Park Narodowy Ichkeul: jezioro, ptaki i UNESCO
Opublikowano:
Aktualizacja:
Park Narodowy Ichkeul leży ok. 25 km na południowy zachód od Bizerty, na północy Tunezji, i obejmuje ok. 126 km² jeziora Ichkeul, otaczających je mokradeł oraz górę Jebel Ichkeul. To jedyny park narodowy w kraju wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO (1980) i jednocześnie obszar Ramsar – ważny przystanek dla ptaków wędrownych między Europą a Afryką.
Tunezja | Jezioro Ichkeul (Lac Ichkeul à coté de Bizerte by Citizen59 na licencji CC BY-SA 2.0)
Jak duży jest Park Narodowy Ichkeul?
Park zajmuje ok. 12 600 ha, z czego jezioro to ok. 8500 ha, a bagna ok. 2737 ha. Góra Jebel Ichkeul wznosi się na ok. 510 m n.p.m. Jezioro ma status obszaru Ramsar (od 24 listopada 1980 r.). Już w XIII wieku, za dynastii Hafsydów, było obszarem chronionym, a na początku XX wieku, za rządów francuskich, przeszło na własność państwa. Rosną tu m.in. Teucrium schoenenbergeri, gatunek znany tylko z Tunezji.
Jakie ptaki zimują nad jeziorem Ichkeul?
Co roku podczas migracji zatrzymują się tu setki tysięcy ptaków, głównie kaczki, gęsi i różowe flamingi.
Rzadszymi gatunkami spotykanymi w okolicach jeziora są: kaczka jarzębata oraz modrzyk zwyczajny.
Najlepszym okresem do obserwacji ptactwa są miesiące od października do lutego.
Jakie ssaki żyją w Parku Ichkeul?
W Parku Ichkeul można spotkać także bawoły wodne, dziki, szakale, wydry i jeżozwierze.
Budowa tamy i jej konsekwencje
W roku 1980 Park został wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, jednakże ze względu na budowę tamy, która zaburzyła delikatną równowagę całego ekosystemu, między 1996 i 2006 park znalazł się także na liście Światowego Dziedzictwa w Zagrożeniu.
Tama drastycznie zmniejszyła dopływ słodkiej wody do jeziora, w związku z czym jego zasolenie zwiększało się gwałtownie z roku na rok. Podobnie działo się z otaczającymi go bagnami i trzcinowiskami.
Rośliny charakterystyczne dla tych siedlisk bardzo szybko zostały zastąpione przez gatunki słonolubne.
Zmiany w bioróżnorodności szaty roślinnej wpłynęły niekorzystnie na migrujące ptaki – ich liczebność gwałtownie spadła, a część gatunków przestała tu zimować. Jest to typowa reakcja łańcuchowa, spowodowana nieprzemyślanym działaniem ludzkim.
Mimo usilnych prób i starań rządu tunezyjskiego mających na celu odwrócenie negatywnych skutków budowy tamy, nie da się już całkowicie odtworzyć wcześniejszego ekosystemu. Działania ograniczające zasolenie przyniosły jednak częściową poprawę: w 2006 r. UNESCO skreśliło park z listy zagrożonych, a ptaki znów licznie zatrzymują się tu zimą.
Jak zwiedzać Park Narodowy Ichkeul?
Park Narodowy Ichkeul jest przystosowany do przyjmowania turystów. Znajdują się tutaj ławki i stoły piknikowe, wyznaczone są trasy do zwiedzania, a niedaleko od parkingu znajdziemy budynek małego ekomuzeum, w którym można zobaczyć kolekcję wypchanych ptaków oraz dowiedzieć się o lokalnej faunie i florze oraz funkcjonowaniu całego ekosystemu.
Park Ichkeul to jeden z kilkunastu obszarów chronionych w kraju – pozostałe opisujemy w przeglądzie parków narodowych Tunezji.
Najczęstsze pytania
Gdzie leży Park Narodowy Ichkeul i jak do niego dojechać?
Park znajduje się ok. 25 km na południowy zachód od Bizerty, w północnej Tunezji. Najwygodniej dojechać samochodem lub z wynajętym kierowcą z Bizerty albo z Tunisu (ok. 1–1,5 h jazdy). Przy wjeździe trzeba się zarejestrować, a z parkingu przy dawnych źródłach termalnych prowadzą szlaki i droga do ekomuzeum.
Kiedy najlepiej obserwować ptaki nad jeziorem Ichkeul?
Najlepszy okres to miesiące od października do lutego, kiedy nad jezioro przylatują zimujące kaczki, gęsi i flamingi. Warto zabrać lornetkę i przyjechać rano, gdy ptaki są najbardziej aktywne.
Dlaczego Ichkeul był na liście zagrożonego dziedzictwa UNESCO?
Tamy na rzekach zasilających jezioro ograniczyły dopływ słodkiej wody i podniosły zasolenie, co zniszczyło część siedlisk ptaków. W latach 1996–2006 park figurował na liście światowego dziedzictwa w zagrożeniu; skreślono go po działaniach naprawczych rządu.