Flaga i godło Cypru
Opublikowano:
Aktualizacja:
Flaga Cypru jest biała, z miedzianym konturem wyspy i dwiema zielonymi gałązkami oliwnymi – symbolem pokoju między Grekami i Turkami cypryjskimi. Przyjęto ją 16 sierpnia 1960 r., a zaprojektował ją turecko-cypryjski artysta İsmet Güney, autor także herbu z gołębiem. Od tureckiej inwazji 20 lipca 1974 r. Republika Cypryjska kontroluje de facto tylko południową część wyspy, a na północy, w nieuznawanej przez społeczność międzynarodową (poza Turcją) Tureckiej Republice Cypru Północnego, używa się innych symboli.
Cypr | Flaga Cypru (Cyprus flag by Leonid Mamchenkov na licencji CC BY 2.0)
Flaga Republiki Cypryjskiej
Flaga jest białym prostokątem o proporcji boków 2:3 (od 2006 r., wcześniej 3:5) z wizerunkiem wyspy w kolorze, który przypomina barwę miedzi. Ten metal został odkryty na Cyprze ok. 3000 lat p.n.e. i od niego pochodzi nazwa wyspy (cuprum = miedź). Pod sylwetką wyspy na fladze znajdują się dwie gałązki oliwne. Symbolizują one dwie grupy etniczne na Cyprze i ich pokojowe współistnienie.
Zgodnie z konstytucją z 1960 roku, flaga nowego niepodległego państwa miała zostać wybrana wspólnie przez prezydenta i wiceprezydenta republiki i być neutralna w kolorze i wzorze, to znaczy nie przypominać ani greckiej, ani tureckiej flagi. Wybrany w ramach konkursu projekt jest autorstwa turecko-cypryjskiego artysty İsmet Vehit Güney (1932–2009). Za zwycięstwo w konkursie Güney otrzymał od ówczesnego prezydenta Cypru, arcybiskupa Makariosa, nagrodę wysokości 500 funtów cypryjskich.
Przez kilka miesięcy (od kwietnia do sierpnia 1960) był w użyciu lekko zmodyfikowany wzór flagi: złoty zarys wyspy o wypełnieniu w kolorze białym.
Wśród Greków w Republice Cypryjskiej rozpowszechniona jest flaga z białym krzyżem na błękitnym polu. W centrum krzyża widnieje złoty wizerunek wyspy. Ta flaga nie posiada żadnego oficjalnego statusu.
Krótka historia
Szersze tło wydarzeń opisujemy w kalendarium dziejów Cypru. W roku 1878 Cypr dostał się pod kontrolę brytyjską. Kolonia otrzymała w 1881 r. własną flagę: „Blue Ensign” z emblematem Cypru, przedstawiającym na białej tarczy litery C.H.C. (Cyprus High Commissioner).
W roku 1905 Cypr otrzymał od króla Edwarda VII nowy znak: dwa czerwone heraldyczne lwy na białym tle. Były one symbolem angielskiego króla Ryszarda I, który zdobył wyspę w 1191 r. Nowy emblemat wprowadzono najpierw na flagę Zjednoczonego Królestwa (Union Jack), a na flagę brytyjską Blue Ensign dopiero w 1922 r., ale już bez białej tarczy. Ta pojawiła się znowu na fladze Red Ensign (flaga brytyjskiej floty handlowej), aby wyróżnić z tła czerwone lwy.
Cypr | Znajdujący się na fladze wizerunek wyspy ma złotawy kolor, nawiązujący do miedzi – metalu, który w starożytności stanowił istotne bogactwo Cypru (stąd nazwa kraju, z łac. cuprum = miedź) (Cyprus flag by Leonid Mamchenkov, Wikimedia Commons, na licencji CC BY 2.0)
Po tureckiej inwazji na Cypr latem 1974 roku została proklamowana 18.11.1983 r. Turecka Republika Cypru Północnego, która dotychczas nie jest uznawana przez społeczność międzynarodową (z wyjątkiem Turcji). Od 1984 r. używana jest na tym obszarze flaga TRCP (o praktycznej stronie wizyty na północy piszemy w artykule Podróż na Cypr Północny). Od 1983 do 1984 roku flaga Cypru Północnego miała odwrócone kolory w porównaniu z dzisiejszą. Nieoficjalnie używana jest też flaga Turcji.
Bazy wojskowe w Akrotiri i Dekelia stanowią brytyjskie terytoria zamorskie i jako flagi używają Union Jack. Na mocy porozumienia Wielkiej Brytanii z Grecją i Turcją, bazy pozostają własnością Wielkiej Brytanii również po utworzeniu Republiki Cypryjskiej.
