Świątynia Oktawiana Augusta w Puli

Świątynia Oktawiana Augusta to jedna z najlepiej zachowanych rzymskich świątyń poza Italią. Stoi na dawnym Forum, dziś głównym placu starówki w Puli – mieście nazywanym „Chorwackim Rzymem” – a wzniesiono ją między 2 r. p.n.e. a 14 r. n.e., jeszcze za życia cesarza Augusta. Obecnie mieści niewielką wystawę antycznej rzeźby prowadzoną przez Muzeum Archeologiczne Istrii.

Chorwacja | Świątynia Augusta, Pula (Temple of Augustus by Jim Rhodes na licencji CC BY-ND 2.0)

Historia świątyni

Świątynia Oktawiana Augusta (chorw. Augustov hram) jest zaraz po Amfiteatrze najpopularniejszym zabytkiem w Puli. Ta niezwykle dobrze zachowana świątynia rzymska została zbudowana na cześć pierwszego cesarza rzymskiego, Augusta, i bogini Romy. Na architrawie do dziś widnieje inskrypcja ROMAE ET AVGVSTO CAESARI DIVI F PATRI PATRIAE.

Świątynia Augusta była częścią triady świątyń na północnym krańcu Forum – obok świątyni głównej i świątyni Diany, której tylna ściana przetrwała w murach dzisiejszego Pałacu Miejskiego.

Funkcje świątyni zmieniały się na przestrzeni lat. Była: świątynią pogańską, kościołem, magazynem, spichlerzem oraz muzeum kamiennych pomników.

Podczas II wojny światowej świątynię niemal całkowicie zniszczyła bomba zrzucona w czasie alianckiego nalotu – Wikipedia podaje rok 1944, a strona Muzeum Archeologicznego Istrii 1945. Odbudowano ją do pierwotnej formy, a prace zakończono w 1947 roku.

W marcu 2014 roku został odrestaurowany dach świątyni.

Jak wygląda Świątynia Augusta?

Świątynia Augusta jest w bardzo dobrym stanie. Stoi przy Pałacu Miejskim. Z przodu znajduje się przedsionek (pronaos) z sześcioma kolumnami w porządku korynckim. Z tyłu jest cella. Świątynię zdobią liczne płaskorzeźby przedstawiające liście, owoce, winorośl oraz ptaki.

Chorwacja | Świątynia Oktawiana Augusta jest dobrze zachowaną świątynią rzymską (Augustov hram, Pula (Croatia) - istok by Silverije, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 4.0)

Świątynia Augusta dziś

Świątynię możemy zwiedzać nie tylko z zewnątrz. W środku znajduje się wystawa antycznej rzeźby, w której podziwiać można ciekawe antyczne eksponaty – oddział Muzeum Archeologicznego Istrii. Do świątyni prowadzą wysokie schody, dlatego osoby z ograniczoną mobilnością nie wejdą do środka.

Oprócz zdjęć Świątyni Augusta do domu możemy przywieźć również pocztówki przedstawiające budowlę oraz ceramiczne albo gliniane figurki. Spacer po Forum warto połączyć z wizytą przy Łuku Sergiusza i w Amfiteatrze.

Rzymska Pula – co jeszcze zobaczyć obok świątyni?

Pula powstała jako rzymska kolonia w latach 46–45 p.n.e. za Juliusza Cezara, a po odbudowie, związanej z Julią, córką Oktawiana, nosiła długą nazwę Colonia Pietas Iulia Pola Pollentia Herculanea. Miasto leży na południowym krańcu półwyspu Istria i jest największym miastem Żupanii Istryjskiej – w 2021 r. liczyło 52 220 mieszkańców. Poza świątynią Augusta warto obejrzeć:

• Arenę – amfiteatr wznoszony od 27 r. p.n.e. do 68 r. n.e., należący do sześciu największych zachowanych rzymskich amfiteatrów na świecie,
• Łuk Sergiuszów – łuk triumfalny z I wieku p.n.e.,
• Bramę Herkulesa – I-wieczną bramę z wyrzeźbioną głową Herkulesa,
• Forum – plac, na którym stoi świątynia; w średniowieczu jego północno-zachodnią część zajął Pałac Komunalny z 1296 r., w którego mur włączono tylną ścianę świątyni Diany.

Na zwiedzanie wszystkich tych miejsc wystarczy jeden dzień, bo odległości w centrum są niewielkie.

Wymiary i architektura świątyni

Według strony muzeum ma ok. 17,65 m długości, 8,5 m szerokości i 13,17 m wysokości (inne źródła podają nieco inne wymiary, dlatego traktuj je orientacyjnie). Wnętrze składa się z dużej celli i mniejszego przedsionka z sześcioma kolumnami korynckimi. Pod koniec IV wieku budynek zaczęto wykorzystywać jako kościół, a później jako magazyn, archiwum i spichlerz.

Godziny otwarcia i bilety

Według Muzeum Archeologicznego Istrii (stan na 2026) świątynia jest otwarta w sezonie codziennie:

• kwiecień–czerwiec i wrzesień: 8.00–19.30,
• lipiec–sierpień: 8.00–21.00,
• październik: 8.00–19.00.

Bilet normalny kosztuje 2 €, ulgowy (studenci) 1 €. Poza sezonem godziny bywają ograniczone, więc warto je sprawdzić na stronie muzeum.

Chorwacja | Kolumny świątyni wykonane zostały w porządku korynckim (Temple of Augustus, Pula by John Lord na licencji CC BY 2.0)

Najczęstsze pytania

Gdzie w Puli stoi Świątynia Augusta?

Świątynia stoi na placu Forum, na starówce Puli, tuż obok Pałacu Miejskiego. To miejsce dawnego rzymskiego forum, kilka minut spacerem od Łuku Sergiusza i ok. 10–15 minut od Amfiteatru.

Ile kosztuje wejście do Świątyni Augusta?

Według Muzeum Archeologicznego Istrii bilet normalny kosztuje 2 €, a ulgowy dla studentów 1 € (stan na 2026). W sezonie świątynia jest otwarta codziennie od 8.00, latem nawet do 21.00.

Co jest w środku świątyni?

Wnętrze (cella) mieści niewielką wystawę antycznej rzeźby, prowadzoną przez Muzeum Archeologiczne Istrii. Zwiedzanie zajmuje zwykle kilkanaście minut, a do środka prowadzą wysokie schody.