Fauna Egiptu: pustynia, Nil i rafy Morza Czerwonego
Opublikowano:
Aktualizacja:
Fauna Egiptu dzieli się na trzy światy: pustynię z fenkami, wielbłądami, wężami i skorpionami, dolinę i deltę Nilu, gdzie najłatwiej obserwować ptaki (w kraju odnotowano ich ok. 470–480 gatunków), oraz rafy Morza Czerwonego, zamieszkane przez ponad 1200 gatunków ryb. Wiele zwierząt przystosowało się do ekstremalnych warunków pustyni, ale najłatwiej zobaczyć je turystom nad Nilem i pod wodą.
Egipt | Wielbłąd na plaży w Dahab (Just Passing By by Alexander na licencji CC BY-ND 2.0)
Ssaki egipskiej pustyni i doliny Nilu
Wiele egipskich ssaków – oprócz zwierząt domowych, w tym wszędobylskich kotów – to zwierzęta skryte, płochliwe. Warto więc rozglądać się bacznie podczas każdej wycieczki na pustynię czy nad rzekę.
Ssaki pustynne można rozpoznać na pierwszy rzut oka – mają jasne ubarwienie zbliżone kolorem do piasku oraz charakterystyczne ogromne uszy, które działają jak system chłodzący. W Egipcie na pustyni żyją m.in. fenki (pustynne lisy), koty arabskie, skoczki pustynne, maleńkie jeże etiopskie oraz rzadkie lisy afgańskie.
Najbardziej znanymi ssakami pustynnymi są oczywiście wielbłądy.
W dolinie Nilu, na północy oraz w niektórych oazach żyją koty bagienne.
W niemal całym kraju licznie występują szakale, choć ostatnio ich liczba spada z powodu wzrostu populacji zdziczałych psów domowych, które konkurują z szakalami o ten sam pokarm.
W okolicach źródeł wody żyją lisy rude.
Cenionym egipskim ssakiem jest mangusta – zabójczyni jadowitych węży.
Nad Nilem można spotkać łasice i góralki. Licznie występują nietoperze.
Egipt | W Egipcie żyje ponad 300 gatunków ptaków (The Nile by BandyQuill na licencji CC BY-ND 2.0)
Do rzadkich gatunków należy karakal. Kot ten występuje na Synaju oraz Pustyni Wschodniej.
W różnych środowiskach można spotkać kota nubijskiego, przodka kotów domowych. Być może nie odróżnimy go nawet od kotów ulicznych, gdyż jest do nich podobny, a i bez problemu zapuszcza się na tereny zamieszkałe przez ludzi.
W południowo-zachodniej części kraju można zobaczyć gazelę dorkas i owcę górską.
W Egipcie licznie występują gryzonie, które są utrapieniem na polach. Ku uciesze rolników równie powszechne są koty domowe – czczone zresztą już przez starożytnych, o czym piszemy w tekście o kotach w starożytnym Egipcie.
Ptaki Egiptu: ibisy, flamingi i drapieżniki
W Egipcie odnotowano ok. 470–480 gatunków ptaków (zależnie od listy), z czego ok. 200 to gatunki wędrowne, które przelatują przez kraj dwa razy w roku. Szczególnie licznie występują w dolinie i delcie Nilu, gdzie mają pod dostatkiem wody i pożywienia.
Najbardziej znanym ptakiem Egiptu był czczony w starożytności ibis święty, wcielenie boga Thota. W świątyniach składano go w ofierze, a w nekropoliach odnaleziono miliony mumii ibisów – szacuje się, że zmumifikowano ich nawet ok. 8 mln. Ibis święty wyginął w Egipcie przed 1850 r.; dziś występuje na terenach położonych na południe od Sahary.
Do ptaków drapieżnych występujących w Egipcie możemy zaliczyć sokoły, rarogi, pustułki oraz sępy.
Do najlepiej rozpoznawalnych ptaków brodzących należą flamingi. Preferują one zbiorniki słone – zimują m.in. nad jeziorem Karun (Qarun) w muhafazie Fajum, dokąd przylatują z południowej Europy, basenu Morza Śródziemnego i Afryki Wschodniej.
