Oaza Ad-Dachila: Dakhla, Al-Qasr i zabytki
Opublikowano:
Aktualizacja:
Oaza Ad-Dachila, znana też jako Oaza Dakhla, to jedna z oaz egipskiej Pustyni Zachodniej, położona ok. 350 km na zachód od doliny Nilu, między oazami Farafra i Charga (Kharga). Słynie z gorących źródeł, gajów palmowych i tradycyjnej zabudowy z cegły mułowej, której najlepszym przykładem jest średniowieczne miasto Al-Qasr. Najważniejsze zabytki to rzymska świątynia Deir el-Hagar i malowane grobowce Muzawaka.
Egipt | Widok na Oazę Ad-Dachila (Dakhla Oasis, Egypt (2007-05-200) by Vyacheslav Argenberg na licencji CC BY 2.0)
Najważniejsze informacje
Oaza Ad-Dachila, nazywana przez miejscowych również Oazą Wewnętrzną, znajduje się pomiędzy oazami Farafra i Kharga, w muhafazie Nowa Dolina, na Pustyni Zachodniej (stanowiącej fragment Pustyni Libijskiej). Jest jedną z najgęściej zaludnionych oaz egipskich; w 2002 r. mieszkało tu ok. 75 tysięcy osób. Odległość od oazy do doliny Nilu wynosi ok. 350 km.
W obrębie oazy uprawia się przede wszystkim palmy daktylowe (więcej o nich w artykule o egipskich daktylach), owoce cytrusowe, oliwki, winorośl, zboża i warzywa.
W skład Oazy Ad-Dachila wchodzą dwa miasta oraz kilkanaście osad. Największym miastem jest Mut (Mut el-Kharab); drugie co do wielkości jest Al-Qasr. Do najważniejszych osad należą Qalamoun i Balat.
Społeczność oazy jest dość różnorodna. Mieszkańcy Qalamoun szczycą się rodowodem sięgającym czasów osmańskich.
Historia oazy Ad-Dachila
Tereny oazy były zasiedlane przez plemiona koczownicze już w plejstocenie, kiedy Sahara nie była jeszcze pustynią, lecz sawanną. Na terenie Ad-Dachili odkryto największe skupisko (aż kilkadziesiąt tysięcy!) rysunków naskalnych w całej wschodniej części Sahary. Rysunki te datowane są na czasy od ok. 8000 p.n.e. do epoki egipskiego Starego Państwa.
Faraonowie egipscy roztoczyli swe panowanie nad Ad-Dachilą ok. 2550 r. p.n.e. Oaza zaczęła odgrywać istotną rolę za panowania VI dynastii, kiedy to znalazła się na uczęszczanym szlaku karawan. Za panowania Pepi II wzniesiono tu pałac, którego ruiny przetrwały do dziś mimo ogromnych zniszczeń, jakich budynek doznał na skutek pożaru jeszcze w epoce Starego Państwa.
Egipt | Najstarszy meczet w Oazie Ad-Dachila (Oldest Mosque in Dakhla by David Stanley na licencji CC BY 2.0)
Na terenie oazy odkryto również starożytne cmentarze z różnych okresów.
W XII w. Ajjubidzi wybudowali miasto Al-Qasr (prawdopodobnie na ruinach z okresu rzymskiego).
Europejczycy dotarli do Ad-Dachili dopiero w XIX wieku, a pierwszym egiptologiem, który usystematyzował część zabytków oazy był Herbert Winlock, który wybrał się tam w 1908 r.
Panorama i życie w oazie
Jeszcze niedawno, zanim powstała droga prowadząca do oazy, Ad-Dachila była miejscem bardzo odosobnionym. Większość mieszkańców nigdy nie wyprawiała się dalej niż do sąsiednich oaz. Centrum życia oazy stanowiło miasto Mut, co nie uległo zmianie i dzisiaj – choć zmienił się już charakter samego miasta, które przekształca się w ośrodek turystyczny. Ad-Dachila stała się mieszanką różnych stylów – od tradycyjnych domów z cegieł wyrabianych z błota po nowoczesne kurorty spa.
