Kairuan w Tunezji
Opublikowano:
Aktualizacja:
Kairuan (القيروان) to uważane za czwarte święte miasto islamu, najstarsze arabskie miasto Tunezji, założone ok. 670 r. i leżące ok. 60 km na zachód od Susy. Jego medyna wraz z Wielkim Meczetem od 1988 r. figuruje na liście UNESCO, a europejskich turystów przyciągają także miejscowe wytwórnie dywanów.
Tunezja | Widok na Kairuan (Tunisia-4482 by Dennis Jarvis na licencji CC BY-SA 2.0)
Nazwa i powstanie miasta
Nazwa miasta wywodzi się od arabskiego słowa „kairuwân”, oznaczającego obóz wędrownych nomadów. Miasto zostało założone ok. roku 670 (część źródeł podaje 671) przez arabskiego wodza Ukba ibn Nafi al-Fihri. Zgodnie z legendą, miejsce na założenie miasta zostało wybrane, po tym, jak koń wodza Ukba potknął się o złoty kamień zakopany w piasku.
Okres największego rozwoju miasta przypada na lata pomiędzy 800 a 909 rokiem, kiedy to Kairuan był stolicą państwa Aghlabidów. Miasto słynęło też w świecie arabskim ze znakomitych szkół: filozoficznej i medycznej.
Kairuan oddalony jest o ok. 60 km od Susy, skąd najłatwiej dojechać louage lub autobusem (ok. godziny drogi); wiele biur organizuje też jednodniowe wycieczki z Susy i Hammametu, łączące Kairuan z amfiteatrem w Al-Dżamm.
Wielki Meczet w Kairuanie (Meczet Sidi Okba)
Najbardziej znanym budynkiem miasta jest Wielki Meczet, nazywany też Meczetem Sidi Okba (مسجد سيدي عقبة). Nazwę nadano mu na cześć fundatora budowli, wzniesionej w 670 roku, zaraz po tym, jak muzułmanie dotarli do tej części Afryki. Pierwotny meczet nie przetrwał, a obecną budowlę zawdzięczamy przede wszystkim Aghlabidom, którzy w IX wieku gruntownie ją przebudowali i rozbudowali (m.in. emir Abu Ibrahim Ahmad w latach 862–863). Dach wspiera się na ponad 400 kolumnach, pochodzących w dużej mierze z rzymskich i bizantyjskich budowli z terenu Afryki Północnej. Kwadratowy, ponad 30-metrowy minaret uchodzi za najstarszy stojący minaret świata islamu. Więcej o jego architekturze piszemy w artykule o Wielkim Meczecie w Kairuanie.
Meczet znajduje się w północno-wschodnim narożniku medyny. Choć prowadzi do niego aż 9 bram, niemuzułmanie wchodzą tylko przez główne wejście od strony ulicy Okba ibn Nafaa. Turyści mogą zwiedzać dziedziniec, a salę modlitw oglądają przez otwarte drzwi, bo wstęp do niej mają tylko wierni. Dla niemuzułmanów meczet jest otwarty codziennie zwykle w godz. 8–14, obowiązuje strój zakrywający ramiona i kolana (stan na 2026; godziny warto sprawdzić na miejscu, zwłaszcza w piątki).
Według zasad islamu siedem pielgrzymek do Wielkiego Meczetu w Kairuanie równa się jednej pielgrzymce do Mekki (nazywanej hadżdż). Oprócz Wielkiego Meczetu w mieście znajduje się jeszcze ponad sto innych budowli tego typu.
Tunezja | Wielki Meczet (Gran Mezquita Kairuán by I HQ na licencji CC BY-SA 2.0)
Medyna w Kairuanie: targ i plan filmowy
Tutejsza medyna jest jednym wielkim targiem. Stragany stoją niemal przy każdej uliczce. Kupisz tu dywany, ceramikę i inne tunezyjskie pamiątki. Ciekawostką jest, że również w tej medynie (podobnie jak w Susie) nakręcano sceny do filmu „Poszukiwacze Zaginionej Arki”, przedstawiając ją jako Kair.
