Kartagina w Tunezji

Kartagina (قرطاج, z fenickiego „Nowe Miasto”) to ruiny starożytnego miasta-państwa, założonego przez Fenicjan w IX w. p.n.e., które leżą dziś na przedmieściach Tunisu, ok. 15 km od centrum stolicy. Od 1979 r. stanowisko archeologiczne jest wpisane na listę UNESCO, a najważniejsze punkty – wzgórze Byrsa, łaźnie Antoninusa, porty punickie i Tophet – zobaczysz w jeden dzień, dojeżdżając podmiejską kolejką TGM.

Tunezja | Zielona Kartagina (Carthage by Tounsi ben Tounsi na licencji CC BY 2.0)

Historia Kartaginy

Kartagina założona została już w IX wieku p.n.e. przez Fenicjan z Tyru. Miasto zostało wybudowane na cyplu, obok którego musiały przepływać wszystkie statki płynące w tych okolicach. Dzięki temu Kartagińczycy opanowali handel morski na Morzu Śródziemnym.

Co do dokładnej daty założenia miasta istnieje wiele różnych teorii. Według klasycznych autorów, takich jak Timajos czy Dionizjusz z Halikarnasu, był to rok 814 p.n.e. Jak wskazują różne historyczne doniesienia, za okres najlepszego rozwoju miasta należy uznać III w. p.n.e. Niestety wówczas właśnie Kartagina rozpoczęła walkę z Rzymem. Po serii kolejnych wojen w roku 146 p.n.e. miasto uległo zniszczeniu.

Dopiero po kilkudziesięciu latach Rzymianie, tworząc tutaj swoją kolonię, przywrócili Kartaginie życie. Kolejny trudny okres przypadł na VII wiek, kiedy miasto zostało podbite przez Arabów. Niestety od tamtej pory już się nie odrodziło.

Kartagina była jednym z największych miast w czasach hellenistycznych oraz jednym z największych miast w historii sprzed epoki przemysłowej.

Badania archeologiczne na tym terenie rozpoczęły się już w XIX wieku. Przyczyniły się one do odkrycia wielu tajemnic Kartaginy. Otoczone 32-kilometrowym murem miasto podzielone było na dzielnice. Za najważniejsze z nich uważa się: akropol, Byrsę i dzielnicę portową.

Tunezja | Ruiny Term Antoniusza w Kartaginie (Carthage, I think by georgianakate na licencji CC BY 2.0)

Wzgórze Byrsa

Zwiedzanie Kartaginy najlepiej rozpocząć na wzgórzu Byrsa. W czasach świetności miasta było to jego duchowe serce. W czasach punickich znajdowała się tutaj świątynia poświęcona bogu Eschmoun. Obecnie na wzgórzu wznosi się dawna Katedra św. Ludwika (Saint Louis). Wybudowali ją Francuzi w latach 1884–1890 i poświęcili XIII-wiecznemu królowi Francji, który zmarł pod Kartaginą podczas krucjaty w 1270 r. Dziś budynek nie pełni funkcji religijnych: jako Acropolium służy jako sala koncertowa i miejsce wydarzeń kulturalnych.

Nieopodal znajduje się Muzeum Kartaginy (Musée de Carthage), prezentujące znaleziska z epoki punickiej, rzymskiej i wczesnochrześcijańskiej. Najcenniejsze mozaiki z tego rejonu trafiły jednak do Muzeum Bardo w Tunisie.

Rzymski amfiteatr w Kartaginie

Po wschodniej stronie Byrsy, około 15 minut spacerem od muzeum, znajduje się rzymski amfiteatr. Mimo iż najprawdopodobniej był to największy amfiteatr w całym imperium rzymskim, to do naszych czasów zachowały się jedynie jego skąpe ruiny.

