Symferopol - „pożyteczne miasto”

Symferopol to stolica Autonomicznej Republiki Krym i najważniejszy węzeł komunikacyjny półwyspu, założony pod obecną nazwą w 1784 r. nad rzeką Sałgir. Turystom służył jako baza wypadowa do Jałty, Bakczysaraju i na południowe wybrzeże, a sam kusi meczetem Kebir-Dżami z 1508 r., ruinami Neapolu Scytyjskiego i siedmioma muzeami.

Uwaga (stan na 2026): Krym jest okupowany przez Rosję od 2014 r. Wjazd na półwysep od strony Rosji jest według prawa Ukrainy nielegalny, a lotnisko w Symferopolu od 24 lutego 2022 r. nie obsługuje żadnych lotów. Informacje praktyczne w tekście opisują miasto sprzed wojny.

Ukraina | Widok na Symferopol (Simferopol, Cathedral of Peter and Paul by Vahe Martirosyan na licencji CC BY-SA 2.0)

Skąd wzięła się nazwa Symferopol?

Za autora nazwy miasta uważa się uczonego duchownego – Jewgienija Bułgarysa. Wywodzące się z greki określenie, dosłownie oznacza „miasto skupiające” lub tłumaczone mniej dosłownie – „pożyteczne miasto” (co znalazło późniejsze odzwierciedlenie w starym herbie miejskim ukazującym ul z pszczołami).

W roku 1784 feldmarszałek Grigorij Potiomkin oficjalnie nadał tę nazwę rozbudowującemu się miastu.

Gdzie leży Symferopol i jaki ma klimat?

Symferopol znajduje się w południowo-środkowej części Półwyspu Krymskiego nad brzegiem rzeki Sałgir.

Na obszarze miasta przenikają się dwie strefy klimatyczne: strefa klimatu wilgotnego subtropikalnego i wilgotnego kontynentalnego. Ma to oczywiście wpływ na panującą w tym regionie pogodę: w trakcie zimy pada sporo deszczu i śniegu, natomiast w lecie jest bardzo ciepło i wilgotno.

Najlepsze miesiące na zwiedzanie Symferopola to maj i czerwiec oraz wrzesień. Jest wówczas bardzo słonecznie, ale nie za gorąco.

Ukraina | Symferopol – kadry z życia miasta (Simferopol by Steve Haslam na licencji CC BY-SA 2.0)

Historia Symferopola

Historia Symferopola jest bardzo burzliwa i sięga zamierzchłych czasów.

Obszar miasta zamieszkany był już tysiące lat temu w paleolicie, czego dowodzą m. in. znaleziska archeologiczne z jaskini Czokurcza. Odkryto tam ślady ludzi pierwotnych, pochodzące sprzed 40-50 tys. lat.

Inne ślady archeologiczne i informacje historyczne świadczą o istnieniu w tym miejscu na przełomie III i IV wieku n.e. Neapolu Scytyjskiego.

Na przestrzeni dziejów Symferopol należał także do Tatarów (osada Akmescit), a później do Rosjan, którzy założyli obecne miasto w roku 1784.

Komunikacja – jak dotrzeć do Symferopola?

Przed 2014 r. do miasta można się było dostać samochodem, autobusem, pociągiem i samolotem z Ukrainy kontynentalnej. Lotnisko Symferopol od 24 lutego 2022 r. jest zamknięte dla ruchu (stan na 2026). Wciąż kursuje natomiast słynny trolejbus do Jałty – to najdłuższa linia trolejbusowa świata, licząca 86 km, a podróż trwa ok. 2,5 godziny i prowadzi przez przełęcz Angarską (752 m n.p.m.).

Ukraina | Podczas przechadzek po Symferopolu możemy odkryć wiele ciekawych miejsc (IMG_9325.CR2 by alexeyklyukin na licencji CC BY-SA 2.0)

Co zwiedzić w Symferopolu: muzea i Neapol Scytyjski

Choć Symferopol jest uroczym miastem, nie posiada zbyt wielu interesujących zabytków. Większość budynków jest ciekawa ze względów historycznych, a nie dzięki walorom artystycznym.

Symferopol to miasto idealne dla miłośników spacerów, do których zachęcają przede wszystkim wąskie, kręte uliczki z ładnymi kamienicami, czyli tzw. „Staryj Gorod”.

Podczas przechadzek po Symferopolu z pewnością natkniemy się na któryś z licznie tu występujących pomników, np.: Ofiar Faszyzmu, II Wojny Światowej, Nieznanych Żołnierzy, Partyzantów, Bojowników Podziemia Krymu itp.