Plan Annana pokojowego zjednoczenia Cypru przewidywał też nową flagę Zjednoczonej Republiki Cypru. Składała się ona z poziomych pasów w kolorach: błękitny-biały-złoty (miedziany)-biały-czerwony. Pasy błękitny i czerwony były pięć razy szersze niż biały, a pas miedziany zajmował połowę szerokości flagi. Kolor niebieski symbolizuje ludność grecką, czerwony – turecką, a miedziany jest symbolem wyspy. Flaga została wybrana z setek propozycji zgłoszonych w międzynarodowym konkursie. W referendum społeczność grecka odrzuciła jednak możliwość zjednoczenia podzielonej wyspy na proponowanych warunkach.
Cypr | Pod sylwetką wyspy na fladze znajdują się dwie gałązki oliwne, symbolizujące dwie grupy etniczne na Cyprze (Greków i Turków) i ich pokojowe współistnienie (Flag of Cyprus (16-9) by Cloudcounter, Wikimedia Commons, na licencji CC0 1.0)
Herb Republiki Cypryjskiej
Herb Republiki Cypryjskiej przedstawia białego gołębia na żółtej tarczy z zieloną gałązką oliwną w dziobie. Pod gołębiem widnieje liczba 1960 w kolorze czarnym. Wokół tarczy wije się dwuczęściowy zielony, laurowy wieniec.
Ciepły odcień koloru żółtego symbolizuje bogate niegdyś złoża miedzi na wyspie, dwie gałęzie oliwne oznaczają dwie społeczności na Cyprze, a gołąb jest symbolem pokoju. Projekt jest autorstwa turecko-cypryjskiego artysty İsmeta Vehita Güneya, który zaprojektował również cypryjską flagę. O innych znakach rozpoznawczych wyspy piszemy w artykule Symbole Cypru. Bezpośrednio po uzyskaniu niepodległości w 1960 roku, prezydent republiki, arcybiskup Makarios, poprosił wiceprezydenta Fazil Küçük o przygotowanie projektu symboli narodowych. Küçük zlecił opracowanie projektu zaprzyjaźnionemu nauczycielowi İsmet Güney, który to projekt został rzeczywiście ostatecznie przyjęty. Obecnie ten herb jest de facto symbolem tylko Republiki Cypryjskiej.
Cypr | Flagi greckie i cypryjskie zdobiące ulice Limassol (Flags by Leonid Mamchenkov na licencji CC BY 2.0)
Herb Tureckiej Republiki Cypru Północnego
Na obszarze Tureckiej Republiki Cypru Północnego funkcjonuje emblemat wzorowany na projekcie İsmet Güney. Jego dzisiejsza forma została ustalona 27.03.2007 r.
Na złotej tarczy znajduje się wzlatujący pionowo w górę, zwrócony w lewo, srebrny gołąb z gałązką oliwną w dziobie. Zielony wieniec laurowy obejmuje tarczę, nad którą leży półksiężyc i gwiazda. Między tarczą i półksiężycem widnieje liczba 1983 (rok proklamowania TRCP).
Wzlatujący gołąb symbolizuje otwarcie na świat społeczeństwa cypryjskiego i jego ciągłe dążenie do postępu. Tarcza przypomina herb Imperium Osmańskiego. Na gałązce oliwnej znajduje się pięć oliwek, które symbolizują pięć dystryktów istniejących w TRCP w chwili ustalania herbu (Lefkoşa, Girne, Gazimağusa, Güzelyurt, İskele), zaś sama gałązka przedstawia pragnienie Turków cypryjskich do życia w pokoju. Wieniec laurowy jest symbolem kultury wyspy, używany jest w tradycyjnych obrzędach, występuje też w legendach Cypru. Sierp księżyca i gwiazda symbolizują społeczność Turków cypryjskich.
Najczęstsze pytania o flagę Cypru
Co oznacza flaga Cypru?
Miedziany kontur wyspy nawiązuje do miedzi, od której pochodzi nazwa Cypru, a dwie gałązki oliwne symbolizują pokojowe współistnienie Greków i Turków cypryjskich. Biel flagi ma być neutralna.
Kto zaprojektował flagę Cypru?
Turecko-cypryjski artysta İsmet Vehit Güney (1932–2009), który zaprojektował też herb z gołębiem. Flagę przyjęto 16 sierpnia 1960 r.
Jakiej flagi używa się na północy wyspy?
W nieuznawanej Tureckiej Republice Cypru Północnego używa się od 1984 r. własnej flagi TRCP; nieoficjalnie widuje się też flagę Turcji.