Tunezja | Pozostałości rzymskiego amfiteatru w Kartaginie (Carthage amphitheatre by Neil Rickards, Wikimedia Commons, na licencji CC BY 2.0)

Łaźnie Antoninusa Piusa w Kartaginie

Interesujący jest także rzymski teatr, wille oraz łaźnie Antoninusa Piusa. Łaźnie zostały wybudowane w latach 145–162 i należały do największych w imperium rzymskim. Niestety w roku 439 zostały zniszczone przez Wandalów.

Porty punickie w Kartaginie

Będąc w Kartaginie, warto wybrać się choćby do jednego z dwóch punickich portów i oczami wyobraźni przenieść się do czasów, kiedy było tu gwarno i ruchliwie, a handlowa flota liczyła 220 okrętów. Pomiędzy portami znajduje się budynek Muzeum Oceanograficznego.

Tunezja | Katedra św. Ludwika w Kartaginie (Carthage, Tunisia by nonanet na licencji CC BY-SA 2.0)

Sanktuarium Tophet w Kartaginie

Interesujące jest także Sanktuarium Tophet, w którym odkryto 20 tysięcy urn z prochami dzieci. Odkrycia tego dokonał francuski archeolog-amator. Według wielu badaczy składano tu dzieci w ofierze Baal Hammonowi, punickiemu bogu nieba i urodzaju, oraz Tanit – głównej bogini Kartaginy, kojarzonej z płodnością i księżycem; część archeologów uważa jednak, że to cmentarz dzieci zmarłych z przyczyn naturalnych.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie Kartaginy?

Aby spokojnie zwiedzić wszystkie najważniejsze ruiny, trzeba mieć przynajmniej jeden dzień, bo stanowiska są rozrzucone po dzielnicy willowej. Mając tylko pół dnia, najlepiej ograniczyć się do wzgórza Byrsa z muzeum oraz łaźni Antoninusa. Kartaginę łatwo połączyć z pobliskim Sidi Bou Saidem i medyną Tunisu.

Jak dojechać do Kartaginy i ile kosztują bilety?

Z centrum Tunisu (stacja Tunis Marine przy końcu alei Habiba Burgiby) do Kartaginy dojeżdża podmiejska kolejka TGM. Wysiada się na jednej ze stacji „Carthage”: Salammbô (Tophet i porty punickie), Byrsa (wzgórze i muzeum) lub Hannibal (łaźnie Antoninusa). Bilet na kolejkę kosztuje mniej niż 1 dinar. Na większość stanowisk obowiązuje jeden wspólny bilet, obejmujący m.in. muzeum na Byrsie, amfiteatr, rzymskie wille, teatr, Tophet i łaźnie Antoninusa. Według cennika obowiązującego od 1 kwietnia 2026 r. Kartagina należy do kategorii B: bilet dla zagranicznego turysty kosztuje 20 dinarów, a od stycznia 2027 r. 30 dinarów. Bilet łączony z Muzeum Bardo w Tunisie kosztuje 45 dinarów, a od 2027 r. 70 dinarów (stan na październik 2026). Stanowiska zamyka się zwykle ok. 17:00, a zimą wcześniej (godziny warto sprawdzić na miejscu).

Najczęstsze pytania

Jak dojechać do Kartaginy z Tunisu?

Najtaniej kolejką TGM ze stacji Tunis Marine; przejazd trwa ok. pół godziny, a bilet kosztuje mniej niż 1 dinar. Do zabytków najwygodniej wysiadać na stacjach Carthage Salammbô, Byrsa lub Hannibal. Alternatywą jest taksówka.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie Kartaginy?

Na wszystkie najważniejsze stanowiska warto przeznaczyć cały dzień. W pół dnia zobaczysz wzgórze Byrsa z muzeum i łaźnie Antoninusa, a resztę dnia możesz spędzić w pobliskim Sidi Bou Said.

Czy Kartagina jest na liście UNESCO?

Tak. Stanowisko archeologiczne w Kartaginie wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1979 r., jako jedno z pierwszych w Tunezji.