Brama Bab el-Khoukha
Jednym z najbardziej charakterystycznych punktów miasta jest brama Bab el-Khoukha pochodząca z roku 1706. Jej wsparty na kolumnach łuk ma kształt podkowy.
Meczet Cyrulika (Zawija Sidi Sahab)
Atrakcją miasta jest Zawija Sidi Sahab’a, nazywana także Meczetem Cyrulika, w której znajduje się grób Abu Zama el-Belaoui, sahaba, proroka Mahometa. Ponoć zawsze miał on przy sobie 3 włosy z brody Proroka i dlatego nazywano go fryzjerem.
Młode muzułmanki wierzą, że dzięki pielgrzymce do tego Meczetu zostaną pobłogosławione i szybko zajdą w ciążę.
Tunezja | Stoisko z wyrobami ceramicznymi w Medynie (Pottery Stall 2 by Keith Roper na licencji CC BY 2.0)
Meczet Trzech Drzwi
Meczet Trzech Drzwi z 866 r. ma fasadę z trzema łukowymi wejściami, nad którymi biegną pasy inskrypcji w piśmie kufickim, przeplatane reliefami roślinnymi i geometrycznymi.
Muzeum Sztuki Islamskiej Raqqada
Zaledwie 9 km od Kairuanu znajduje się Muzeum Sztuki Islamskiej Raqqada, jednakże jest to miejsce raczej dla pasjonatów islamu.
Muzeum Dywanów i inne atrakcje
Interesujących rzeczy można się dowiedzieć, odwiedzając Muzeum Dywanów – Kairuan to główny ośrodek tkactwa, o którym więcej w artykule o dywanach tunezyjskich.
W mieście jest wiele miejsc polecanych turystom, które trudno nazwać szczególnie ciekawymi, jak np. dwa Baseny Aghlabidów, które mają wartość historyczną i funkcjonalną, jednakże raczej mało estetyczną, wielki pomnik kuskusu, który został wpisany do księgi Rekordów Guinnessa czy koło czerpakowe Bir Barouta, napędzane siłą mięśni dromaderów.
W roku 1988 medyna wraz z Wielkim Meczetem została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Bilety i czas zwiedzania Kairuanu
Na Wielki Meczet i inne zabytki, m.in. Baseny Aghlabidów, obowiązuje wspólny bilet. Według nowego cennika, obowiązującego od 1 kwietnia 2026 r., zabytki Kairuanu należą do kategorii B: zagraniczny turysta płaci 20 dinarów, a od stycznia 2027 r. 30 dinarów (stan na październik 2026). Wcześniej bilet kosztował 12 dinarów, więc w starszych przewodnikach znajdziesz tę kwotę. Na sam meczet wystarczy 1–2 godziny, a na całe miasto z medyną i Meczetem Cyrulika – pół dnia do dnia.
Najczęstsze pytania
Czy niemuzułmanie mogą wejść do Wielkiego Meczetu w Kairuanie?
Tak, ale tylko na dziedziniec, wchodząc głównym wejściem, zwykle w godz. 8–14. Sala modlitw jest zarezerwowana dla wiernych, choć przez otwarte drzwi widać las kolumn. Obowiązuje strój zakrywający ramiona i kolana.
Ile kosztuje bilet do zabytków Kairuanu?
Wspólny bilet na Wielki Meczet i inne zabytki miasta, m.in. Baseny Aghlabidów, kosztuje dla zagranicznych turystów 20 dinarów, a od stycznia 2027 r. będzie kosztował 30 dinarów (cennik z 1 kwietnia 2026 r., stan na październik 2026). Kupuje się go przy wejściu do zabytków.
Jak dojechać do Kairuanu z Susy?
Kairuan leży ok. 60 km od Susy. Najszybciej dojedziesz louage lub autobusem w ok. godzinę; popularne są też zorganizowane wycieczki jednodniowe z Susy i Hammametu, często połączone z Al-Dżamm.
Tunezja | Jeden z wielu meczetów w Kairuan (Mosque in Kairouan by Christian na licencji CC BY 2.0)