Wśród ptaków żyjących nad Nilem należy wymienić m.in. rybaczka srokatego (ptaka z rodziny zimorodków), żołny, nektarniki. Te niewielkie ptaki wspaniale ubarwiają krajobraz doliny Nilu.
Egipt | Podwodny świat Morza Czerwonego (Shallow scene, Red Sea, Egypt #SCUBA, #pictures, #photography by Derek Keats na licencji CC BY 2.0)
Gady i płazy: krokodyle, węże i żółwie
Do najbardziej znanych i groźnych gadów Egiptu należały krokodyle. Krokodyl nilowy zniknął z doliny Nilu w Egipcie po wybudowaniu tamy w Asuanie; dziś żyje tu głównie w Jeziorze Nasera. Gad ten może osiągnąć długość 5-6 m.
W Egipcie żyje ok. 30 gatunków węży, mniej więcej połowa z nich jest jadowita, lecz podróżnik nie powinien z tego powodu wpadać w panikę. Spotkanie turysty z wężem należy do rzadkości, gdyż gady te są skryte i płochliwe. Nie znaczy to, że na pustyni nie powinniśmy zachować czujnego oka.
Do jadowitych węży występujących w Egipcie należą kobry czy węże plamiste. Bardzo niebezpieczne są egipskie żmije, przede wszystkim żmija rogata.
Większość egipskich węży jest jednak niegroźna. Do najpowszechniejszych gatunków należą jajożery oraz boa piaskowe, które należą do najlepszych tępicieli gryzoni. Z tego powodu boa jest gatunkiem objętym ochroną na terenie całego Egiptu.
Do najczęściej widzianych gadów egipskich należą jednak nie węże, lecz drobne, niegroźne jaszczurki.
W wodach Morza Czerwonego występują żółwie morskie.
Egipt | Mieszkańcy pustyni (by NTW na licencji Pixabay)
Ryby Nilu i Morza Czerwonego
Do gatunków ryb najczęściej spotykanych w wodach Nilu należą: sumy, tilapia nilowa (ryba z rodziny pielęgnicowatych, której hodowlę prowadzili już starożytni Egipcjanie), okoń nilowy. Niektóre spośród ryb żyjących w Nilu spotyka się również w jeziorze Karun.
W Nilu i delcie żyje ponad sto gatunków ryb, a rafy koralowe Morza Czerwonego tętnią życiem jeszcze bardziej – odnotowano tam ponad 1200 gatunków ryb, z których ok. 10% to endemity. Nurkowanie wśród takiej mnogości pięknych, kolorowych stworzeń będzie dla każdego niezapomnianym przeżyciem – najciekawsze miejsca opisujemy w tekście o egipskich rafach koralowych.
Bezkręgowce: skorpiony, żuki i mieszkańcy raf
W Egipcie powszechnie występują skorpiony. Należy na nie uważać zwłaszcza podczas pobytu na pustyni. Jad większości egipskich skorpionów nie jest śmiertelny, ale bardzo bolesny.
Do często widywanych owadów należą żuki, ze skarabeuszem na czele.
Warto wspomnieć o bogactwie bezkręgowców morskich, współtworzących barwny świat raf koralowych. W Morzu Czerwonym występują liczne mięczaki, skorupiaki, ukwiały, rozgwiazdy, jeżowce.
Najczęstsze pytania o faunę Egiptu
Czy w Egipcie są niebezpieczne zwierzęta?
Tak – na pustyni żyją jadowite węże, m.in. kobry i żmija rogata, oraz skorpiony. Spotkania z nimi są jednak rzadkie, bo zwierzęta te są skryte i płochliwe. Jad większości egipskich skorpionów nie jest śmiertelny, ale ukłucie jest bardzo bolesne.
Gdzie w Egipcie można zobaczyć flamingi?
Flamingi preferują słone zbiorniki wodne. Zimują m.in. nad jeziorem Karun (Qarun) w muhafazie Fajum, które jest też obszarem chronionym znanym z obserwacji ptaków.
Jakie zwierzęta zobaczę, nurkując w Morzu Czerwonym?
W Morzu Czerwonym odnotowano ponad 1200 gatunków ryb, a także żółwi morskich, mięczaków, skorupiaków, ukwiałów, rozgwiazd i jeżowców. To jedno z najbogatszych w życie miejsc do nurkowania i snorkelingu.