Ulica Stradun w Dubrowniku – główna promenada

Stradun (Placa) to główna ulica i promenada Starego Miasta w Dubrowniku, licząca około 300 metrów i biegnąca od Bramy Pile na zachodzie do Bramy Ploče na wschodzie. Wyłożona wypolerowanymi wapiennymi płytami, z jednolitą barokową zabudową z XVII wieku, prowadzi obok najważniejszych zabytków miasta: Fontanny Onofria, klasztoru franciszkanów, kościoła św. Błażeja, Pałacu Sponza i Pałacu Rektorów.

Chorwacja | Widok na Dubrownik (Croatia by Glen Scarborough na licencji CC BY-SA 2.0)

Historia ulicy Stradun

Na miejscu dzisiejszej ulicy znajdował się bagnisty kanał, który oddzielał Raguzę od leśnej osady Dubrava. Teren ten zasypano w XIII wieku, a obie części połączyły się w jedno miasto, dziś otoczone murami miejskimi Dubrownika.

Dzisiejszy wygląd ulicy, wyłożonej wapiennymi płytami, powstał w większości po trzęsieniu ziemi z 1667 roku i pożarze, który wybuchł zaraz po nim. Republika Raguzy uchwaliła wówczas przepisy określające układ wszystkich nowych domów mieszkalnych: na parterze miały mieścić się sklepy z drzwiami i oknem pod jednym półkolistym łukiem, na piętrze część mieszkalna, a kuchnie – na poddaszu, żeby ogień nie rozprzestrzeniał się po budynku. Dlatego zabudowa ulicy jest jednolita, a domy mają podobną wysokość i fasady.

Co można zobaczyć na ulicy Stradun?

Przy ulicy znajduje się wiele ważnych historycznych budowli oraz zabytków architektury. Ulica jest bardzo popularną promenadą zarówno wśród miejscowych jak i turystów. Spacerując wzdłuż Stradun warto odwiedzić liczne sklepy oferujące oryginalne pamiątki oraz restauracje, gdzie posmakować można lokalnej, tradycyjnej kuchni. Warto wstąpić również do Vinoteki, gdzie sprzedawane są chorwackie wina, ale także oliwa i trufle. Corocznie na ulicy odbywa się procesja na cześć św. Błażeja (3 lutego), patrona miasta – więcej o niej w tekście Festiwal św. Błażeja – oraz obchody nadejścia Nowego Roku.

Wielka i Mała Fontanna Onofrio

Większa fontanna zlokalizowana jest w pobliżu Bramy Pile i Klasztoru Franciszkanów. Powstała w XV wieku (wodociąg z fontannami ukończono w 1438 roku) według projektu neapolitańskiego architekta i inżyniera Onofrio della Cava. Przedstawia 16 zamaskowanych twarzy. Mniejsza fontanna znajduje się na drugim końcu ulicy.

Chorwacja | Kościół św. Błażeja (Church of St Blaise Edit by Son of Groucho na licencji CC BY 2.0)

Klasztor Franciszkanów

Kompleks zabudowań klasztornych znajduje się na samym początku ulicy, na lewo od Bramy Pile. Budowę rozpoczęto w XIV wieku i trwała ona przez kolejne stulecia. Franciszkanie założyli tu w 1317 roku aptekę – trzecią najstarszą w Europie i najstarszą nieprzerwanie działającą. Na terenie klasztoru znajduje się również słynna biblioteka, posiadająca największe i najcenniejsze zbiory w całej Chorwacji.

Kościół św. Błażeja

Barokowa budowla z XVIII wieku stoi na wschodnim krańcu ulicy. Kościół powstał na miejscu zniszczonej przez trzęsienie ziemi romańskiej świątyni z XIV wieku. W jej wnętrzu można podziwiać, pochodzący z XV wieku, pozłacany pomnik św. Błażeja, który w ręku trzyma model miasta sprzed trzęsienia ziemi.

Chorwacja | Pałac Rektorów (Rector’s Palace by Alistair Young na licencji CC BY 2.0)

Pałac Rektorów

Gotycka budowla z XV wieku, wzniesiona po pożarze z 1435 roku. Pałac stanowił siedzibę władz i rektora Republiki Dubrownickiej. Na przestrzeni wieków wielokrotnie ulegał zniszczeniu: w 1463 roku wybuchł w nim proch, a trzęsienia ziemi w 1520 i 1667 roku wymusiły kolejne odbudowy. Kolejne odbudowy według projektów różnych architektów, sprawiły, że pierwotnie gotycka budowla nabrała elementów charakterystycznych dla renesansu i baroku. Obecnie pałac jest siedzibą działu historycznego Muzeum Dubrownika. Oglądać tu można zabytkowe meble, obrazy, monety, oryginalne klucze do bramy miejskiej czy dokumenty.

Pałac Sponza

Pałac znajduje się na wschodnim krańcu ulicy. Budowla powstała w latach 1516–1522 w stylu gotycko-renesansowym. W czasie Republiki ten pałac był siedzibą składu celnego oraz wielu urzędów państwowych. Znajdował się tu również bank, skarbiec oraz zbrojownia. Inne atrakcje miasta opisujemy w artykule 10 miejsc, które warto zobaczyć w Dubrowniku.

Chorwacja | Fontanna Onofrio (Croatia-01562 - Big Onofrio’s Fountain by Dennis Jarvis na licencji CC BY-SA 2.0)

Najczęstsze pytania

Jak długa jest ulica Stradun?

Stradun liczy około 300 metrów. Biegnie prosto przez całe Stare Miasto Dubrownika, od Bramy Pile na zachodzie do Bramy Ploče na wschodzie, więc spacer od jednego końca do drugiego zajmuje kilka minut, a ze zwiedzaniem zabytków – kilka godzin.

Co zobaczyć przy Stradunie?

Przy ulicy i na jej krańcach stoją Wielka i Mała Fontanna Onofria, klasztor franciszkanów z najstarszą nieprzerwanie działającą apteką w Europie, barokowy kościół św. Błażeja, Pałac Sponza oraz Pałac Rektorów z działem historycznym Muzeum Dubrownika.

Dlaczego wszystkie domy przy Stradunie wyglądają podobnie?

Po trzęsieniu ziemi w 1667 roku Republika Raguzy narzuciła jeden układ nowych domów. Dlatego mają zbliżoną wysokość i podobne fasady, a na parterze mieszczą się sklepy i lokale.