Geografia Tunezji

Tunezja to najmniejszy kraj Afryki Północnej (ok. 163,6 tys. km²), położony nad Morzem Śródziemnym i graniczący tylko z Algierią na zachodzie oraz Libią na południowym wschodzie. Na krótkim dystansie mieści zalesione góry na północy, gaje oliwne Sahelu, słone jeziora (szotty) i piaszczysty erg Sahary na południu.

Kraj leży między 30° a 38° szerokości geograficznej północnej oraz 7° a 12° długości geograficznej wschodniej. To, co rośnie w poszczególnych strefach, opisujemy w artykule o świecie roślin Tunezji.

Dane	Wartość
Powierzchnia	ok. 163,6 tys. km²
Sąsiedzi	Algieria, Libia
Długość z północy na południe	ok. 750 km
Szerokość ze wschodu na zachód	ok. 350 km
Długość wybrzeża	ok. 1148 km
Najwyższy punkt	Dżabal asz-Szanabi (Jebel ech Chambi), 1544 m n.p.m.
Najniższy punkt	Szatt al-Gharsa, 17 m p.p.m.

Tunezja | Widok na Hajeb el Aioum w Tunezji (Africa by Christian na licencji CC BY 2.0)

Najmniejszy kraj Afryki Północnej

Mając powierzchnię niecałych 164 tysięcy kilometrów kwadratowych, Tunezja jest najmniejszym spośród krajów północnej Afryki. Z północy na południe ma ok. 750 km, a ze wschodu na zachód tylko ok. 350 km. Łączna długość nieregularnego wybrzeża wynosi 1148 km. Usiane jest ono wysepkami, z których największa to Dżerba.

Jaki krajobraz ma Tunezja od północy do południa?

Północna część kraju jest górzysta i gęsto zalesiona.

Od wschodniej strony wybrzeże Morza Śródziemnego jest przedłużeniem sahelu. Jest to słynący na całym świecie obszar gajów oliwnych.

Przemieszczając się dalej na południe, ukształtowanie terenu zmienia się w coraz bardziej płaskie i suche. Zaczynając od wysokości 200-400m n.p.m. rozpoczyna się obszar zupełnie pozbawiony drzew.

Na południe od Gafsa znajdują się typowe tereny stepowe.

Poruszając się dalej na południe natrafia się na niezwykle ciekawy obszar szotów, czyli słonych jezior (zazwyczaj wyschniętych) wyznaczających początek strefy saharyjskiej.

Czym jest Wielki Szott, największe słone jezioro Sahary?

Jezioro Szatt al-Dżarid (شط الجريد), czyli tak zwany Wielki Szott, jest największym tego typu jeziorem na Saharze. Według różnych źródeł jego powierzchnię szacuje się od 5000 km² do 7000 km². Ze względu na ekstremalnie wysokie temperatury osiągające w miesiącach letnich nawet 50°C bezodpływowe jezioro w tym czasie całkowicie wysycha. Teren ten ma tak kosmiczny wygląd, że stał się scenerią niektórych scen z Gwiezdnych Wojen. Szczegóły o zwiedzaniu znajdziesz w artykule o Chott El Jerid.

Tunezja | Jezioro Wielki Szott w środkowo-zachodniej Tunezji (Boat on Chott el Djerid by Christian na licencji CC BY 2.0)

Gdzie zaczyna się piaszczysty erg Sahary?

Za obszarem słonych jezior rozpoczyna się erg (piaskowe morze). To właśnie tutaj kończy się Wielki Erg Wschodni, który znajduje się także w Algierii. Cały erg ma ok. 600 km szerokości i ok. 200 km długości z północy na południe. Bramą do tunezyjskiej części pustyni jest oaza Duz.

Jaki jest najniższy i najwyższy punkt Tunezji?

Najniższy punkt kraju to słone jezioro Szatt al-Gharsa, leżące 17 metrów poniżej poziomu morza, natomiast najwyższym punktem jest szczyt Dżabal asz-Szanabi (Jebel ech Chambi, جبل الشعانبي), wznoszący się na 1544 m n.p.m. Szczyt leży w paśmie Gór Tunezyjskich w zachodnio-centralnej części kraju, kilka kilometrów od granicy z Algierią. Porośnięty lasami sosny alepskiej masyw w 1977 r. został wpisany na listę rezerwatów biosfery UNESCO, a w 1980 r. objęto go ochroną jako Park Narodowy Chambi (6723 ha). Od grudnia 2012 r. w rejonie góry trwają operacje wojska przeciw grupom zbrojnym, więc przed ewentualną wycieczką trzeba sprawdzić aktualne ostrzeżenia. Więcej o tunezyjskich pasmach piszemy w artykule o górach Atlas w Tunezji.

Jakie góry i rzeki ma Tunezja?

Góry Tunezyjskie, nazywane w Tunezji Dorsale, są przedłużeniem masywu Atlasu Saharyjskiego, którego szczyty wznoszą się także w Maroku i Algierii.

W paśmie Atlasu Tellskiego w północno-wschodniej Algierii bierze swój początek jedyna niewysychająca rzeka płynąca przez Tunezję. Wadi Madżarda (Medjerda), nazywana dawniej Bagradas, ma długość 460km i uchodzi do Zatoki Tuniskiej Morza Śródziemnego. Ostatnia ogromna powódź miała miejsce w 1973 roku.

Jakie surowce naturalne ma Tunezja?

Do głównych zasobów naturalnych Tunezji zalicza się ropę naftową, fosforyty, rudy żelaza, ołowiu oraz cynku, a także sól.

Tunezja | Pustynny krajobraz z pasmem gór Atlas w tle (Tunisia 10-12 - 224 - Atlas Mountains & Mides Canyon - Version 2 (6610520965) by McKay Savage, Wikimedia Commons, na licencji CC BY 2.0)

Najczęstsze pytania o geografię Tunezji

Jak duża jest Tunezja i z kim graniczy?

Ma ok. 163,6 tys. km², czyli jest najmniejszym krajem Afryki Północnej. Graniczy tylko z Algierią na zachodzie i Libią na południowym wschodzie.

Jaki jest najwyższy szczyt Tunezji?

Dżabal asz-Szanabi (Jebel ech Chambi), który wznosi się na 1544 m n.p.m. w zachodnio-centralnej części kraju, blisko granicy z Algierią. Teren jest objęty Parkiem Narodowym Chambi.

Czy w Tunezji są rzeki?

Tak, ale tylko jedna płynie przez cały rok: Madżarda (Medjerda) o długości 460 km, która uchodzi do Zatoki Tuniskiej. Wielki Szott na południu to bezodpływowe jezioro, które latem wysycha.