Pupput: ruiny rzymskiego miasta w Hammamecie

Pupput to ruiny rzymskiego miasta w Hammamecie, położone w strefie hotelowej na południe od centrum, w stronę dzielnicy Yasmine. Na ok. dwuhektarowym terenie wykopalisk zobaczysz resztki domów z mozaikami, łaźni i cystern, a w pobliżu odkryto jedną z największych rzymskich nekropolii w Afryce. To najłatwiej dostępny zabytek antyczny dla turystów wypoczywających w Hammamecie.

Tunezja | Wykopalisko archeologiczne Pupput (Pupput 7 G by Rais67, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 3.0)

Historia Pupput: od berberyjskiej osady do rzymskiej kolonii

Osada Pupput, prawdopodobnie berbero-kartagińskiego pochodzenia, została założona około I wieku p.n.e. Za panowania rzymskiego cesarza Antoninusa Piusa (86-161) Pupput było jeszcze niewielką osadą, ale już w czasach cesarza Kommodusa zostało mianowane kolonią. Zgodnie z zapisem przechowywanym w Muzeum Narodowym, rzymska nazwa miasta brzmiała: „Colonia Aurelia Commode Pia Felix Augusta Pupput”. Dawne źródła wspominają, że w mieście było wzgórze ze świątynią, teatr i amfiteatr. Niestety, na skutek rozbudowy miasta Hammamet, z tych budowli nie pozostało dzisiaj ani śladu.

W II-III wieku n.e. Pupput odgrywał znaczącą rolę w swoim regionie, trwała rozbudowa miasta i poszerzanie jego granic. W 1303 r. miasto zostało zdobyte i zniszczone przez piratów z Królestwa Aragonii (katalońskich) i nie zdołało się już odrodzić. Po pewnym czasie w okolicy pojawiło się miasto Hammamet, uważane za następcę Pupput.

Pupput został odkryty przez historyków pod koniec XIX wieku, ale prace wykopaliskowe wciąż trwają.

Co zobaczyć w ruinach Pupput?

Wybierając się na zwiedzanie dzisiejszego Pupput nie należy sobie zbyt wiele obiecywać. Z dawnych czasów można zobaczyć jedynie ruiny głównych murów, resztki domów i łaźni i wiele grobów. Między innymi pozostały:

• Czarno-białe triclinium (jedno z ważniejszych pomieszczeń w rzymskim domu) – typowa budowla w afrykańsko-rzymskim stylu z kolumnadą i fontanną.

• Dom z perystylem (wewnętrzny dziedziniec lub ogród otoczony kolumnami), pokoje wyłożone geometryczną i kwiatową mozaiką. Dom łączył się z termami (łaźniami).

• Dom z wirydarzem (kwadratowy lub prostokątny ogród) i kilkoma ciekawymi niszami.

• Z łaźni średniej wielkości pozostało jedynie frigidarium (jedno z pomieszczeń w starożytnych termach rzymskich, gdzie znajdował się basen z zimną wodą).

• Pośród ruin można spotkać też pozostałości akweduktu, cystern na wodę, budowli z mozaikami, a także łaźni, które dały nazwę miastu Hammamet (z arabskiego „hammam” – łaźnia).

Wszystkie te pamiątki demonstrują poziom życia i cywilizacji, jaki w owym czasie udało się miastu osiągnąć.

Tunezja | Pupput znajduje się w południowo-zachodniej części miasta Hammamet (Hammamet by grolli77 na licencji CC BY-SA 2.0)

Rzymska nekropolia w Pupput

W 1996 r. odkryto w odległości 300 m od ruin Pupput jeden z największych rzymskich cmentarzy w Afryce. Gęsto zabudowana główna nekropolia miasta miała ponad 7 ha i powstała pod koniec I lub na początku II wieku. Wykopaliska prowadzono na powierzchni 5000 m2, gdzie znaleziono ok. 1400 grobów. Cmentarz znajduje się dosyć daleko od brzegu (ok. 600 m) na niewielkim wzniesieniu, co chroni go od powodzi.

Znalezione tam przedmioty pozwalają lepiej zrozumieć organizację podobnych cmentarzysk, a także porównać formy i rytuały pogrzebowe praktykowane przez miejscowe narody i Rzymian.

Jak dotrzeć do ruin Pupput

Można tam dojść ze starego Hammametu albo z nowej dzielnicy Yasmine – stanowisko leży przy głównej drodze łączącej obie części miasta, pośród hoteli. Z medyny wygodniej podjechać taksówką, a z hoteli w strefie turystycznej często da się dojść pieszo. Na zwiedzanie wystarczy ok. godziny. Bilety kupuje się w kasie przy wejściu; aktualne godziny otwarcia i ceny najlepiej sprawdzić na miejscu lub w recepcji hotelu, bo zmieniają się sezonowo.

Większość dawnego miasta kryje się dziś pod zabudową kurortu, dlatego osoby zainteresowane rzymskimi mozaikami powinny zaplanować także wizytę w Muzeum Bardo w Tunisie, a miłośnicy ruin – wycieczkę do Kartaginy.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie leżą ruiny Pupput?

Ruiny Pupput znajdują się w Hammamecie, w strefie hotelowej na południe od centrum miasta, przy drodze prowadzącej do dzielnicy Yasmine. Z wielu hoteli można do nich dojść pieszo, a z medyny najwygodniej dojechać taksówką.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie Pupput?

Stanowisko jest niewielkie – obejście ruin domów, łaźni i fragmentów mozaik zajmuje ok. godziny. Najlepiej przyjść rano lub późnym popołudniem, bo na terenie wykopalisk jest mało cienia.

Czy warto zobaczyć Pupput?

Warto, jeśli wypoczywasz w Hammamecie i chcesz zobaczyć rzymski zabytek bez dalekiej wycieczki. Nie należy jednak oczekiwać monumentalnych budowli – zachowały się głównie fundamenty, fragmenty mozaik i ruiny łaźni.