Egipt | Miasto Al-Qasr (Al-Qasr ancient city, Dakhla oasis (2007-05-214) by Vyacheslav Argenberg na licencji CC BY 2.0)
Ad-Dachila, w przeciwieństwie do wielu innych oaz, położona jest ponad poziomem morza (ok. 122 m n.p.m.), a nie w depresji. Oazę przecinają skalne wąwozy, oddzielając od siebie poszczególne osady.
Wśród wartych zobaczenia zabytków trzeba wymienić świątynię Deir el-Hagar, wzniesioną w I w. n.e. za panowania cesarza Nerona i ozdobioną za Wespazjana, Tytusa i Domicjana, poświęconą Amonowi, Mut, Chonsu oraz Setowi, bóstwu oazy. W czasach chrześcijańskich świątynia została przekształcona w klasztor koptyjski. Dziś ma charakter muzeum open air.
Kolejnym często odwiedzanym miejscem są grobowce Muzawaka, pochodzące z czasów rzymskich. Dwa spośród nich zachwycają dekoracyjnymi malowidłami zachowanymi w bardzo dobrym stanie.
Warte zobaczenia jest też z pewnością stare miasto w Mut.
Jak dojechać i ile kosztuje zwiedzanie
Główny dworzec autobusowy oazy jest w Mut. Z Kairu (dworzec Turgoman) jedzie się tu autobusem ok. 10 godzin, z oazy Charga – ok. 2,5 godziny (190 km), a z Asjutu w dolinie Nilu kursuje codzienny autobus Upper Egypt Bus. Ad-Dachila często jest też przystankiem na kilkudniowych wyprawach po oazach Pustyni Zachodniej, łączonych z Białą Pustynią i Farafrą; inne pomysły na wyjazd w głąb pustyni zebraliśmy w tekście o safari w Egipcie. Według cennika Ministerstwa Turystyki i Starożytności z listopada 2024 r. wstęp dla cudzoziemców do Deir el-Hagar, grobowców Muzawaka i Al-Qasr kosztuje po 100 EGP (studenci 50 EGP), a zabytki są czynne w godz. 8–17.
Najczęstsze pytania
Jak dojechać do oazy Ad-Dachila?
Najprościej autobusem do miasta Mut: z Kairu podróż trwa ok. 10 godzin, z oazy Charga ok. 2,5 godziny, a z Asjutu kursuje codzienny autobus. Wiele osób przyjeżdża w ramach wycieczki terenowej po oazach Pustyni Zachodniej.
Co warto zobaczyć w oazie Dakhla?
Najciekawsze są średniowieczne miasto Al-Qasr z domami z cegły mułowej, rzymska świątynia Deir el-Hagar z I w. n.e., malowane grobowce Muzawaka, stare miasto w Mut i gorące źródła, w których można się wykąpać.
Ile kosztuje wstęp do zabytków Ad-Dachili?
Według cennika z listopada 2024 r. bilet dla cudzoziemca do każdego z głównych zabytków (Deir el-Hagar, Muzawaka, Al-Qasr) kosztuje 100 EGP, a dla studenta 50 EGP. Ceny w Egipcie zmieniają się często, więc warto sprawdzić je przed wyjazdem.
Ile dni zarezerwować na Ad-Dachilę?
Na główne zabytki i kąpiel w gorących źródłach wystarczą 1–2 pełne dni. Ze względu na długi dojazd oazę najlepiej odwiedzić w ramach kilkudniowej trasy przez Chargę, Farafrę i Białą Pustynię.
Egipt | Piaski pustyni, Ad-Dachila (Sand dunes (2007-05-226) by Vyacheslav Argenberg na licencji CC BY 2.0)