Położenie Egiptu: Nil, pustynie, Synaj i klimat

Egipt leży w północno-wschodniej Afryce, a Półwysep Synaj należy już do Azji. Kraj o powierzchni ok. 1,01 mln km² graniczy z Libią, Sudanem (najdłuższa granica, ok. 1276 km), Izraelem i Strefą Gazy, a jego wybrzeża nad Morzem Śródziemnym i Czerwonym mają ok. 2450 km. Ponad 90% terytorium to pustynia, dlatego prawie cała ludność (ok. 99%) mieszka w Dolinie i Delcie Nilu, nazywanych Wielką Oazą, które zajmują zaledwie ok. 5% powierzchni kraju.

Egipt | Lazurowy błękit Morza Czerwonego (holidays in Egypt by Larissa S. na licencji CC BY 2.0)

Egipt w liczbach

Dane	Wartość
Powierzchnia	ok. 1,01 mln km² (1 010 408 km²)
Granice lądowe	ok. 2612 km: Sudan 1276 km, Libia 1115 km, Izrael 206 km, Strefa Gazy 12 km
Linia brzegowa	ok. 2450 km (inne zestawienia podają ponad 2900 km)
Najwyższy punkt	Góra św. Katarzyny, ok. 2630 m n.p.m.
Najniższy punkt	Depresja Katara, −133 m p.p.m.
Nil w Egipcie	ok. 1600 km
Delta Nilu	ok. 22 tys. km²
Półwysep Synaj	ok. 61 tys. km²
Jezioro Nasera	ok. 5250 km² (ok. 83% w Egipcie)
Kanał Sueski	193 km, otwarty 17 listopada 1869 r.

Kotlina Libijska – większa część kraju

Większa część Egiptu należy do Kotliny Libijskiej. Na północy ogranicza ją Wyżyna Libijska, na południowym zachodzie – masyw Uweinat, na wschodzie zaś – Próg Czerwonomorski. Znaczna część osiedli, od początków istnienia kraju, skupia się w niewielkim oddaleniu od Nilu – najdłuższej afrykańskiej rzeki.

Dolina i delta Nilu oraz pustynie Egiptu

Nil płynie przez Egipt na odcinku ok. 1600 km, a olbrzymia delta liczy ok. 22 tys. km² powierzchni. Więcej o zabytkach i życiu nad rzeką piszemy w tekście o Dolinie Nilu.

Po obu stronach Nilu rozciągają się pustynie – Zachodnia i Wschodnia. Pustynia Zachodnia stanowi część Sahary i zajmuje ok. 2/3 powierzchni Egiptu (ok. 700 tys. km²), pełna jest oaz. Znajduje się tu też najniższy punkt kraju – Depresja Katara (−133 m p.p.m.). Pustynia Wschodnia zajmuje 25% powierzchni kraju i jest skalistym płaskowyżem poprzecinanym głębokimi dolinami z wodami okresowymi, tzw. uedi.

Egipt | Widok ze szczytu Góry Synaj (by getye1 na licencji Freeimages)

Półwysep Synaj i najwyższy szczyt Egiptu

Charakterystyczną krainą geograficzną Egiptu jest także Półwysep Synaj o powierzchni ok. 61 tys. km² – skalista wyżyna. Jedynie niewielka jej część to teren górzysty z najwyższym szczytem – Górą św. Katarzyny (ok. 2630 m n.p.m.; różne źródła podają od 2629 do 2642 m), najwyższym punktem Egiptu.

Wybrzeża Morza Śródziemnego i Morza Czerwonego

Wybrzeża Egiptu mają łącznie ok. 2450 km. Wybrzeże Morza Śródziemnego obfituje w mielizny i piaszczyste plaże, natomiast wybrzeże Morza Czerwonego to głównie skaliste brzegi i rafy koralowe – dziś zabudowane kurortami, o których piszemy w artykule Morze Czerwone i Synaj.

Jezioro Nasera i Kanał Sueski

Dwa największe obiekty wodne stworzone przez człowieka zmieniły geografię kraju. Jezioro Nasera powstało po wzniesieniu Wielkiej Tamy Asuańskiej – budowę rozpoczęto w 1960 r. i ukończono w 1970 r., a zbiornik oficjalnie otwarto w 1971 r. Ma ok. 5250 km² i ok. 479 km długości; ok. 83% jego powierzchni leży w Egipcie, a sudańską część nazywa się Jeziorem Nubijskim.

Kanał Sueski o długości 193 km łączy Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym i został otwarty 17 listopada 1869 r. Dzięki niemu statki płyną z Azji do Europy bez opływania Afryki.

Klimat Egiptu: pustynia i wiatr chamsin

Większą część kraju cechuje klimat zwrotnikowy suchy. Niewielkie opady ograniczają się do wąskiego pasa Nadbrzeża Śródziemnomorskiego, na pozostałym terenie zdarzają się nawet raz na kilka lat. Wiosną wieją suche, gorące wiatry – chamsiny, wywołujące burze piaskowo-pyłowe. Temperatury i opady w poszczególnych regionach opisujemy szczegółowo w tekście o klimacie Egiptu. Krótkie podsumowanie geografii, obyczajów, religii i przyrody kraju znajdziesz w artykule Egipt: piramidy, Nil, obyczaje i przyroda.

Egipt | Na wodach Nilu (Egypt - Nile Felucca Trip, Aswan to Edfu by eviljohnius na licencji CC BY 2.0)

Najczęstsze pytania o położenie Egiptu

Czy Egipt leży w Afryce czy w Azji?

Prawie cały kraj leży w północno-wschodniej Afryce. Do Azji należy tylko Półwysep Synaj.

Z jakimi krajami graniczy Egipt?

Z Libią, Sudanem, Izraelem i Strefą Gazy. Najdłuższa granica, ok. 1276 km, oddziela Egipt od Sudanu. Od północy kraj ma wybrzeże Morza Śródziemnego, od wschodu – Morza Czerwonego.

Jaki jest najwyższy i najniższy punkt Egiptu?

Najwyższy punkt to Góra św. Katarzyny na Synaju (ok. 2630 m n.p.m.), a najniższy – Depresja Katara na Pustyni Zachodniej (−133 m p.p.m.).

Ile procent Egiptu zajmuje pustynia?

Ponad 90% terytorium. Dlatego ok. 99% mieszkańców żyje w dolinie i delcie Nilu, które zajmują zaledwie ok. 5% powierzchni kraju.