Geografia Japonii

Japonia to archipelag 14 125 wysp (według przeliczenia japońskiego urzędu geodezyjnego GSI z 2023 r.) o łącznej powierzchni ok. 377 975 km², ciągnący się łukiem wzdłuż wybrzeży Azji Wschodniej. Jest czwartym co do wielkości państwem wyspiarskim świata po Indonezji, Madagaskarze i Papui-Nowej Gwinei, a jej krajobraz kształtują góry, wulkany i położenie na styku płyt tektonicznych.

Główne wyspy Japonii

Największe wyspy to Hokkaido na północy, Honsiu w centrum oraz Sikoku i Kiusiu na południu. Wcześniej podawano, że poza nimi Japonia ma 6848 mniejszych wysp, ale nowe liczenie z 2023 r., oparte na dokładniejszych mapach cyfrowych, dało łącznie 14 125 wysp. Na samej Honsiu mieszka ok. 81% ludności kraju.

Wyspa	Powierzchnia	Uwagi
Honsiu	ok. 227 960 km²	siódma największa wyspa świata; Tokio, Osaka, Fudżi
Hokkaido	ok. 83 424 km²	druga co do wielkości wyspa Japonii; z Honsiu łączy ją tunel Seikan pod cieśniną Tsugaru
Kiusiu i Sikoku	mniejsze wyspy południa	wraz z Hokkaido i Honsiu tworzą cztery główne wyspy (piątą często dodaje się Okinawę)

Japonia - Okinawa | Japonię tworzy archipelag wysp, rozciągających się wzdłuż brzegów Azji Wschodniej (by Danny Stoecker na licencji FreeImages)

Najwyższy szczyt w Japonii

Przez cały archipelag przebiega łańcuch górski, zajmując ok. 73% jego powierzchni. Najwyższą górą Japonii jest Fudżisan na wyspie Honsiu, wznosząca się na wysokość 3776 m n.p.m.

Japońskie Alpy, rzeki i jeziora

Najwyższe pasma górskie Honsiu nazywa się Alpami Japońskimi. Dzielą się na Alpy Północne (Hida), Środkowe (Kiso) i Południowe (Akaishi). Najwyższym szczytem tych gór jest Kita (3193 m) w Alpach Południowych, tuż za nim stoi Hotaka (3190 m) w Alpach Północnych. Po Fudżi to najwyższe góry kraju.

Rzeki są krótkie i bystre. Najdłuższa, Shinano, ma 367 km, a największym jeziorem jest Biwa o powierzchni ok. 670 km². Linia brzegowa liczy ok. 29 751 km, co daje Japonii szóste miejsce na świecie.

Równiny Japonii: gdzie mieszkają Japończycy?

Lasy pokrywają ok. dwóch trzecich kraju, a ludzie skupiają się na nielicznych nizinach przy wybrzeżu. Największa jest równina Kantō (ok. 17 000 km²), na której leży Tokio. Kolejne to Nōbi wokół Nagoi (ok. 1800 km²) i równina Osaki (ok. 1600 km²). Więcej o stolicy piszemy w tekście Tokio – serce Japonii.

Rolnictwo w Japonii: tarasy na zboczach gór

Rolnictwo, przemysł i osiedla zajmują ok. 20% powierzchni kraju. Ze względu na niedostatek terenów równinnych stosowana jest uprawa tarasowa na zboczach gór.

Klimat Japonii: od Hokkaido po Okinawę

Wyspy japońskie ciągną się długim łukiem od 45. stopnia szerokości geograficznej północnej (Hokkaido) do 20. stopnia (Okinotorishima). Powoduje to duże zróżnicowanie klimatu, od umiarkowanie chłodnego ze śnieżnymi zimami na Hokkaido, do podzwrotnikowego na Okinawie. Do tego dochodzi znaczący wpływ wiatrów – zimą od strony kontynentu, a latem od oceanu. Więcej o porach roku i opadach piszemy w artykule o klimacie Japonii.

Japonia | Największą górą Japonii jest Fudżisan na wyspie Honsiu (by FUMIO KANEKO na licencji FreeImages)

Trzęsienia ziemi, wulkany i tsunami w Japonii

Japonia leży na styku kilku płyt tektonicznych – Pacyficznej, Filipińskiej i Eurazjatyckiej – które przemieszczają się względem siebie o kilka centymetrów rocznie (płyta Filipińska ok. 4 cm, Pacyficzna ok. 10 cm). Na archipelagu znajduje się też ok. 110 czynnych wulkanów (ok. 10% wszystkich czynnych wulkanów świata). Oprócz trzęsień ziemi, które są tu niemal codziennością, istnieje jeszcze zagrożenie ze strony tsunami. Podmorskie wstrząsy mogą wywoływać na oceanie bardzo wysokie fale, które są w stanie dokonać ogromnych zniszczeń na wybrzeżu. Dla ochrony przed tsunami działa system wczesnego ostrzegania, a wiele miast nadmorskich buduje na brzegu wysokie wały z betonu i stali.

Przyroda Japonii: lasy i endemity

Biorąc pod uwagę ograniczoną przestrzeń życiową na archipelagu, trzeba stwierdzić, że istnieje tu bardzo duża różnorodność gatunków zarówno zwierząt, jak i roślin. Oprócz gatunków „spokrewnionych” z kontynentalnymi występują na wyspach japońskich również endemity. Jeśli planujesz podróż, zajrzyj do naszego przewodnika Japonia – kraj samurajów, gejsz i ninja.

Najczęstsze pytania o geografię Japonii

Z ilu wysp składa się Japonia?

Według przeliczenia japońskiego urzędu GSI z 2023 r. Japonia ma 14 125 wysp. Cztery z nich – Hokkaido, Honsiu, Sikoku i Kiusiu – to wyspy główne, a na samej Honsiu mieszka ok. 81% ludności.

Jaka jest najwyższa góra Japonii?

Fudżi na Honsiu, 3776 m n.p.m. Drugi pod względem wysokości szczyt kraju to Kita (3193 m) w Alpach Południowych.

Czy w Japonii często zdarzają się trzęsienia ziemi?

Tak, archipelag leży na styku płyt tektonicznych, więc wstrząsy są tu niemal codziennością, a w górach działają wulkany. Wybrzeża chroni system wczesnego ostrzegania przed tsunami.