Pula – „chorwacki Rzym”. Co zobaczyć w Puli

Pula to największe miasto półwyspu Istria (ok. 52 tys. mieszkańców według spisu z 2021 r.), położone nad Adriatykiem na jego południowym krańcu. Nazywa się ją „chorwackim Rzymem”, bo zachowała wyjątkowo dużo zabytków antycznych – przede wszystkim jeden z najlepiej zachowanych amfiteatrów rzymskich na świecie, a także świątynię Augusta i Łuk Sergiusza. Do miasta łatwo dotrzeć: pod Pulą działa międzynarodowe lotnisko z połączeniami tanich linii.

Chorwacja | Pula z lotu ptaka (pula_2 by Mario Fajt na licencji CC BY 2.0)

Położenie Puli

Pula położona jest w południowej części Istrii na siedmiu wzgórzach (i tu mamy pierwszą analogię do Wiecznego Miasta Rzymu): Zaro, Kaštel, Arena, Pra Grande, Mondipola, Sv. Martin oraz Opatija sv. Mihovila. Zatokę, w której ulokowane jest miasto zamykają dwie wyspy: Kozad i Sv. Jerolim.

Pulę charakteryzuje klimat śródziemnomorski. Średnia temperatura latem oscyluje tu w granicach 24-25 stopni Celsjusza, zimą natomiast wynosi około 6 stopni Celsjusza.

Historia miasta

Pierwszymi mieszkańcami terenów dzisiejszej Puli byli najprawdopodobniej Ilirowie (od V w. p.n.e.), a później Rzymianie (od II w. p.n.e.).

Około 46–45 r. p.n.e., za czasów Juliusza Cezara, Pula otrzymała status kolonii rzymskiej; po wojnie domowej odbudowano ją jako Colonia Pietas Iulia Pola. Miasto pełniło funkcję ważnego ośrodka administracyjnego oraz handlowego Imperium – w czasach rzymskich przeżyło swój okres świetności.

W V w. Pula cieszyła się zaszczytną rangą biskupstwa. W następnych latach przeszła w ręce barbarzyńców, by później odrodzić się na nowo pod panowaniem Bizancjum.

Jak łatwo zauważyć nawet przy tak krótkim przeglądzie historii miasta, Pula – podobnie jak inne miejscowości nad Adriatykiem – na przestrzeni swych dziejów przechodziła z rąk do rąk.

Po II wojnie światowej miasto znalazło się w granicach Jugosławii, a dopiero po jej rozpadzie stało się częścią Chorwacji.

Chorwacja | Rynek Główny (pula_13 by Mario Fajt na licencji CC BY 2.0)

Atrakcje i zabytki

Miasto od lat cieszy się niezwykłą popularnością wśród turystów. Każdego roku przybywają tu liczni goście z całego świata.

Główną atrakcją miasta jest wspaniały amfiteatr rzymski (po Koloseum w Rzymie i amfiteatrze w Al-Dżamm – najlepiej zachowana budowla tego typu), wzniesiony w I w. n.e. za panowania cesarza Wespazjana. Budowla początkowo stanowiła tradycyjne rzymskie centrum rozrywki, później zaś stała się miejscem tortur chrześcijan. W V w. n.e. obiekt przeznaczono na cele handlowe. Obecnie na terenie tego monumentalnego, eliptycznego gmachu odbywają się koncerty, pokazy filmowe oraz przedstawienia operowe.

Centrum miasta stanowi rynek główny. Znajduje się on w tym samym miejscu, co starożytne forum. Mieści się tu wiele restauracji oraz urokliwych kawiarenek.

Chorwacja | Amfiteatr w Puli (pula_26 by Mario Fajt na licencji CC BY 2.0)

Inne warte uwagi miejsca i zabytki Puli

• Świątynia Augusta – antyczna świątynia przy dawnym forum,
• Łuk Sergiusza – rzymski łuk triumfalny z I w. p.n.e.,
• katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z zachowanymi wczesnochrześcijańskimi mozaikami oraz XVII-wieczną dzwonnicą,
• Muzeum Archeologiczne Istrii,
• Muzeum Historyczne Istrii,
• Mały teatr rzymski.

Z dziećmi warto zajrzeć do Akwarium w Puli, a na plażowanie i dziką przyrodę wybrać się na przylądek Kamenjak na południe od miasta. Wody wokół Puli odwiedza czasem mniszka śródziemnomorska, jedna z najrzadszych fok świata – jej historię opisujemy w tekście o Adrianie z Puli.

Najczęstsze pytania

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie Puli?

Na najważniejsze zabytki – amfiteatr, forum ze świątynią Augusta, Łuk Sergiusza i katedrę – wystarczy jeden pełny dzień, bo leżą blisko siebie. Z muzeami, akwarium i wycieczką na Kamenjak warto zaplanować dwa–trzy dni.

Jak dojechać do Puli?

Samolotem – na lotnisko Pula, położone na północny wschód od miasta, latają m.in. tanie linie Ryanair i easyJet. Samochodem Pulę łatwo połączyć z objazdem całej Istrii.

Dlaczego Pula nazywana jest „chorwackim Rzymem”?

Podobnie jak Rzym leży na siedmiu wzgórzach i zachowała wyjątkowo wiele budowli rzymskich, w tym amfiteatr z I w. n.e., w którym do dziś odbywają się koncerty i pokazy filmowe.