Śladami Diego Rivery

Murale Diego Rivery (1886–1957), najsłynniejszego meksykańskiego malarza XX wieku i męża Fridy Kahlo, najlepiej oglądać w Mieście Meksyk, gdzie zdobią gmachy publiczne w historycznym centrum. Najważniejsze punkty trasy to Pałac Narodowy z panoramą historii Meksyku, dawny gmach Ministerstwa Edukacji (SEP), Antiguo Colegio de San Ildefonso, Pałac Sztuk Pięknych oraz Museo Mural Diego Rivera przy parku Alameda Central. Większość z nich dzieli od siebie kilka–kilkanaście minut spaceru.

Meksyk | Diego Rivera - Mural (by MonicaVolpin na licencji Pixabay)

Jego najsłynniejsze dzieła to tzw. murale – ogromne malowidła ścienne, charakterystyczne dla porewolucyjnego Meksyku. Rivera, blisko związany z ruchem komunistycznym i artystyczną bohemą, współtworzył meksykański ruch muralistów, a jego freski opowiadają o historii kraju, pracy i kulturze rdzennych mieszkańców. Tło historyczne tych obrazów przybliża tekst Historia Meksyku.

Pałac Narodowy

Jeden z najbardziej znanych cyklów Rivery ozdabia klatkę schodową i krużganki Pałacu Narodowego przy Zócalo. Główny cykl, zatytułowany „Epopeja narodu meksykańskiego”, powstał w latach 1929–1935. Murale przedstawiają dzieje Meksyku od 1521 do 1930 r. w trzech częściach: Meksyk prekolumbijski, podbój i niepodległość oraz początek XX wieku. Pałac stoi po wschodniej stronie placu Zócalo, a malowidła zdobią główną klatkę schodową i ściany drugiego piętra.

Ministerstwo Edukacji (SEP)

W gmachu Secretaría de Educación Pública, kilka przecznic na północ od Zócalo, Rivera pracował w latach 20. XX wieku, w ramach rządowego programu muralistycznego. Na ścianach dziedzińców namalował liczne panele z życiem robotników, chłopów i świętami ludowymi. To jeden z obszerniejszych zespołów jego fresków.

San Ildefonso i Pałac Sztuk Pięknych

W Antiguo Colegio de San Ildefonso powstał pierwszy mural Rivery zamówiony przez rząd – „Stworzenie” (1922), alegoria wiary, nadziei i miłości. W Palacio de Bellas Artes można z kolei zobaczyć „Człowieka, władcę wszechświata” (1934), odtworzoną wersję muralu „Człowiek na rozdrożu” zniszczonego w nowojorskim Rockefeller Center po tym, jak Rivera odmówił usunięcia z niego portretu Lenina.

Museo Mural Diego Rivera

W Museo Mural Diego Rivera przy Alameda Central (Balderas 202) oglądamy jeden z najsłynniejszych murali – „Sen niedzielnego popołudnia w parku Alameda Central”. Fresk z lat 1946–1947 powstał dla jadalni hotelu Hotel del Prado i ma wymiary ok. 4,7 × 15,6 m; przedstawia ponad 150 postaci z dziejów i społeczeństwa Meksyku, wśród nich Fridę Kahlo. Hotel został poważnie uszkodzony podczas trzęsienia ziemi w 1985 r., więc ścianę z muralem wzmocniono i wokół niej wzniesiono muzeum, otwarte 19 lutego 1988 r.

Coyoacán: Casa Azul i Anahuacalli

Trasę warto zakończyć w dzielnicy Coyoacán, gdzie w Niebieskim Domu (Casa Azul) mieszkała Frida Kahlo – dziś to Muzeum Fridy Kahlo. Dom, w którym artystka urodziła się i zmarła w 1954 r., udostępniono zwiedzającym w 1958 r. Nieopodal, w dzielnicy San Pablo Tepetlapa, stoi Anahuacalli – „świątynia sztuki” według pomysłu Rivery, dokończona po jego śmierci przez architektów Juana O’Gormana i Heriberta Pagelsona i otwarta 18 września 1964 r. Budynek wzniesiono z rzeźbionego kamienia wulkanicznego, a w środku pokazano wybór ok. 2000 dzieł sztuki prekolumbijskiej z kolekcji liczącej ok. 39 tys. obiektów. Do Casa Azul ustawiają się długie kolejki, więc bilety najlepiej kupić z wyprzedzeniem. Godziny otwarcia i ceny wszystkich muzeów warto sprawdzić przed wizytą na ich oficjalnych stronach.

Gdzie jeszcze zobaczyć murale Rivery?

Rivera tworzył też poza Meksykiem. W latach 1932–1933 namalował cykl „Przemysł Detroit” – 27 paneli w Detroit Institute of Arts w Stanach Zjednoczonych. Z Frida Kahlo ożenił się 21 sierpnia 1929 r.; małżeństwo rozwiodło się w 1939 r., a pobrali się ponownie 8 grudnia 1940 r. w San Francisco. Meksykański rząd uznał jego prace za zabytki historyczne ze względu na znaczenie dla kraju.

Meksyk | Uliczny portret Diego Rivery z żoną Fridą Kahlo (Frida Kahlo and Diego Rivera by Kandukuru Nagarjun na licencji CC BY 2.0)

Więcej atrakcji stolicy znajdziesz w przewodniku Miasto Meksyk.

Najczęstsze pytania o murale Diego Rivery

Gdzie w Meksyku zobaczyć murale Diego Rivery?

Najważniejsze miejsca w Mieście Meksyk to Pałac Narodowy przy Zócalo, gmach Ministerstwa Edukacji (SEP), Antiguo Colegio de San Ildefonso, Pałac Sztuk Pięknych i Museo Mural Diego Rivera przy Balderas 202.

Gdzie jest mural „Sen niedzielnego popołudnia w parku Alameda Central”?

W Museo Mural Diego Rivera przy Alameda Central, w historycznym centrum Miasta Meksyk. Fresk ma ok. 4,7 × 15,6 m, a muzeum otwarto w 1988 r.

Czy Rivera malował też poza Meksykiem?

Tak. W latach 1932–1933 stworzył cykl „Przemysł Detroit” w Detroit Institute of Arts, a w 1933 r. zaczął mural dla Rockefeller Center w Nowym Jorku, który zniszczono, a Rivera odtworzył go w 1934 r. w Pałacu Sztuk Pięknych w Meksyku.