlachetnymi.

„Wniebowzięcie” Tycjana – obraz w ołtarzu głównym

W ołtarzu głównym wisi XVI-wieczny obraz Wniebowzięcie Maryi, przypisywany Tycjanowi (Tiziano Vecellio) i datowany zwykle na ok. 1552 r. O patronie miasta i jego święcie przeczytasz w artykule Festiwal św. Błażeja – patrona Dubrownika.

Chorwacja | Wnętrze katedry (Dubrovnik Cathedral by NH53 na licencji CC BY 2.0)

Ołtarze w katedrze – św. Jana Nepomucena, Matki Bożej z Portu i Petilovrijenci

Uwagę zwracają trzy ołtarze. Pierwszy z nich to ołtarz św. Jana Nepomucena, wykonany z purpurowego marmuru. Na kolejnym – Ołtarzu Matki Bożej z Portu, można podziwiać kolekcję biżuterii z koralu – dary od marynarzy i ich rodzin, którzy modlili się o bezpieczeństwo na morzu. Ostatni ołtarz – Petilovrijenci, poświęcony jest trzem męczennikom z Czarnogóry, których kości spoczęły w Dubrowniku.

Katedra w Dubrowniku – informacje dla zwiedzających

Godziny otwarcia katedry i skarbca

Katedrę i skarbiec zwiedza się latem dłużej niż zimą, a w niedziele i święta później niż w dni powszednie. Parafia nie publikuje stałego grafiku w internecie, godziny zmieniają się co sezon, a w czasie nabożeństw zwiedzanie jest wstrzymywane, dlatego warto sprawdzić je na miejscu. Parafia katedralna (Ulica Damjana Jude 1) podaje numer telefonu 020/323-459, pod którym można zapytać o aktualny grafik.

Najczęstsze pytania o katedrę w Dubrowniku

Kiedy zbudowano katedrę w Dubrowniku?

Obecną barokową katedrę wzniesiono w latach 1671–1713, po trzęsieniu ziemi z 1667 r., które zniszczyło romańską poprzedniczkę. Projekt wykonał Andrea Buffalini, a budowę ukończył Ilija Katičić.

Co jest w skarbcu katedry w Dubrowniku?

Skarbiec liczy 161 numerowanych obiektów, m.in. relikwiarze, naczynia sakralne i ikony. Najcenniejszy jest bizantyjski relikwiarz z czaszką św. Błażeja w kształcie złotej korony, pochodzący z XI–XII w.

Czy w katedrze w Dubrowniku jest obraz Tycjana?

W ołtarzu głównym wisi „Wniebowzięcie Maryi” przypisywane Tycjanowi i datowane zwykle na ok. 1552 r.

Chorwacja | Katedra na tle zabudowy miejskiej (From the City Walls 5 by Son of Groucho na licencji CC BY 2.0)