Park Narodowy Jebil: Sahara i fauna pustyni

Park Narodowy Jebil (Jbil) to największy obszar chroniony Tunezji – zajmuje ok. 150 tys. hektarów saharyjskich wydm i równin na południe od Douz. Chroni tunezyjską część Wielkiego Ergu Wschodniego wraz z pustynną florą i fauną, a dotrzeć do niego można wyłącznie samochodem terenowym z doświadczonym kierowcą.

Tunezja | Owca grzywiasta występuje głównie na skalistych obszarach północnej Afryki (Barbary sheep - 01 by Kabacchi na licencji CC BY 2.0)

Warto też podkreślić fakt, że jest to jedyny park narodowy znajdujący się w całości na terenie Sahary właściwej.

Nieoficjalnie Park Narodowy Jebil został utworzony w roku 1984, jednak prawnie zatwierdzono go dopiero dziesięć lat później.

Gdzie leży Park Narodowy Jebil?

Park zaczyna się ok. 80–100 km na południe od Douz, nazywanego bramą Sahary, i swoimi granicami chroni znajdującą się w Tunezji część Wielkiego Ergu Wschodniego – morza wydm ciągnącego się dalej w głąb Algierii. Krajobraz tworzą wysokie wydmy, kamieniste równiny i pojedyncze skaliste wzniesienia.

Jakie rośliny rosną na saharyjskich wydmach?

Teren parku porośnięty jest krzewami z rodzaju Calligonum, dobrze przystosowanymi do życia na ruchomych piaskach. Ich długie korzenie wiążą wydmy, a zarośla dają schronienie drobnym zwierzętom.

Jakie zwierzęta żyją w Parku Jebil?

Na jego obszarze żyją między innymi: fenki, szakale, gazele dorkas i gazele rim oraz owce grzywiaste, które występują na skalistych terenach całej Afryki Północnej. W parku prowadzi się też hodowlę adaksów w ogrodzonej zagrodzie.

Spośród ptaków można tu spotkać m.in. kruki i dropie, w tym hubarę.

Lepiej zdawać sobie sprawę z tego, że powszechna jest tu także bardzo jadowita żmija rogata oraz kobry.

Nie warto jednak nastawiać się na liczne spotkania ze zwierzętami. Kłusownictwo i susze sprawiły, że dzikie zwierzęta są tu nieliczne i płochliwe, a najłatwiej zobaczyć ich ślady na piasku o świcie.

Co archeolodzy odkryli w Parku Jebil?

Na terenie parku prowadzi się badania archeologiczne, za sprawą których znajdowane są m.in. artefakty z okresu holocenu, kiedy Sahara była znacznie wilgotniejsza niż dziś.

Jak zwiedzić Park Jebil?

Do parku nie prowadzą utwardzone drogi. Wyprawę organizuje się z Douz u lokalnego organizatora, który zapewnia terenowy samochód 4x4, doświadczonego kierowcę i bilety wstępu. Przejazd przez wydmy jest powolny – pokonanie kilkudziesięciu kilometrów może zająć kilka godzin – dlatego na wyjazd warto zarezerwować co najmniej dwie noce w namiotowym obozowisku. Samodzielna jazda bez przewodnika jest ryzykowna: łatwo zgubić drogę, a zasięg telefonii komórkowej jest znikomy – na pustyni działa praktycznie tylko telefon satelitarny.

Typowa trasa z Douz prowadzi przez Timbaïne, gdzie jest pierwsze obozowisko, do Er Rached, znanego ze źródeł termalnych. Według relacji z wyprawy opisanej w „Le Petit Journal Tunis” pokonanie ok. 40 km zajęło ok. 3 godzin, a na całą wyprawę potrzeba co najmniej dwóch nocy.

Na wyprawę najlepiej wybrać się od października do kwietnia. Latem temperatury w dzień przekraczają 40°C, a jazda po rozgrzanym piasku męczy ludzi i sprzęt. Park Jebil to jeden z kilkunastu obszarów chronionych opisanych w przeglądzie parków narodowych Tunezji, a po drodze z północy warto zatrzymać się nad słonym jeziorem Chott El Jerid.

Najczęstsze pytania

Czy do Parku Narodowego Jebil można pojechać samodzielnie?

Nie jest to zalecane. Do parku nie prowadzą utwardzone drogi, a przejazd przez wydmy wymaga terenowego auta 4x4 i znajomości terenu. Najbezpieczniej wykupić wyprawę u organizatora z Douz, który zapewnia kierowcę, bilety wstępu i nocleg w obozowisku.

Ile czasu potrzeba na wyprawę do Jebil?

Wyprawa z Douz trwa zwykle co najmniej dwa–trzy dni z noclegami na pustyni. Przejazd przez piaski jest bardzo powolny, więc jednodniowy wypad pozwala zobaczyć najwyżej obrzeża parku.

Kiedy najlepiej jechać do Parku Jebil?

Najlepiej od października do kwietnia, gdy dni są ciepłe, ale nie upalne. Trzeba jednak pamiętać, że zimowe noce na Saharze bywają bardzo zimne, a temperatura może spaść blisko zera.