Stari Grad w Varaždinie – zamek i Muzeum Miejskie

Stari Grad (Stare Miasto) to gotycko-renesansowa twierdza w północnej części historycznego centrum Varaždinu i jeden z najcenniejszych zabytków Chorwacji. Wzmiankowana już w XII wieku, dziś mieści główną siedzibę Muzeum Miejskiego (Gradski muzej Varaždin), otwartego dla zwiedzających w 1925 roku.

Chorwacja | Stari Grad (Varazdin 140 by János Korom Dr. >18 Million views na licencji CC BY-SA 2.0)

Historia twierdzy Stari Grad w Varaždinie

Stari Grad znajduje się w północnej części historycznego centrum Varaždinu. Twierdza oddzielona była od miasta ziemnymi wałami i fosą wypełnioną wodą – to typ warowni wodnej (niem. Wasserburg). Budowę murów z okrągłymi basztami rozpoczął Ivan Ungnad niedługo przed 1544 rokiem.

Wewnątrz Starego Miasta znajduje się zjawiskowy, renesansowy pałac. Na przestrzeni lat pałac miał wielu właścicieli, którzy dostosowywali jego wnętrze do własnych potrzeb.

Pod koniec XIV wieku twierdza przeszła w ręce hrabiów Celje, którzy przebudowali ją w stylu gotyckim. Wśród kolejnych właścicieli byli m.in. Jan Vitovec, Jan Korwin (chorw. Ivaniš Korvin) i Jerzy Brandenburski. W XVI wieku, za czasów Ivana Ungnada, zamek zamieniono w renesansową fortecę, a pod koniec tego stulecia na stałe objęła go rodzina Erdődy – jej przedstawicielem był m.in. ban Tomo Bakač Erdődy, który w 1593 roku pokonał Turków pod Siskiem. Rodzina Erdődy pozostała właścicielem twierdzy aż do lat 20. XX wieku.

Chorwacja | Biały budynek i baszty twierdzy Stari Grad w Varaždinie (Varaždin Stari Grad by Tony Bowden na licencji CC BY-SA 2.0)

Muzeum Miejskie w Varaždinie – co zobaczyć w środku?

W 1925 roku obiekt został przekształcony w muzeum miejskie – Gradski muzej, formalnie otwarte dla zwiedzających 16 listopada 1925 roku. Zobaczymy tu wiele obrazów oraz historycznych eksponatów. Muzeum dzieli się na kilka działów, które rozmieszczone są w kilku zabytkowych budynkach miasta.

W 1994 roku Muzeum Miejskie w Varaždinie jako pierwsze chorwackie muzeum otrzymało nominację Europejskiego Forum Muzealnego do nagrody Europejskiego Muzeum Roku.

Według strony muzeum placówka ma sześć działów: archeologiczny, historyczny, kulturowo-historyczny, etnograficzny, entomologiczny oraz galerię dawnych i współczesnych mistrzów. Ekspozycje stałe znajdują się nie tylko w Starym Mieście, ale też w innych zabytkowych budynkach, m.in. w pałacu Herzerów i pałacu Sermage. Muzeum organizuje poza tym koncerty, przedstawienia teatralne i inne wydarzenia kulturalne, więc przed wizytą warto zajrzeć w jego kalendarz.

Adres i godziny otwarcia Stari Grad w Varaždinie

Muzeum mieści się przy ul. Šetalište Josipa Jurja Strossmayera 3. Stare Miasto można zwiedzać (stan na 2026, według strony muzeum):

• od wtorku do piątku: 9.00–17.00;
• w soboty i niedziele: 9.00–13.00;
• w poniedziałki i święta obiekt jest zamknięty.

Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny i ceny biletów na stronie Gradski muzej Varaždin. Spacer po zamku i jego wałach dobrze połączyć ze zwiedzaniem barokowej starówki, a z Varaždinu blisko też do innej warowni północnej Chorwacji – zamku Veliki Tabor.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Stari Grad?

Twierdza stoi na północnym skraju historycznego centrum Varaždinu, kilka minut spacerem od głównego placu. Otaczają ją zielone wały ziemne, dawniej wzmocnione fosą.

Co można zobaczyć w Starym Mieście w Varaždinie?

Wewnątrz twierdzy działa główna siedziba Muzeum Miejskiego Varaždinu. Zwiedzający oglądają renesansowy pałac, obrazy, meble i eksponaty historyczne, a z zewnątrz – białe baszty z czerwonymi dachami i dziedziniec z krużgankami.

Kiedy muzeum w Stari Grad jest zamknięte?

W poniedziałki i w święta. W pozostałe dni muzeum jest otwarte od wtorku do piątku w godz. 9–17, a w weekendy w godz. 9–13 (stan na 2026).

Kto przebudował Stari Grad w renesansową fortecę?

Przebudowę prowadził w XVI wieku Ivan Ungnad, który kilka lat przed 1544 r. rozpoczął budowę murów z okrągłymi basztami, ziemnych wałów i fosy z wodą. Pod koniec tego stulecia twierdzę objęła na stałe rodzina Erdődy.

Czy muzeum ma oddziały poza twierdzą?

Tak. Ekspozycje stałe znajdują się także w innych zabytkowych budynkach Varaždinu, m.in. w pałacu Herzerów i pałacu Sermage (stan na 2026).