Katedra Świętego Dujama w Splicie
Opublikowano:
Aktualizacja:
Katedra św. Dujama (Duje) w Splicie, formalnie kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, to jedna z najstarszych katedr na świecie: powstała w VII w. w ośmiokątnym mauzoleum cesarza Dioklecjana, wewnątrz jego pałacu. Nosi imię patrona miasta, a jej 57-metrowa romańsko-gotycka dzwonnica jest symbolem Splitu. To jedno z miejsc najczęściej odwiedzanych przez turystów w mieście.
Historia katedry św. Dujama – od mauzoleum do świątyni
Katedra powstała w miejscu pochodzącego z IV wieku mauzoleum cesarza Dioklecjana, który znany był z zaciekłych prześladowań chrześcijan. W VII wieku z mauzoleum usunięto ciało cesarza, a budowlę przekształcono w chrześcijańską katedrę.
Katedra zachowała pierwotny ośmiokątny kształt mauzoleum z otaczającymi go 24 kolumnami. Wnętrze katedry ma plan koła z czterema półokrągłymi i czterema prostokątnymi niszami. Z czasów Dioklecjana zachowały się także korynckie kolumny i fryz przedstawiający cesarza z żoną. W 1214 r. świątynia otrzymała rzeźbione odrzwia z orzecha włoskiego – dzieło Andriji Buvina. Ozdabiają je sceny z życia Chrystusa. W XVII wieku do wschodniego boku katedry dobudowano prezbiterium, burząc jej wschodnią ścianę i łącząc oba pomieszczenia.
Dzwonnica katedry w Splicie – 57 metrów nad starówką
Romańska wieża ma wysokość 57 metrów i stanowi wizytówkę miasta. Jej budowę rozpoczęto w XIII wieku i trwała ona blisko 3 wieki, do połowy XVI w., stąd połączenie stylu romańskiego z gotyckim. U podnóża wieży zauważyć można dwa kamienne posągi lwów. Ze szczytu dzwonnicy, na który dostać się można schodami, rozpościera się przepiękny widok na miasto i Pałac Dioklecjana.
Ołtarze św. Dujama i św. Anastazego w katedrze
Wewnątrz katedry podziwiać można wspaniale dekorowane ołtarze. Po prawej stronie znajduje się ołtarz poświęcony św. Duje, patronowi miasta i biskupowi pobliskiej Salony (dzisiejszy Solin), który zginął śmiercią męczeńską w czasie prześladowań chrześcijan, za panowania Dioklecjana. Sklepienie powyżej ołtarza zdobią późnogotyckie freski, przedstawiające czterech ewangelistów.
Chorwacja | Romański kamienny lew i rzeźby świętych u podstawy dzwonnicy katedry św. Dujama (Croatia-01259 - Romance Lion by Dennis Jarvis na licencji CC BY-SA 2.0)
Lewy ołtarz, poświęcony drugiemu patronowi i męczennikowi – św. Anastazemu, pochodzi z XV wieku i jest dziełem chorwackiego architekta Juraja Dalmatinca. Sarkofag św. Anastazego zdobi imponujący relief, przedstawiający Biczowanie Chrystusa.
Relikwie św. Dujama od 1770 r. (czyli od XVIII wieku) przechowywane są w ołtarzu w północnej niszy, dziele weneckiego rzeźbiarza Giovanniego Marii Morlaitera.
Skarbiec katedry w Splicie – co w nim zobaczyć?
Wewnątrz katedry, w zakrystii, znajduje się udostępniony zwiedzającym katedralny skarbiec. Znaleźć w nim można wiele bezcennych eksponatów sakralnych, jak naczynia liturgiczne ze srebra i złota, rękopisy i starodruki, szaty liturgiczne, ikony oraz liczne relikwiarze.
Katedra św. Dujama – adres, godziny otwarcia i bilety
Adres: Ulica Kraj Svetog Duje 5
Godziny otwarcia dla zwiedzających: zmieniają się sezonowo – latem zespół katedralny jest otwarty najdłużej, poza sezonem krócej, a w czasie mszy zwiedzanie jest wstrzymywane. Aktualne godziny sprawdzisz w kasie przy katedrze albo w centrum informacji turystycznej Splitu na Perystylu.
Bilety: kupuje się je w kasie przy katedrze – osobno lub w pakietach obejmujących katedrę, dzwonnicę, skarbiec, kryptę i baptysterium. Od 2023 r. ceny podawane są w euro; aktualne stawki warto sprawdzić na miejscu.
Katedra leży w sercu Pałacu Dioklecjana, więc warto połączyć jej zwiedzanie z wizytą w muzeach Splitu.
Najczęstsze pytania o katedrę św. Dujama
Dlaczego katedra w Splicie ma ośmiokątny kształt?
Katedra św. Dujama powstała w VII w. w mauzoleum cesarza Dioklecjana, zbudowanym na planie ośmiokąta. Świątynia zachowała pierwotny kształt budowli z 24 kolumnami, a w XVII w. od wschodu dobudowano do niej prezbiterium.
Czy można wejść na dzwonnicę katedry?
Tak, na szczyt 57-metrowej dzwonnicy prowadzą schody. Z góry rozciąga się widok na Pałac Dioklecjana, stare miasto i port. Bilet na wieżę kupuje się w kasie przy katedrze, osobno lub w pakiecie z innymi częściami zespołu katedralnego.
Gdzie spoczywają relikwie św. Dujama?
Relikwie patrona Splitu spoczywają od 1770 r. w barokowym ołtarzu w północnej niszy katedry, wykonanym przez weneckiego rzeźbiarza Giovanniego Marię Morlaitera. Po przeciwnej stronie znajduje się ołtarz św. Anastazego autorstwa Juraja Dalmatinca.