Historia Japonii

Historia Japonii zaczyna się ponad 30 tys. lat temu, gdy na wyspy dotarli pierwsi łowcy-zbieracze, a jej najważniejsze etapy to epoka klasyczna Heian, rządy samurajów i szogunów, ponad 200 lat izolacji w epoce Edo (1603–1868) oraz gwałtowna modernizacja po restauracji Meiji w 1868 r. Dzieje kraju kształtowały z jednej strony izolacja wysp – zarówno geograficzna, jak i zamierzona – a z drugiej wpływy z zewnątrz, najpierw z Chin, później z Zachodu.

Japonia, zamknięta na swoim archipelagu, przeszła modelową drogę od społeczeństwa plemiennego, przez arystokratyczne i feudalne, do nowoczesnego.

Japonia | Duży wpływ na kształtowanie się japońskiej państwowości miała geograficzna i kulturowa izolacja wysp (hokusai_five_fans by Art Gallery ErgsArt - ErgSap na licencji Public Domain Mark 1.0)

Jak wyglądały początki państwa?

Pierwsi ludzie – łowcy-zbieracze – dotarli na wyspy japońskie ok. 38 tys. lat temu. Kolejne fale osadników napływały przez tysiąclecia, m.in. w okresie Jōmon (ok. 13 000–1000 p.n.e.) i Yayoi (ok. 1000 p.n.e.–300 n.e.), kiedy z kontynentu przybyli rolnicy uprawiający ryż. Osiedlający się tutaj ludzie przybywali z trzech stron. Jedna grupa, tzw. północna, przywędrowała na Hokkaido z dzisiejszej Syberii. Druga wędrówka odbyła się z Półwyspu Koreańskiego na wyspy Japonii centralnej. Południe Japonii zasiedlili przybysze z Azji południowo-wschodniej, docierając do wysp drogą morską.

Według tradycji japońska państwowość sięga 660 r. p.n.e., kiedy tron miał objąć legendarny pierwszy cesarz Jimmu – to jednak data mityczna. Historycy wiążą powstanie zjednoczonego państwa z ośrodkiem Yamato w okresie Kofun (ok. 250–538 n.e.).

Epoki w historii Japonii

Epoka	Lata	Najważniejsze wydarzenia
Jōmon	ok. 13 000–1000 p.n.e.	łowcy-zbieracze, ceramika zdobiona odciskami sznura
Yayoi	ok. 1000 p.n.e.–300 n.e.	uprawa ryżu, obróbka metali
Kofun	ok. 250–538	kurhany władców, powstanie państwa Yamato
Asuka	538–710	przyjęcie buddyzmu, centralizacja władzy
Nara	710–794	pierwsza stała stolica w Heijō-kyō (Nara)
Heian	794–1185	złoty wiek kultury dworskiej w Kioto
Kamakura	1185–1333	pierwszy szogunat, rządy samurajów
Muromachi i Sengoku	1333–1573	szogunat Ashikaga, wojny między możnowładcami
Azuchi-Momoyama	1573–1603	zjednoczenie kraju przez Nobunagę i Hideyoshiego
Edo	1603–1868	szogunat Tokugawów, ponad 200 lat izolacji
Meiji	1868–1912	restauracja władzy cesarza, industrializacja
XX wiek	1912–1945	ekspansja w Azji, klęska w II wojnie światowej
Po 1945	od 1945	okupacja amerykańska do 1952 r., „cud gospodarczy”

Japońska kultura

Kulturowy i technologiczny postęp Japonii nastąpił dzięki kontaktom z wielkim sąsiadem – Chinami. Wysoko rozwinięta cywilizacja chińska wywarła wpływ na pismo i język, na rolnictwo i obróbkę metali. Konfucjanizm i chińskie teorie państwa odcisnęły swe piętno na japońskiej kulturze.

Japonia | Japońskie pismo z epoki Edo (1603-1868) (by ScooterZen na licencji FreeImages)

Wpływ Zachodu na historię Japonii

Również Zachód miał swój wpływ na japońską historię. Pierwsi Europejczycy – kupcy portugalscy – dotarli do Japonii w 1543 r. i przywieźli broń palną. W epoce Edo szogunat niemal całkowicie zamknął kraj dla cudzoziemców. Tę ponad 200-letnią izolację przerwała dopiero amerykańska eskadra komodora Matthew Perry’ego, która w 1853 r. wpłynęła do Zatoki Edo, a w 1854 r. wymusiła podpisanie traktatu z Kanagawy. Kilkanaście lat później restauracja Meiji (1868) oddała władzę cesarzowi i zapoczątkowała modernizację kraju na wzór zachodni.

Cesarstwo japońskie nie tylko stało się pierwszym azjatyckim społeczeństwem przemysłowym, ale też wkrótce rozpoczęło rozszerzanie swojej strefy wpływów, przede wszystkim w rejonie Pacyfiku. Ta ekspansja zakończyła się, niestety, klęską Japonii w II wojnie światowej (kapitulacja w 1945 r.) i amerykańską okupacją, która trwała do 1952 r.

Dzisiejsza Japonia jest nowoczesnym państwem, a jej bogata i różnorodna historia jest ciągle żywa – widać ją w symbolach Japonii, w zamkach i świątyniach, a także w stolicy, o której piszemy w przewodniku Tokio – serce Japonii.

Japonia | Dzisiejsza Japonia jest nowoczesnym państwem, którego bogate tradycje są ciągle żywe (by Michelle Miralles na licencji FreeImages)

Najczęstsze pytania o historię Japonii

Kiedy Japonia była izolowana od świata?

W epoce Edo (1603–1868) szogunat niemal całkowicie zamknął kraj dla cudzoziemców. Izolację przerwała w 1853 r. amerykańska eskadra komodora Perry’ego, a w 1854 r. podpisano traktat z Kanagawy.

Co to była restauracja Meiji?

W 1868 r. władzę oddano cesarzowi, co zapoczątkowało modernizację kraju na wzór zachodni. Japonia stała się pierwszym azjatyckim społeczeństwem przemysłowym.

Do kiedy trwała okupacja Japonii po II wojnie światowej?

Do 1952 r. Japonia skapitulowała w 1945 r., a następnie okupowały ją Stany Zjednoczone.