Warto odwiedzić także miejscowe muzea, których jest aż siedem:

• Muzeum Historii Miasta,
• Muzeum Regionalne,
• Muzeum Sztuki Krymskiej,
• Muzeum Etnograficzne (ze stałą wystawą „Mozaika kultur Krymu” ukazującą różnorodność ludów półwyspu),
• Muzeum Sztuki,
• Muzeum Archeologiczne,
• Muzeum Eliasza Selwińskiego (słynny poeta z pierwszej połowy XX wieku).

Ponadto w Symferopolu jest sześć teatrów. W lipcu niektóre z nich organizują przedstawienia na wolnym powietrzu, z kolei w sierpniu większość jest zwykle zamknięta.

W południowo-wschodniej części miasta znajduje się obecnie Rezerwat Historyczno-Archeologiczny „Neapol Scytyjski”. Wznoszą się tutaj ruiny dawnej stolicy państwa scytyjskiego, m. in. pozostałości murów obronnych i centralnej bramy miejskiej. Najlepiej zachowany jest grobowiec-mauzoleum z przełomu I i II w.

Z pobliskiego wzniesienia rozciąga się wspaniała panorama miasta.

Ukraina | Park Gagarina, Symferopol (Gagarin Park, by Dmitry Karyshev na licencji CC BY 2.0)

Kebir-Dżami, sobory i kenesa – świątynie Symferopola

Jednym z najciekawszych budynków Symferopola jest meczet Kebir-Dżami z 1508 r., wzniesiony na cześć chana Mengli Gireja – strzelisty biały minaret zwieńczony czarnym daszkiem widoczny jest już z daleka. Niestety z pierwotnej budowli pozostało niewiele – meczet był wielokrotnie niszczony i przebudowywany. Obecne skromne wnętrze meczetu zdobią pokaźne kryształowe żyrandole. Z minaretu muezin kilka razy dziennie nawołuje wiernych do wspólnej modlitwy.

Równie ciekawy jest Sobór Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Pierwszą, drewnianą cerkiew poświęcono w tym miejscu w 1806 r., a obecny murowany sobór zbudowano w latach 1866–1870. Wnętrze budowli zachwyca przepychem: na ścianach i barwnie pomalowanych łukach wiszą złote ikony, na sklepieniu zaś podziwiać można wspaniałe malowidła aniołów.

Miłośników architektury sakralnej zainteresuje także sobór katedralny Trójcy Świętej (1868 r.) z ciekawym ikonostasem.

Ciekawostką jest znajdująca się na ul. Karaimskaja Kenesa (lub Kienesa). Jest to karaimski dom modlitewny – jeden z nielicznych w Europie.

Jeśli zmęczyło nas zwiedzanie i szukamy odpoczynku, warto wybrać się do XVIII-wiecznego Parku Sałgirka, gdzie znajduje się zachwycający Dom Woroncowa, nazywany także Dworem Pallasa. Budynek utrzymany jest w stylu neogotyckim, a jego architekt – F. Elson wzorował się najprawdopodobniej na pałacu chanów z Bakczysaraju.

Podczas podróży po Krymie praktycznie nie sposób było ominąć Symferopola. Choć pierwszym wrażeniem, jakie wielu turystów odnosiło tuż po przyjeździe do tego miasta, nie był wcale zachwyt, a raczej zwrócenie uwagi na imponującą liczbę dworców, warto spędzić tu trochę czasu, pospacerować po ulicach starówki i spróbować odkryć wszelkie czarujące detale.

Najczęstsze pytania

Czy można teraz legalnie pojechać do Symferopola?

Krym jest okupowany przez Rosję od 2014 r. Według prawa Ukrainy wjazd na półwysep od strony Rosji jest nielegalny, a MSZ RP odradza wszelkie podróże w ten rejon. Legalny wjazd od strony Ukrainy kontynentalnej obecnie nie jest możliwy (stan na 2026).

Czy lotnisko w Symferopolu działa?

Nie. Od 24 lutego 2022 r. wszystkie loty na lotnisku Symferopol są zawieszone w związku z wojną. Wcześniej, od 2014 r., port obsługiwał wyłącznie połączenia z Rosją.

Czy trolejbus z Symferopola do Jałty nadal kursuje?

Tak, linia trolejbusowa Symferopol – Jałta długości 86 km nadal funkcjonuje. To najdłuższa linia trolejbusowa na świecie, a przejazd przez Góry Krymskie trwa około 2,5 godziny.

Co warto zobaczyć w Symferopolu?

Najciekawsze są meczet Kebir-Dżami z 1508 r., ruiny Neapolu Scytyjskiego, sobór św. Piotra i Pawła, karaimska kenesa, Park Sałgirka z Domem Woroncowa oraz miejskie muzea, m.in. Muzeum Etnograficzne.